mahkeme 2025/418 E. 2025/521 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının özellikle hal sektöründe faaliyet gösteren bir esnaf olup yine aynı sektörde olması nedeniyle yaptığı bir iş ve ticaret nedeniyle alacağına karşılık olarak almış olduğu ve kendisinin lehdarı olduğu bir adet müşteri çeki olan ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi (... vergi nolu), keşide yeri Konya (Merkez), keşide tarihi 06.06.2025, numarası ... ve miktarı 1.450.000,00 TL ve aynı bilgilere sahip olan keşide tarihi 12.06.2025, numarası ... ve miktarı 740.000,00 TL olan barkodlu çekleri ortadan kaybolduğunu, bu çeklerle ilgili olarak Konya .ASTCM ... Esas sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını, davalı tarafından bu çeklerin ellerinde olduğu ve hamil oldukları iddiasıyla müdahale talebinde bulunulduklarını ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.06.2025 günlü ara kararı uyarınca taraflarına bu çeklerle ilgili ... karşı istirdat davası açması için süre ve yetki verildiği gibi nedenlerle davamızın kabulü ile talebe konu olan ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi (... vergi nolu), keşide yeri Konya (Merkez), keşide tarihi 06.06.2025, numarası ... ve miktarı 1.450.000,00 TL ve aynı bilgilere sahip olan keşide tarihi 12.06.2025, numarası ... ve miktarı 740.000,00 TL olan barkodlu çeklerin TTK 763/1. Maddesi gereğince taraflarına istirdadı ile davacıya iadesine ve bu çeklerin tahsil yetkisinin taraflarına ait olduğunun tespitini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı işbu davayı açarken taraflarına arabuluculuk görüşmesi yapmadığını, Ticaret kanununda 2023 yılında yapılan değişikliklerle birlikte istirdat davalarında arabuluculuk zorunlu dava şartı olduğunu, davacının yapmış olduğu herhangi bir arabuluculuk görüşmesi olmaması ve bu eksikliğin sonradan tamamlanabilir bir eksiklik de olmaması nedeni ile davasının usulden reddedilmesini talep ettiklerini, davacının açmış olduğu davanın, esas yönünden de hiçbir dayanağı olmayan delilsiz sadece iddiaya dayalı haksız bir dava olduğunu, davacının söz konusu çeklerin hamili, zilyedi olmadığını, hangi hukuki mesnede dayanarak bu çeklerde hak iddia ettiği belli olmadığını, davacının dilekçesinde söz konusu çekleri "yaptığı iş ve ticareti nedeni ile alacağına karşılık aldığını" iddia ettiğini ancak çeki kimden aldığını, ne zaman aldığını, hangi iş karşılığı, hangi alacağı için aldığını açıkça söylemediğini, bu konuda dilekçesinin deliller kısmında dayandığı hiçbir delil de olmadığını, davacının alacağı da iş yaptığı kişi de soyut bir iddiadan ibaret olduğunu, çekin ne zaman kendisine verildiği de belirsiz olduğunu, davacının dilekçesinin ikinci sayfasında çeklerden ötürü keşideci borçludan alacaklı olduğunu iddia ettiğini, buradaki beyanından anlaşıldığına göre çekleri keşideciden almış olduğunu kastettiğini, oysaki çekler düzenlenirken ... Otomotiv Limited Şİrketi adına düzenlenmiştir, nama yazılı olduğunu, nama yazılmış çeki davacı ciro edilmeden tahsil yetkisinin olmayacağının açık olduğunu, çeklerin ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından müvekkiline ciro edildiğini, davacının çeki keşideciden almış olsaydı çekin lehtarının kendisi olması bekleneceğini ancak olmadığını, eğer davacı çekleri ciro yolu ile edinmiş ise kimden edindiğini de açıklayamadığını, çeklerin ciro silsilesi dahil hiçbir yerinde davacı ...'in imzası olmadığı gibi nedenlerle ... ... Şubesine ait Keşidecisi ... Limited Şirketi, ... Otomotiv Limited Şirketi namına yazılmış, müvekkil ...'e ciro edilmiş olan ... seri nolu 1.450.000 TL bedelli 06.06.2025 keşide tarihli ve 1615495 seri nolu 740.000 TL bedelli 12.06.2025 keşide tarihli çeklerdeki ödeme yasağının kaldırılmasını, ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatına mahkumiyetini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR:
Uyuşmazlık arabuluculuk dava şartına ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK’nın 758. maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir.
Eldeki dava tarihinin 24/06/2025 tarihi olduğu, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde dava öncesine ilişkin arabuluculuk tutanağının sunulmaması sebebiyle Mahkememizin 25/06/2025 tarihli tensip zaptı ile arabuluculuk tutanağını ibraz etmesi için 6102 Sayılı TTK'nın 5/A ve 6325 Sayılı HUAK'ın 18/A-2 maddesi gereğince 1 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili 01/07/2025 tarihli dilekçesi ile çek istirdat davalarında arabuluculuğa başvuru şartı olmadığını bu sebeple de arabuluculuğa başvurulmadığını bildirerek mahkemenin ara kararından dönülmesini, arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi halinde müvekkilinin hak kaybına ve yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmemesi adına talep etmiştir.
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 de "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." denilmiştir. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş, iş bu dava 24/06/2025 tarihinde açılmıştır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A /1 uyarınca iş bu çek istirdatı davası, arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır.
T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 26/12/2023 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında da aynı hususlar vurgulanmıştır.
Bu nedenlerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/2 maddesi delaletiyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2 ve 6102 Sayılı Kanunun 5/A-1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Peşin olarak alınan 37.399,73TL harçtan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazladan alınan 36.784,33‬TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili yararına AAÜT'nin 7/2 maddesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından sarfedilen 87,50TL vekalet harcı yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 27/08/2025

Katip Hakim