mahkeme 2019/653 E. 2024/240 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu tarihli dava dilekçesinde özetle; DAVACININ TALEBİ: Davalı sigorta şirketi ile müvekkili arasında İnşaat Tüm Riskler Poliçesi yapıldığını, müvekkiline ait 14 adet 50 kw inverter ile 2000m DC kabloların hırsızlık sonucu çalındığını, sözkonusu hususun sigorta şirketine ihbar edilmesine rağmen müvekkilinin zararının sigorta şirketi tarafından teminat kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle karşılanmadığını, sigorta şirketi tarafından sözkonusu duruma gerekçe olarak çalınan kıymetlerin sigortalıya ait olmadığı, bunların ikmal işi öncesinde şantiye alanında bulunduğunun tespit edildiğini ve bu sebeple sigorta bedeline dahil olmadıklarını ileri sürdüğünü, bu hususun ekspertiz raporunda da belirtildiğini ancak eski yüklenicinin iflas ettiğini, işi bıraktıktan sonra işi bütünüyle idareye teslim ettiğini, sözkonusu malların tasfiye kabul tutanağının tutulmasından sonra artık idarenin malı olduğunu, yeni yüklenici olan müvekkiline işin teslimiyle birlikte sözkonusu malların tüm sorumluluğunun müvekkiline geçtiğini, bu sebeple çalınan malların müvekkilinin zararı olduğunu, sigortanın tüm işyerini ve mevcut malzeme ve imalatları kapsadığını, poliçenin müvekkilinin ikmal işi için yapıldığını ve sözleşme içeriğinin sigortacının insiyatifinde bulunmadığını, yer teslimiyle birlikte önceki yüklenici tarafından yapılan imalatlardan da müvekkilinin sorumlu olduğunu, sigorta bedelinin sigorta şirketinin azami sorumluluğunu ifade ettiğini, müvekkili tarafından şantiyede poliçe çerçevesinde tüm önlemlerin alındığını, şantiyede bekçi bulunduğunu ve kapı alanı için boş bırakıldığı belirtilen alanda bekçi için konulan konteynırın bulunduğunu ayrıca şantiye alanının 24 saat kameralarla ve üniversitenin güvenlik görevlileri tarafından korunduğunu ancak söz konusu alanın 10.000 m2'lik bir ölçüme sahip olduğunu, ekspertiz raporunda hukuki bir değerlendirme yapılamayacağını, işin yapımı sırasında meydana gelen hırsızlık neticesinde doğan zararının şimdilik 50.000,00TL'sinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Çalınan kıymetlerin mülkiyetinin sigortalıya ait olmadığı ve ikmal işi kapsamında bulunmadığını, projede daha önce yapılan imalatlara ilişkin olduğunu, bu sebeple sigorta teminatı kapsamına dahil olmadığını, sigorta poliçesinin güneş enerjisi santrali ve idari binası ikmal işinden doğabilecek zararları çerçevesi içerisine aldığını, davacıya yapılan işin devri öncesinde bulunan imalat ve kıymetlerin poliçe kapsamında olmadığını, uyuşmazlığa konu olan hususların ikmal işi kapsamına alınamayacağını, dava dosyasındaki faturaların riziko tarihinden sonraki tarihleri içerdiğini, poliçede tamamlanan işlerin kapsam dışında bırakıldığını ve sigorta bedelinin buna göre belirlendiğini, uyuşmazlık konusu olan hırsızlığın açıktan hırsızlık olarak nitelendirilmediğini, şantiye alanında kapı için 5 metrelik bir bölüm ayrılmasına rağmen kapının monte edilmediğini, söz konusu durumun poliçeye aykırılık teşkil ettiğini, şantiyede koruma önlemleri ve güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu ayrıca zarar kalemleriyle ilgili muafiyet klozlarının söz konusu olduğunu, davacı tarafça tanzim edilen değer tespit tutanağının hukuka aykırı olarak düzenlendiğini, meydana geldiği ileri sürülen zararın poliçe teminat limiti kapsamında olmaması sebebiyle davanın reddini talep etmektedir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Konya Cumhuriyet Başsavcılığı Zamanaşımı Bürosu'nun ... soruşturma sayılı dosyasının aslının mahkememize gönderildiği görüldü.
