mahkeme 2025/475 E. 2025/554 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2-
3-
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 19/10/2023 tarihinde Konya ili, ... ilçesinde, ... (... ) sevk ve idaresindeki tescilsiz motorlu bisiklet ile seyir halindeyken Nuh Ateş sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin çarpışması sonucu çift taraflı, maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda, düzenlenen trafik kazası tespit tutanağına göre; ... plakalı araç sürücüsü ... ’in 2918 Sayılı KTK’nin 47/1-c maddesini ihlal ederek kusurlu olduğu, müvekkil Saliha İbiş’in ise 2918 Sayılı KTK’nin 47/1-c maddesini ihlal ederek kusurlu olduğu tespit edildiğini, kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığını, acil olarak hastaneye kaldırıldığını, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 18/11 /2024 tarihinde düzenlenen rapora göre; 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre müvekkilin kazadan kaynaklı %10 oranında kalıcı maluliyeti olduğu, ayrıca 90 gün geçici iş göremezlik süresinin, 30 gün bakıcı ihtiyacının bulunduğunun tespit edildiğini, kusurlu davranarak kazaya sebebiyet veren 33 DSK 96 plakalı aracın, ... Sigorta AŞ tarafından ... sayılı poliçe ile yapılmış 25/03/2023 başlangıç tarihli Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigortası bulunduğunu, müvekkili dava konusu kaza neticesinde ciddi oranda kalıcı olarak malul kaldığını, müvekkilinin sakatlığının ciddi bir sakatlık olması, davalıların kusurunun asli kusur olduğu hususunun gözetilmesi ve müvekkilinin yaşı itibari ile manevi tazminat taleplerinin kabul edilmesi hukuka ve hakkaniyete uygun olacağını, müvekkilinin maddi ve manevi mağduriyeti, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sorumlu olan davalı sigorta şirketi ve davalı şahıs tarafından halen giderilmediğini, poliçeyi aşan kısım için sigorta şirketi dışındaki davalılardan; 100 TL maddi tazminatın (kalıcı iş göremezlik, geçici iş göremezlik, geçici iş göremezlik dönemindeki bakıcı gideri, belgelendirilen, belgelendirilmeyen ve ileride yapacağı muhtemel olan kaçınılmaz tedavi giderleri, olmak üzere her bir kalem için 25'şer TL, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı şahsın ve şirketten uğranılan manevi zararın temini maksadıyla davacı için 250.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın;
Taraflar arasındaki ihtilafın ise;
II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI
(1) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 10/04/2008 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Borçlar Yasası'nın 147/2. maddesi gereğince alacaklı, diğerlerinin zararına olarak müteselsil borçlulardan birinin vaziyetini iyileştirdiği takdirde bu fiilin sonuçlarına şahsen katlanır. Davacılar, müteselsil sorumlulardan sürücü hakkındaki davadan feragat ederek diğer sorumlu araç sahibinin, hakkındaki davadan feragat edilen sürücüye kusuru oranında rücu hakkını ortadan kaldırmışlardır. Müteselsil sorumlulardan biri hakkındaki davadan feragat edilmesi diğer müteselsil sorumlu yönünden de teselsülden feragat niteliğini taşır ve böylece müteselsil sorumlu olan diğer davalı da sorumluluktan kurtulmuş olur. O halde müteselsil sorumlu olan işleten davalı şirket hakkındaki davanın da reddedilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir." denilmiştir.
(2) T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortasının teminat kapsamı KTK’nın 91. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere…” ifadesi ile düzenlemiştir. Bu maddeye göre sigortacının sorumluluk kapsamı işletenin motorlu aracın işletilmesi ile üçüncü kişilere verdiği zarar ile sınırlıdır. Bir başka anlatımla sigortacının sorumluluğu işletenin sorumluluğu ile sınırlıdır. İşleteni KTK’nın 85/1 maddesine göre bir zarardan sorumlu tutamıyorsak sigortacıyı o zarardan sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Keza işletenin sorumluluğunu ortadan kaldıran KTK’nın 86. maddesinde sayılan şartların bulunması durumunda işleten ile birlikte sigortacıda sorumluluktan kurtulacaktır." denilmiştir.
(3) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 15/11/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Davacı tazminat alacağı kalmasına rağmen davalı işleten ve sürücü yönünden davadan feragat ederek, bu davalının durumunu iyileştirirken diğer müteselsil borçlu konumundaki sigorta şirketini iç ve dış ilişkideki durumunu ağırlaştırmıştır. Şu halde, Mahkemece BK'nın 147. maddesi (TBK md. 168) ile Yargıtay İBK'nın 11/04/1940 gün - ... sayılı ve YHGK'nun 21/11/1981 gün- ... -... sayılı kararları uyarınca davalı işleten ve sürücü hakkında davadan ve davaya konu alacak hakkından feragatin, müteselsilen zarardan sorumlu olduğu iddia edilen diğer davalı ZMMS sigorta şirketine sirayet edeceği ve bu davalının da feragatten yararlanacağı anlaşılmakla tüm davalılar yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin reddi gerekir." denilmiştir.
