mahkeme 2025/516 E. 2025/525 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
DAVA : Çekin istirdadı
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Çekin istirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının inşaat malzemeleri alım satımı ve montaj, uygulama hizmetleri verdiğini, işi veya sattığı malzemeler karşılığında kendisine çek cirolanıp verildiğini, davacının da aldığı bazı çekleri mal veya hizmet aldığı firmalara borcu karşılığında cirolayıp verdiğini çek iptali konulu Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.sayılı dosyasıyla yargılama yürütüldüğünü, çekin nerede ve kimde olduğu bilinmeden açtıkları çek iptali davasında davaya konu çekin T.C. ... Bankası ... Şubesi'nde olduğu, çekin hamilinin ise işbu davanın davalısı ... olduğunu, Mahkemenin ödeme yasağı kararı nedeniyle çek bedelinin hamile ödenmediğinin ortaya çıktığını, bunun üzerine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.sayılı dosyasında ara karar tesis edilerek TTK. M.758 uyarınca çekin iadesi davası açmaları için taraflarına süre verildiğini, süresinde işbu çekin iadesi talepli davalarını ikame ettiklerini, öncelikle çek hakkında ödeme yasağı kararının devamını, bu hususta ihtiyati tedbir olarak karar verilmesini, dava konusu çeki haksız ve kötüniyetli olarak elinde bulunduran hamil olan davalı ...'in çeki iade etmesini talep ettiklerini ayrıca çekin bankaya sunulan taranmış halini inceleyen müvekkilinin, imzanın kendisine ait olmadığını ve kötü niyetle hırsızlık neticesinde ele geçirildiğini, mağdur edildiğini beyan ettiğini, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde davalılar ... ile ... hakkında işledikleri suçlar nedeniyle savcılık soruşturması başlatılması için şikayet dilekçesi sunulduğu gibi nedenlerle ... Bankası ... Şubesi'ne ait keşide yeri Konya , keşidecisi ... San. Tic. Ltd.Şti.(VKN.:... ) olan, ... seri nolu, 05.06.2025 tarihli, 700.000,00-TL bedelli, lehtarı ... olan çekin iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmilini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR:
Uyuşmazlık arabuluculuk dava şartına ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK’nın 758. maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir.
Eldeki dava tarihinin 29/07/2025 tarihi olduğu, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde dava öncesine ilişkin arabuluculuk tutanağının sunulmaması sebebiyle Mahkememizin 30/07/2025 tarihli muhtıra ile arabuluculuk tutanağını ibraz etmesi için 6102 Sayılı TTK'nın 5/A ve 6325 Sayılı HUAK'ın 18/A-2 maddesi gereğince 1 haftalık kesin süre verilmiş, ancak davacı vekilinin 03/09/2025 tarihli dilekçesi ile sunduğu arabuluculuk tutanağında, arabuluculuğa 31/07/2025 tarihinde yani dava açıldıktan sonra başvurulduğu anlaşılmıştır.
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 de "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." denilmiştir. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş, iş bu dava 29/07/2025 tarihinde açılmıştır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 uyarınca iş bu çek istirdatı davası, arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır.
T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 26/12/2023 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında da aynı hususlar vurgulanmıştır.
Yine T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/05/2025 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında da "..Somut olayda da, davacı tarafça arabulucuya başvuru tarihinde arabuluculuk süreci tamamlanmadan dava açıldığı, arabuluculuk sürecinin yargılama sırasında anlaşamama ile sonuçlandığı, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2. maddesi uyarınca arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,.." denilmekle arabuluculuk dava şartı tamamlanmadan dava açılamayacağı belirtilmiştir.
Eldeki davada dava açıldığı tarihte arabuluculuk başvurusu dahi yapılmadığı açıktır. Açık ve emredici kanuni düzenleme gereğince aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/2 maddesi delaletiyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2 ve 6102 Sayılı Kanunun 5/A-1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 04/09/2025

Katip ... Hakim ...