Selçuk Üniversitesi Yapı ve Teknik Daire Başkanlığı ... Güneş Panelleri ile Elektrik Enerjisi Üretim Santrali Alımı ve Montaj İşi İkmal İşi, Özel ve Teknik Şartname'nin gönderildiği görüldü.
... Sigorta A.Ş'den hasar dosyasının gönderildiği görüldü.
Mahkememizce 25/11/2019 tarihinde keşif yapıldığı görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan 26/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Yapılan incelemeler neticesi dava dosya içeriğindeki tüm bilgi, belge vb. değerlerindirildiğinde dava konusu sigorta poliçe vadesinin 14.08.2018-14.11.2018 tarihleri arası olduğu, dava konusu olay tarihinin 19.09.2018 olduğu, söz konusu olayın poliçe vade tarihleri arasında gerçekleştiği, söz konusu inşaat tüm riskler poliçesi olduğu, dava dosya içeriğinde 12.11.2018 tarihli Ekspertiz Raporu haricinde bir bilgi belge bulunmadığı söz konusu belgelere göre hasar bedelinin (muafiyet bedeli düşülmesi halinde) 201.040,75 TL olduğu" görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 12/11/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "dava konusu uyuşmazlıkta başkası lehine sigortaya ilişkin hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı, davacının malın muhafazasından idareye karşı sorumluluğunun söz konusu olması ve söz konusu kişilerin de kendi menfaatlerini sigorta ettirebilmeleri sebebiyle davacının kendi menfaatini sigorta ettirip ettirmediği, kendi menfaatini sigorta ettirmişse sigorta değerinin sigorta bedelinden fazla olması sebebiyle eksik sigortaya ilişkin hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı hususu mahkemenin takdirindedir." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 08/05/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; "Talebe konu hırsızlık rizikosunun 19.09.2018 tarihinde yani sigorta himaye süresinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Davaya konu sigorta poliçesinde yer alan All Risk Sigorta bedeli olan 1.672.000,00TL'nin işin kalan kısmının tamamlanma bedeline eşit olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davalı sigorta şirketinin sözkonusu poliçeye yönelik olarak verdiği teminatın işin kalan kısmını kapsadığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla hırsızlık olayına konu "invertörlerin" dava dışı önceki yüklenicinin sorumluluğu kapsamında işin tamamlanan kısmına dahil olduğu, buna karşın; çalınan kabloların ise davacının sorumluluğu kapsamında işin kalan kısmına yönelik olduğu bu nedenle de talebe konu sigorta poliçesi teminatına dahil olduğu görüşüne varılmaktadır. Poliçede hasarın müteahhide ödenebilmesi için idarenin yazılı onayı aranmıştır. Sigorta ettirenin güvenliği sağlamaya yönelik olarak sigorta poliçesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği konusunda uzman güvenlik bilirkişisi tarafından tespiti ve değerlendirmesinin gerektiği" yönünde görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce talimatla uzman güvenlik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle: "Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesinden;
3.1. Hırsızlık olayının raporun ilgili bölümlerinde bahsedilen tedbirlerin alındığında önlenebileceği ve kaçınılmazlıktan bahsedilemeyeceği,
3.2. Kolluk birimleri tarafından hazırlanan Olay Yeri İnceleme Raporunda “ bahse konu yerin etrafının tel örgüyle çevrili olduğu, üniversite içerisinden güney kısımdan gelen stabilize yolun açık olduğu, kamera ve güvenliğin bu kısımda bulunmadığı” olay yeri basit krokisinde “şantiye sahasının girişinde kapı için ayrılmış 5 metrelik bölümde henüz kapının monte edilmediği”, yine kolluğa müşteki çalışanları tarafından verilen ifadede hırsızlık olayının yaklaşık 43 saat sonra şantiye alanına gidildiğinde fark edildiği hususları göz önüne alındığında, hırsızlığa konu menkullerin korunması için sigorta ettiren sıfatıyla davacının gerekli koruyucu ve önlemleri almamasının hırsızlık olayının meydana gelmesinde tali etken olduğu,
3.3. Sigorta ettiren ve sigortacı arasındaki ticari ilişki göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede, sigorta poliçesi özelinde tacir sıfatına haiz olan sigortacı ... Sigorta A.Ş.'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18.maddesinin 2. bendinde “ Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü amirdir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18/2 maddesi gereğince her tacir, tüm ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek, sağduyu sahibi olmak, ileriyi düşünmek ve işlemlerini ona göre organize etmek ve özenli olmak zorundadır.