III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
İşbu davada davacı vekilinin 01/08/2025 tarihli feragat dilekçesi ile davalılardan ... ve ... Ticaret Limited Şirketi yönünden davadan feragat ettiklerini mahkememiz dosyasına bildirmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinde ... kazaya sebebiyet veren haksız fiil sorumlusu sürücü olduğu, diğer davalının ise araç işleteni ... Ticaret Limited Şirketi şirket olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki dava haksız fiilden kaynaklı olup meydana gelen zarardan en geniş anlamda sorumlu kişiler 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 49 ve devamı maddeleri gereğince kaza sebebiyet veren araç sürücüsü ile 2918 Sayılı Kanunun 3/1 ve 85/1 maddeleri gereğince araç işletenidir.
T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere bir başka anlatımla sigortacının sorumluluğu davacı şirketin zarardan sorumluluğu ile sınırlıdır. Davacı şirketin 2918 Sayılı Kanunun 85/1 maddesine göre bir zarardan sorumlu tutulamadığı hallerde sigortacının da o zarardan sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Keza davacının sorumluluğunu ortadan kaldıran KTK’nın 86. maddesinde sayılan şartların bulunması durumunda işleten ile birlikte sigortacıda sorumluluktan kurtulacaktır. Bu açıklamalardan hareketle davalı sigorta şirketinin sorumluluklarının, davacı şirketin sorumluluğunun bulunduğu hallerde var olduğunun kabulü sonucu ortaya çıkmaktadır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 166/1 maddesi gereğince müteselsil borçlulukta, borçlulardan birisinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde bu oranda diğer borçlular da borçtan kurtulmuş olacaktır. Nitekim yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 10/04/2008 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 15/11/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere alacaklı, diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin vaziyetini iyileştirdiği takdirde bu fiilin sonuçlarına şahsen katlanmak durumundadır.
Öte yandan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun "Halefiyet" başlıklı 1472/1-2. maddesinde; “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." amir kanun hükmü yer almaktadır.
Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun "Alacaklıya Halef Olma" başlıklı 168/1-2. maddesinde;" Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Davacının, eldeki davada en geniş manada zarardan sorumlu olan haksız fiil sorumlusu/sürücü ... ve ... Ticaret Limited Şirketi hakkında açmış olduğu davasından feragat ettiği, bu feragat sebebiyle bu davalının durumunu iyileştirirken diğer müteselsil borçlu konumundaki davalı sigorta şirketinin iç ve dış ilişkideki durumunu ağırlaştırdığı, bu hususun yanı sıra davalı sigorta şirketinin yapacağı ödeme neticesinde davacı ile aralarında akdedilen sözleşme, 6098 Sayılı Kanunun 168/1-2 ve 6102 Sayılı Kanunun 1472/1-2 maddesi gereğince davacının halefi olarak yerine geçeceği ve zarardan sorumlu olan kişilere yasal şartların oluşması halinde yapmış olduğu ödemeyi rücu edebileceği, davacının haksız fiil sorumlusu sürücü hakkında açmış olduğu davadan feragat ederek davalı sigorta şirketinin rücu hakkına da mani olduğu, ezcümle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununu 168/1-2 maddesi, 6102 Sayılı Kanunun 1472/1-2 maddesi, T.C. Yargıtay İBK'nın 11/04/1940 gün - ... sayılı ve YHGK'nun 21/11/1981 gün- ... sayılı kararları uyarınca davalı ... ve ... Ticaret Limited Şirketi hakkındaki davadan ve davaya konu alacak hakkından feragatin müteselsilen zarardan sorumlu olan diğer davalı sigorta şirketine de sirayet edeceğine kanaat edilmekle davacı vekilinin dosyaya ibraz etmiş olduğu vekaletnamesinde davadan feragata ilişkin olarak ayrıca ve açıkça yetkilendirildiği, feragatın muhakeme devam ederken süresinde yapıldığı, kayıtsız ve şartsız olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı Kanunun 311/1 maddesi gereğince davanın her bir davalı açısından feragat nedeniyle reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 311/1 maddesi gereğince FERAGAT NEDENİYLE HER BİR DAVALI AÇISINDAN AYRI AYRI REDDİNE,
2-Peşin olarak alınan 857,64TL karar ve ilam harcından alınması gereken 205,13TL harcın mahsubu ile fazladan alınan ‬652,51‬‬TL nin talep halinde ve kararımız kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Hazine tarafından karşılanan 4.700,00TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 87,50TL vekalet harcı yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/02/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; Tarafların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde 04/06/2025 Tarih ve 7550 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun Ek-1 Maddesinin 3. Fıkrasına eklenen amir kanun hükmü gereğince DAVA TARİHİ İTİBARİYLE tayin olunan parasal sınırlar nazara alınarak T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2025

Katip Hakim