mahkeme 2022/109 E. 2025/529 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkili ... Konut Yapı Kooperatifi, davalı ... ’nın üyelik aidat borçlarını süresinde ödememesi nedeniyle Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış; ancak davalı, borcu olmadığını iddia ederek kötü niyetli şekilde itiraz etmiş ve takip durmuş, bu itiraz davacıya 05.09.2021 tarihinde tebliğ olunduğundan 06.09.2021 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapılmış, ancak anlaşma sağlanamamıştır. Davacının icra takibine konu alacağı, kooperatif genel kurul kararları uyarınca belirlenen üyelik aidat borçlarına dayanmaktadır. Davalı, 2014, 2015 ve 2018 yıllarında alınan genel kurul kararları gereğince yapılması gereken ödemeleri yapmamış, toplamda 45.000 TL’lik aidat borcunu tüm ihtarlara rağmen yerine getirmemiştir. Yetki itirazının da dayanaksız olduğu, kooperatif merkezinin Konya'da bulunması sebebiyle davaya Konya mahkemelerinin bakmaya yetkili olduğu ileri sürülmüştür. Davalı tarafından yapılan itirazın kötüniyetli ve alacağı bertaraf etmeye yönelik olduğu belirtilerek, itirazın iptaliyle icra takibinin faiz ve ferileriyle devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına (9020 TL’den az olmamak üzere) hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; davacının taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin kooperatif üyesi olmadığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, ayrıca takip ve davanın yetkisiz yerde açıldığını ileri sürmüştür. Davacı tarafından talep edilen aidat borcunun 2014 yılına ilişkin olduğu, Kooperatifler Kanunu ve Yargıtay içtihatları gereği kooperatif aidat alacaklarının beş yıllık zamanaşımına tabi olduğu, bu nedenle alacakların zamanaşımına uğradığı belirtilmiştir. Müvekkilinin 2013 yılında taşınmazını devrederek ve kooperatife bildirimde bulunarak üyelikten ayrıldığı, o tarihten sonra hiçbir genel kurula çağrılmadığı, aidat ödemediği, hazirun listelerinde yer almadığı, istifa iradesinin zımnen kabul edildiği, bu nedenle kooperatif ile herhangi bir bağının kalmadığı, yapılan ödemelerin de emsallerine göre fazla olduğu ve tüm yükümlülüklerin yerine getirildiği savunulmuştur. Ayrıca, takip Aksaray’da ikamet eden davalıya karşı Konya’da başlatıldığından yetkisiz icra dairesinde yapılan takibin iptali, zamanaşımı ve esas yönünden davanın reddi, kötü niyetli takip nedeniyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi talep edilmiştir.
2. MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
İlgili icra dosyası ile Mahkememiz dosyası ilişkilendirilmiştir.
Bilirkişi (Doç. Dr. ... ) 29.01.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Davacı ... Konut Yapı Kooperatifi’nin 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterleri incelenmiş; 2014 yılına ait defterlerin başka bir dava nedeniyle başka bir mahkeme kaleminde bulunması sebebiyle bu yıla ilişkin inceleme yapılamamıştır. İncelenen yıllara ait defterlerin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, defterlerin birbirini doğruladığı ve delil niteliği taşıdığı kanaatine varılmıştır. Defter kayıtlarına göre, davalı ... 1. Etap ortağı olduğu, 01.01.2014 tarihi itibarıyla toplam 130.945,39 TL ödeme yaptığı ancak bu tarihten sonra hiçbir aidat ödemediği tespit edilmiştir. 05.02.2020 itibarıyla davalının 45.000,00 TL asıl borç ve 2.274,66 TL faiz olmak üzere toplam 47.274,66 TL borcu olduğu, ayrıca 2018–2023 yılları genel kurul kararlarına göre toplam aidat borcunun 524.054,51 TL’ye ulaştığı belirlenmiştir. Rapor, takdir mahkemeye ait olmak üzere sunulmuştur.
Bilirkişi ... ve ... , 19.02.2025 tarihli raporlarında özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkemenin 22.11.2023 tarihli celsesiyle belirlenen görev çerçevesinde dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... ’nın davacı ... Konut Yapı Kooperatifi’nin normal ödemeli 1. Etap ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında adına tescilli taşınmazı 03.06.2014 tarihinde üçüncü kişiye devretmiş olsa da, ortaklığı sona erdirdiğine veya istifa ettiğine dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, dolayısıyla kooperatif ortaklığının hukuken devam ettiği tespit edilmiştir. Kooperatifin 2014, 2015 ve 2018 yıllarında yapılan genel kurullarında alınan kararlar uyarınca 05.02.2020 tarihi itibarıyla davalıdan talep edilebilecek aidat borcunun toplam 44.554,51 TL olduğu; davacı kooperatifin Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasında davalıdan 45.000 TL asıl alacak ve 2.274,66 TL faiz olmak üzere toplam 47.274,66 TL talep ettiği; davacı vekilinin açtığı davada itirazın iptali, icra takibinin devamı ve 9020 TL’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı taleplerinde bulunduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, davalının kooperatif üyeliğinin sona erdiğine dair somut belge olmaması nedeniyle üyeliğinin devam ettiği ve kooperatifin belirttiği miktarda aidat alacağı talebinin genel kurul kararlarına dayalı olarak hesaplandığı kanaatine varıldığı, takdirin mahkemeye ait olduğu ifade edilmiştir.