Bu kapsamda sigorta ettirenin poliçe kapsamında istemiş olduğu sigortalanan eşyanın korunmasına yönelik önleyici ve koruyucu tedbirlerin nasıl gerçekleştirilmesini istediğine ilişkin poliçenin özel şartlarında güvenlik hizmetinin bekçi istihdamı ile sağlanmasına yönelik ifade raporumun 2.2. maddesinde ayrıntılı bir şekilde izah edildiği üzere “5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik hizmeti alınması veya özel güvenlik görevlisi istihdam edilmesi” şeklinde poliçede düzenlenmemiş olması, olayın meydana gelmesinde ana etken olduğu değerlendirilmekle birlikte genel kolluk hizmetleri dışında özel bir güvenlik hizmeti ile bir kişi, menkul veya gayrimenkulün korunması ancak 5188 sayılı Kanunla mümkündür. Bu kapsamda sunulan güvenlik hizmeti kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette sunularak genel kolluğun güvenlik konseptinin içinde yürütülmektedir.
Bu açıklamalar çerçevesinde basiretli tacir ilkesi gereği sigortacı ile sigorta ettiren arasında imzalanan poliçede sözleşme hükümlerinin davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş tarafından gereken özenle, bahse konu alanda gerekli koruyucu ve önleyici güvenlik önlemlerinin alınması için 5188 Sayılı Kanun kapsamında güvenlik önlemi alınmasına yönelik hüküm bulunmaması nedeniyle hırsızlık olayının meydana gelmesinde bu durumun ana etken olduğu kanaatine varılmıştır. " görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasında imzalanan İnşaat Tüm Riskler Poliçesi gereğince Selçuk Üniversitesi Güneş Enerji Sistemi ve İdari Binası Yapım işinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde vuku bulan zararın davalıdan tazmin edilip edilemeyeceği, zararın sigorta sözleşmesi teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ve zararın ne miktarda olduğu hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki poliçe incelendiğinde özel şartlar başlığı altında "şantiye sahasının etrafı tel çit ile çevrilecek" hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında yer alan ... numaralı 11/12/2018 tarihli rapor içeriğinden şantiye sahasının girişinde kapı için ayrılmış 5 metrelik bölümde henüz kapının monte edilmediğinin tespit edildiği görülmüştür. Bu kapsamda davacı taraf poliçeye göre üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemiştir. Özel Güvenlik bilirkişisinin sigorta sorumluluğuna ilişkin değerlendirmelerine (bilirkişinin uzmanlık alanı dışında açıklamalar yapması nedeniyle) itibar edilmemiştir. Sonuç olarak davacının davasının reddine karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Davanın Reddine,
2- Dava reddedildiğinden 427,60 TL maktu harcın 853,88 TL peşin harçtan düşülerek bakiye 426,28 TL'nin davacıya iade edilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının yaptığı toplam 800 TL masrafın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
6-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine
7-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Karar kesinleştiğinde dosya kapsamında yer alan Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (e duruşma sistemi ile) 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024

Katip Hakim