mahkeme 2023/717 E. 2024/329 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ... ...

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇE YAZIM TARİHİ :

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin üyelik yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğine dair de ihracına dair de herhangi bir ihtar tebliğ edilmediğini, müvekkiline herhangi bir şekilde yasaya uygun ihtar yapılmadan üyelikten çıkarılamayacağını, bu kararın ana sözleşmeye göre hatalı olduğunu, kooperatif üyeliğinden çıkarılmanın ancak Genel Kurul kararıyla yapılabileceğini, bu şekilde alınmış bir karar olmadığını, ihracın hukuksuz olduğunu, güncel mevzuata göre ve ana sözleşmeye göre bu karara 3 ay içinde itirazın mümkün olduğunu, bu itiraz süresi içinde yeni ortak alınmasının mümkün olmadığını, müvekkili hakkında verilen üyelikten ihraç kararının iptaline, bu konuda tedbir kararı verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; davacı tarafından davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kooperatif yönetim kurulu kararının iptali davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise davacının davalı kooperatif üyesi olup olmadığı, kooperatif üyesi ise üyeliğinin niteliği (peşin bedelli üyelik mi normal üye mi niteliğinde olduğu), peşin bedelli üye ise peşin bedelli üye alınması hususunda bir genel kurul ya da yönetim kurulu kararı bulunup bulunmadığı ya da ana sözleşme gereğince yönetim kuruluna bu yönde bir yetki verilip verilmediği, genel kurulca önceden ya da sonradan açıkça alınan bir karar ile üyenin peşin bedelli ortak olarak kabul edilip edilmediği, üyeden inşaat finansmanı için uzunca bir süre aidat istenilip istenilmediği, bilançolarda, hesap cetvellerinde, faaliyet raporlarında, genel kurullarda ve üye kayıt defterlerinde bu yönde bir borç kaydı yer alıp almadığı, üyenin peşin bedelli ortak olduğunun kooperatifçe zımnen benimsenip benimsenmediği, davacının davalı kooperatife aidat vs. gibi akçeli bir yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti, davacının davalı kooperatife borcu olup olmadığı, davalı kooperatif yönetim kurulu ihraç kararı ile ihraca ilişkin ihtarnamelerin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, davacının üyeliğinin istifa veya ihraç yoluyla sona erip ermediği hususlarında olduğu görüldü.
II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI
(1)T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/03/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Kooperatifler Kanununun 16 ncı maddesi uyarınca ihraç kararının tebliğinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. İptal davası süresinin başlaması için, kararın ortağa usulüne uygun tebliği zorunludur." denilmiştir.
(2)T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 21/12/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 27. maddesi gereğince mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaklara 10 günlük ve 1 aylık sürelerde borcunu yerine getirmesi için ihtarnameler gönderilmesi gerekir. Ortağa gönderilen ikinci ihtarnamede 1 ay süre verilmelidir. Somut olayda davacıya ikinci ihtaname ile 30 gün süre verilmiştir. Bu ihtarname 29.05.2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiğine göre davacıya ödeme için 1 gün eksik süre verildiği anlaşılmaktadır. Kooperatifler Kanununa aykırı olarak ihtarname gönderilerek ihraç kararı verilemez. Bu durumda ihraç kararının bu gerekçeler ile iptali gerekirken yazılı gerekçe ile iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, ancak sonucu itibariyle doğru olan kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanmasına karar verilmesi gerekmiştir." denilmiştir.
(3)T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/02/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesinde, aidatlarını geciktiren üyelere iki ihtarın gönderilerek ilk ihtarda 10 gün ve ikinci ihtarda 1 ay süre verilerek yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda ihtar edilmesi düzenlemesine yer verildiği, buna göre ikinci ihtarda 30 günlük süre verilmesinin kural olarak doğru olmadığını, ancak ikinci ihtarın tebliğ edildiği ay, eğer 30 gün çekiyor ise bu ihtar ortağın aleyhine hüküm doğurmadığından geçerli olacağını, somut olayda 31 gün çeken Ağustos ayında tebliğ edilen ikinci ihtarnamede 1 ay süre verilmesi gerekirken davacının aleyhine sonuç doğuracak şekilde 30 günlük süre verilmesi nedeniyle bu ihtarın geçersiz olduğu ve ihraç kararlarının iptali gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
...
