mahkeme 2024/604 E. 2024/515 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :... ...
ÜYE :... ...
ÜYE :... ...
KATİP :... ...

DAVACI :... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI :Hasımsız

DAVA :Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılarak dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili 12/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ... arasında Konya İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Sanayinde bulunan 500m2'lik dükkan için alım satım sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği, taşınmazın değeri 10.000.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, ödemenin 2.750.000,00 TL'si dava dışı ... tarafından çekin sağlaması yapıldıktan sonra çek ile geri kalan 7.250.000,00 TL'si ise tapu devri esnasında yapılacağını, çek ile ilgili araştırmaların ise 15/03/2024 tarihine kadar yapılacağını, çek konusunda satıcıda olumsuz bir görüş hasıl olması durumunda çekin geri teslim edilerek tapu devrinin gerçekleştirilmeyeceğini, taraflar arasında 04/03/2024 tarihinde gayrimenkul alım-satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin 30/08/2024 keşide tarihli 2.750.000,00 TL bedelli Keşide yeri İzmir olan, ... Şubesine ait, ... İban numaralı, ... Çek seri Nolu, .... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen, hamil kısmında ... Tic. Ltd. Şti. yazılı olan, çekin arka kısmında ... Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından ciro edilen çeki ...'a sözleşme tarihi yani 04/03/2024 tarihinde çekin tahsil kabiliyeti olup olmadığı hususunda gerekli araştırmaları yapması için teslim ettiğini, sözleşmede belirtilen 15.03.2024 tarihine kadar ... tarafından müvekkiline menfi yada müspet bir cevap verilmediğini, söz konusu çekin müvekkiline iade edilmediğini, nitekim taraflar arasında da herhangi bir gayrimenkul alım satım yapılmadığını, müvekkilinin defalarca ...'a ulaşmaya çalıştığını, çekin iadesi istemiş ise de çekin iade edilmediğini, açıkçası ... tarafından çekin gasp edildiğini, müvekkilinin çekin gasp edilmesinden dolayı Konya Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numarası ile davalıdan 08/08/2024 tarihinde şikayetçi olduğunu, müvekkilinin ihtiyari araştırmaları neticesinde ...'ın çeki kullandığını öğrendiğini ancak çekin kimin elinde olduğunu bilmediğini, söz konusu çekin kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği ve müvekkilinin zarara uğrayabileceğinden davanın kabulü ile öncelikle teminatsız olarak 30/08/2024 keşide tarihli 2.750.000,00 TL bedelli Keşide yeri İzmir olan, ... Şubesine ait, ... İban numaralı, ... Çek seri Nolu çekin tahsil edilmemesi için tedbiren ödemeden meni ile iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dava; Çek İptali davasıdır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin, Müvekkili ile dava dışı ... arasında Konya İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Sanayinde bulunan 500m2'lik dükkan için alım satım sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği, taşınmazın değeri 10.000.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, ödemenin 2.750.000,00 TL'si dava dışı ... tarafından çekin sağlaması yapıldıktan sonra çek ile geri kalan 7.250.000,00 TL'si ise tapu devri esnasında yapılacağını, çek ile ilgili araştırmaların ise 15/03/2024 tarihine kadar yapılacağını, çek konusunda satıcıda olumsuz bir görüş hasıl olması durumunda çekin geri teslim edilerek tapu devrinin gerçekleştirilmeyeceğini, taraflar arasında 04/03/2024 tarihinde gayrimenkul alım-satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin 30/08/2024 keşide tarihli 2.750.000,00 TL bedelli Keşide yeri İzmir olan, ... Şubesine ait, ... İban numaralı, ... Çek seri Nolu, .... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen, hamil kısmında ... Tic. Ltd. Şti. yazılı olan, çekin arka kısmında ... Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından ciro edilen çeki ...'a sözleşme tarihi yani 04/03/2024 tarihinde çekin tahsil kabiliyeti olup olmadığı hususunda gerekli araştırmaları yapması için teslim ettiğini, sözleşmede belirtilen 15.03.2024 tarihine kadar ... tarafından müvekkiline menfi yada müspet bir cevap verilmediğini, söz konusu çekin müvekkiline iade edilmediğini, nitekim taraflar arasında da herhangi bir gayrimenkul alım satım yapılmadığını, müvekkilinin defalarca ...'a ulaşmaya çalıştığını, çekin iadesi istemiş ise de çekin iade edilmediğini, açıkçası ... tarafından çekin gasp edildiğini, müvekkilinin çekin gasp edilmesinden dolayı Konya Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numarası ile davalıdan 08/08/2024 tarihinde şikayetçi olduğunu, müvekkilinin ihtiyari araştırmaları neticesinde ...'