Bilirkişi Doç. Dr. ... , 20.02.2025 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Mahkemece belirlenen görevlendirme kapsamında yapılan incelemede, davacı kooperatifin 2014, 2015, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait aidat alacaklarının (Şubat ve Mart 2020 hariç) toplamının 42.554,51 TL olduğu, bu alacaklara uygulanan adi kanuni faiz tutarının 9.219,82 TL olarak hesaplandığı, aidat ve faiz toplamının ise 51.774,33 TL olduğu tespit edilmiştir. Takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
3. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, takibe dayanak belge ve yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacının davalı aleyhine başlatmış olduğu takibin haklı olduğu, takibe yönelik davalı itirazının yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile bilirkişi raporunda tespit edilen faiz ve giderlerin esas alınmak suretiyle takibe yönelik itirazın iptaline ve takibin hüküm kısmında detayları açıklandığı şekliyle devamına ayrıca alacak likit olduğundan toplam tutarın %20 si oranında davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Davacının kötü niyeti kanıtlanmadığından kısmen reddedilen tutar bakımından davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.
İcra takip tarihi 05/02/2020 tarihi olduğu için bilirkişi hesabındaki 29/02/2020 ve 31/03/2020 tarihli tutarlar hesap dışı bırakılmış ayrıca yine kooperatif bilirkişisince genel kurul tarafından faiz oranı belirlenmediğinde ödemeleri geciktiren üyelerden faiz alınamayacağı yönünde görüş belirtilmişse de bilirkişinin atıfta bulunduğu karar (Yargıtay . Hukuk Dairesinin 14/03/2016 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararı) "para borçları açısından borçlu temerrüdüne bağlanan sonuçlardan birisi, temerrüt faizi ödeme yükümlülüğüdür. Temerrüt faizi borçlunun para borcunu zamanında ödememesi ve temerrüde düşmesi üzerine kanun gereği kendiliğinden işlemeye başlayan ve temerrüdün devamı müddetince varlığını sürdüren bir karşılık olması itibariyle, zamanında ifa etmeme olgusuyla doğrudan bir bağlantı içindedir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesine göre genel kurul bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup, kanun veya anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisini haizdir. Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun yetkisi dahilindedir./ Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidatın veya şerefiye bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek yoktur. Ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece genel kurula katılmasa dahi tüm üyeleri bağlar. Bu durumda, genel kurulun belirlediği tarih, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 117. (818 sayılı BK'nın 101/2.) maddesi hükmü karşısında, kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan, borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur. Anapara faizi ise, borçlunun henüz temerrüde düşmeden ödemesi gereken sözleşmeyle kararlaştırılan faizdir. Bu durumda, kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranı, TBK'nın 88. maddesinde düzenlenen anapara faizi olmayıp, 120. maddede düzenlenen temerrüt faizine ilişkindir. Kooperatif ile üyesi arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal oranda temerrüt faizi uygulanmalıdır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi gereğince, bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1. maddede belirlenen yasal faiz oranına göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Maddenin açık ifadesinden de anlaşılacağı üzere temerrüt faizinin, yasal faiz oranından fazla alınması taraflarca kararlaştırılabilir. Anılan maddeler birlikte değerlendirildiğinde kooperatif genel kurulunca belirlenen aidatların ödenmesinde gecikme durumunda alınacak temerrüt faizinin yasal temerrüt faiz oranından daha fazla miktarda kararlaştırılabileceği anlamı çıkmaktadır. Ancak taraflar, uygulanacak temerrüt faizi oranını belirlerken, yukarıdaki paragrafta belirtilen 6098 sayılı TBK’nın 120/2. maddesinde öngörülmüş olan sınırlamayı dikkate alınmak zorundadır." şeklinde olup bu karardan kooperatif genel kurulunca karar alınmadığı takdirde gecikme halinde borçlunun faiz ödemeyeceği sonucuna ulaşılması mümkün değildir. Kooperatif genel kurulları yasal faiz oranı üzerinde bir oran belirlemeye yetkilidir. Ancak bu belirleme yapılmamışsa gecikme halinde yasal faiz uygulanacaktır. Takip talebinde belirlenen faiz tutarları ise yasal faiz oranları içerisinde belirlendiğinden faiz tutarı bakımından da davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Dava değeri, 45.000,00 TL asıl alacak ile 2.274,00 TL faiz toplamı 47.274,66 TL iken asıl alacak bakımından 42.554,51 TL kabul edildiğinden dava kısmen kabul edilmiş ancak fer'i nitelikteki faiz talebi bakımından talep 2.274,00 TL olduğu halde sehven talebi aşar şekilde son rapordaki faiz tutarı olan 9.219,82 TL tutarında faize hükmedilerek kısa karar yazılmıştır. Gerekçeli karar ile kısa karar çelişmeyeceğinden bu husustaki hata düzeltilememiş, yargılama giderleri de dava tam kabul edilmiş gibi hesaplanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1- Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasındaki takibe yapılan itirazın iptaline ve takibin 42.554,51 TL asıl alacak, 9.219,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.774,33 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
Hükmedilen 51.774,33 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 10.354,866‬ TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davalının kötü niyet tazminat talebi bakımından davacının kötü niyeti ispatlanamadığından davalı talebinin reddine,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 3.536,70 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 807,34 TL nin mahsubu ile eksik kalan 2.729,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 807,34 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 80,70 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 14.601,50 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2025

Katip Hakim