Dosya kapsamından, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci maddesi ile Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14 üncü maddesi gereğince davalı kooperatif tarafından ikinci ihtarnamede davacıya bir aylık süre verilmesi gerekirken yasanın emredici hükmüne aykırı şekilde 30 günlük süre verildiği anlaşıldığından mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir." denilmiştir.
III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1)HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacının, davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin ihtarname T.C. Konya . Noterliğinin 21/04/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu senedi ile yapılmış, söz konusu ihtarname "Muhatabın adreste tanınmadığından bahisle iade" edilmiş, davacı dava dilekçesinde ihraç kararını haricen öğrendiğini ve dava a,çtığını ifade etmiştir. Yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/03/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak ihraç kararının davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi sebebiyle eldeki davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığına kanaat edilmekle işin esasına geçilmiştir.
2.İHTARNAMELERİN İNCELENMESİNDE;
(a) T.C. Konya . Noterliğinin 02/03/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu 1. İhtarnamesinin İncelenmesinde: Davalı kooperatif tarafından çekilen ihtarnamede 26.000,00 TL'lik aidat borcunun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş, akdi halde üyelikten çıkarılacağı ihtar edilmiştir.
(b) T.C. Konya . Noterliğinin 13/03/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu 2. İhtarnamesinin İncelenmesinde: Davalı kooperatif tarafından çekilen ihtarnamede 26.000,00 TL'lik aidat borcunun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş, akdi halde üyelikten çıkarılacağı ihtar edilmiştir. Söz konusu ihtarname 16/03/2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.
3.NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, ilgili noter ihtarnameleri, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 27. Maddesi gereğince aidatlarını geciktiren üyelere ilgili kooperatif tarafından iki ayrı ihtarın gönderilmesi, bu ihtarnamelerde borç tutarlarını açıkça belirtmeli ve ödememenin sonucunun da ortaklıktan çıkma olduğu gösterilmeli, ilk ihtarda (10) gün ve ikinci ihtarda ise (1) ay içinde yükümlülüklerin yerine getirilmesinin ihtar edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Kanunun emredici hükmü gereğince ikinci ihtarname için verilmesi gereken süre (30) gün olmayıp açıkça (1) ay olarak ifade edilmiştir. Buna göre, ikinci ihtarda kural olarak (30) günlük süre verilmesi kanunun emredici hükmüne aykırılık içereceğinden geçerli bir ihtar olarak kabulü mümkün olmayacaktır. Ancak, ikinci ihtarın tebliğ edildiği ay, eğer 30 gün çekiyor ise bu ihtar ortağın aleyhine hüküm doğurmadığından geçerli olarak kabulü mümkündür. Somut olayımız bu açıklamalar çerçevesinde değerlendirildiğinde davalı kooperafi tarafından davacıya gönderilen T.C. Konya . Noterliğinin 13/03/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu 2. İhtarnamesinin İncelenmesinde 26.000,00 TL'lik aidat borcunun ihtarnamenin tebliğinden itibaren (30) gün içerisinde ödenmesi talep edilmiş, aksi halde üyelikten çıkarılacağı ihtar edilmiştir. Söz konusu ihtarname 16/03/2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olup ihtarnamenin tebliğ edildiği Mart ayı (31) gün çekmekte olup davacıya ödeme için 1 gün eksik süre verildiği anlaşılmakla yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 21/12/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/02/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak ihtarnamenin geçersiz olduğuna kanaat edilmekle davacının davasının kabulü ile davalı Davalı ... Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulunun 12/04/2017 Tarih, 11 Karar Sayı ve davacı ...'ın üyelikten ihracı konulu kararının davacı açısından iptaline dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE: Davalı ... Kooperatifi Yönetim Kurulunun 12/04/2017 Tarih, 11 Karar Sayı ve davacı ...'ın üyelikten ihracı konulu kararının İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından karşılanan 269,85TL başvuru harcı, 269,85TL peşin harç, 38,40TL vekalet suret harcı, 414,50TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 992,60‬‬TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE istinaf kanun yoluna müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024

Katip ... Hakim ...