ın çeki kullandığını öğrendiğini ancak çekin kimin elinde olduğunu bilmediğini, söz konusu çekin kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği ve müvekkilinin zarara uğrayabileceğinden davanın kabulü ile öncelikle teminatsız olarak 30/08/2024 keşide tarihli 2.750.000,00 TL bedelli Keşide yeri İzmir olan, ... Şubesine ait, ... İban numaralı, ... Çek seri Nolu çekin tahsil edilmemesi için tedbiren ödemeden meni ile iptaline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Konunun 6102 sayılı TTK.818/1-s. maddesi yollaması ile aynı kanunun 757.maddesi ve devamı maddelerinde düzenlendiği, TTK.818/1-s maddesinde; Poliçenin İptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasındaki hükümlerin çekler hakkında uygulanacağının, 757/1. maddesinde; İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceğinin, 759.maddesinde; Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesinin istenebileceğinin, İptal isteminde bulunan kişinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğunun, 760.maddesinde; Mahkemenin, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulması halinde, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar edeceğinin,761. maddesinde; Poliçeyi getirme süresinin en az üç ay ve en çok bir yıl olduğunun, Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı olmadığının, Sürenin, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işleyeceğinin, 762/1.maddesinde; Poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağının, 763.maddesinde; Elden çıkan poliçenin mahkemeye sunulması halinde, mahkemenin, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre vereceğinin, dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkemenin, poliçeyi, sunmuş olana geri vereceğinin ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağının, 764/1.maddesinde; elden çıkan poliçenin, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf; davaya konu çekin dava dışı ... ile davacı ... arasında düzenlenen 04/03/2024 tarihli Gayrimenkul Alım-Satım Sözleşmesine istinaden davacı tarafça dava dışı ...'a sözleşme tarihi yani 04/03/2024 tarihinde çekin tahsil kabiliyeti olup olmadığı hususunda gerekli araştırmaları yapması için teslim ettiğini, sözleşmede belirtilen 15.03.2024 tarihine kadar ... tarafından müvekkiline menfi yada müspet bir cevap verilmediğini, söz konusu çekin müvekkiline iade edilmediğini,çekin gasp edilmesinden dolayı Konya Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numarası ile 08/08/2024 tarihinde şikayetçi olduğunu, çekin bir başkasına devredildiğini bundan dolayı çekin iptalinin talep edildiği, davacının dava konusu edilen çeki kendi rızası ile dava dışı ... 'a verdiği, dava konusu edilen çek talep edenin rızası dışında elinden çıkmadığından çekin zayii olmadığının kabulü gerektiği gibi kendi rızası ile çeki devretmiş olmasına göre çek de hamil sıfatınında bulunmadığı, TTK'nun 818. maddesi yollamasıyla 759. ve devamı maddelerine ilişkin zayi sebebiyle çek iptali davası açılabilmesi için, çekin hamilin İradesi dışında zayi olması gerektiği, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 11/05/2017 tarih ve ... Es. ... Kar. sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 09/06/2022 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı, Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 01/11/2023 tarih ve ... Es. ... Kar. sayılı ilamları benzer doğrultudadır.) davacının zayi olmayan ve hamili bulunmadığı çekten dolayı çek iptali davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı, 6100 sayılı HMK'nun 114/1-h maddesi gereğince davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması'nın dava şartı olduğu, aynı kanunun 115.maddesi gereğince mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve taraflarında her zaman ileri sürebileceği anlaşılmakla davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi.13/08/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...