mahkeme 2023/148 E. 2023/819 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ:
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
İHBAR OLUNAN :
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Maddi Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Maddi Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı araca ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı Adalet Bakanlığı Destek Hizmetleri adına kayıtlı aracın çarpması nedeniyle müvekkilinin aracının ağır hasar aldığını, davacının kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığını, tüm kusurun karşı tarafta olduğunu, davacının uğradığı maddi zararları karşı tarafın karşılamadığını, dava tarihi itibariyle zarar miktarının belirlenmesinin mümkün olmadığından belirsiz alacak davası açtıklarını, davacının aracında oluşan ikame araç bedeli/kazanç kaybını ikame araç bedelini ve değer kaybının müşterek müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini, 50 TL (belirsiz alacak davası) araçta oluşan değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal avans (ticari) faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 50 TL (belirsiz alacak davası) ikame araç bedeli (kazanç kaybının) olay tarihinden itibaren işleyecek avans (ticari) faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmektedir.
Davalılara usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın yetkisizlikten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın araçta meydana gelen değer kaybı miktarının bilinemediğini ileri sürdüğü ancak SBM tarafından eksper atandığını, eksper rapor kaydına SBM üzerinden ulaşılabilir olacağını, bu halde tutarın davacı tarafından bilinebileceğini iş bu sebeple davanın usulden reddinin gerektiğini, kaza tespit tutanağında davacı tarafın sürücüsüne de kusur atfedildiği, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, teminatın tek hasar görenlerin birden fazla olması durumunda Karayolları Trafik Kanunu 96. Maddesi gereğince teminatın paylaştırılmasının gerektiği gibi nedenlerle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetki yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, davacının davasının ispatı halinde davalı şirketin önceliklikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı Bakiye Poliçe Limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
Davalı Adalet Bakanlığı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, dava süresinde açılmadığından zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının aracında meydana gelen değer kaybı miktarının bilinemediğini ileri sürdüğünü ancak SBM tarafından eksper atandığını, eksper rapor kaydına SBM üzerinden ulaşılabiliceğini, bu halde tutarın davacı tarafından bilinebilecek durumda olduğunu, kaza tespit tutanağında davacı tarafın aracın sürücüsüne de kusur atfedildiğini, bilirkişi tetkikatı yapılmasını ve raporun tebliğini talep ettiklerini, bakanlık personeline atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gibi sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 06/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedelinin tazmini talepli açılan tazminat davası olduğu görülmektedir.
Taraflar arasındaki ihtilafın ise; 06/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının herhangi bir kusuru olup olmadığı, kaza neticesinde herhangi bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıların zarardan sorumlu olup olmadıkları, davanın zaman aşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, ... Sigortaya, ... Sigortaya, Akşehir . Asliye Hukuk Mahkemesine, Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığına, Türkiye Noterler Birliğine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine ve Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.
II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI
1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 29/09/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." denilmiştir.
2.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybının tespiti, Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın, kaza tarihinden sonra 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartlarına göre belirlenen değer kaybı hesaplama yöntemine göre hesaplandığı anlaşılmıştır. Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir. Bu durumda mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler ışığında araçtaki değer kaybının tespiti hususunda yeniden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken kaza tarihinden sonra yürürlüğe giren genel şartlara göre belirlenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." denilmiştir.(Benzer yönde bkz. T.C. Konya Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 21/02/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı)
III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
1.KUSUR AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE; Mahkememizce T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde adli trafik bilirkişisinden kusur raporu aldırıldığı, 18/20/2023 tarihli bilirkişi raporunda ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nun 57/A ve 47/C maddelerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen aynı kanunun 84/h(kaşvaklarda geçiş önceliğine uymama) trafik kuralını ihlal ettiği, ... plakalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü İsmail Tobi'nin 2918 sayılı KTK'NUN 52/A (Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, hızlarını azaltmak zorundadırlar) trafik kuralını ihlal ettiğinden dolayı ... plakalı aracın sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği, kusur raporunda yer alan tespitlerin Kaza Tespit Tutanağında yer alan tespitler ile örtüştüğü de görülmekle düzenlenen kusur raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yönetime uygun olarak alınması sebebiyle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
2.HESAP RAPORU AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE; Mahkememizce dava konusu araca ilişkin olarak Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu kaza tarihinde, davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgeler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri ve Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak kazaya karılan araçların kaza tarihinden itibaren tüm maliklerini ve özelliklerini gösterir trafik sicil kayıtları dosyamız arasına kazandırılmış, akabinde yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 29/09/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde bilirkişi heyet raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 18/10/2023 tarihli düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda özetle; "dava konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağından dolayı hasarlı
olarak değerlendirilmesi gerekerek, pert edilmesi gerektiği, aracın pert
edilmesinden dolayı değer kaybının olmayacağı, dava konusu aracın araç mahrumiyetinden dolayı kazanç kaybının 6.950,00 TL olduğu, kusur oranına göre davacı ... davalı Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığından talep edeceği araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar miktarının; %75* 6.950,00 = 5.212,50 TL olacağı, davacıya bu yönde herhangi bir ödemede bulunulmadığı" şeklinde tespitlere yer verildiği, bilirkişi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle bu raporun Mahkememizce hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 26.10.2023 tarihli dava değerinin arttırılmasına ilişkin dilekçe sunulduğu, ikame araç bedeli bedeli nedeni ile talep ettikleri 50,00 TL'yi 5.162,5 TL daha artırarak neticeten 5. 212,50 TL ikame araç bedelinin tazmininin istendiğini belirttiği, tamamlama harcının ikmal edildiği, değer arttırım dilekçesinin davalılar vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı Adalet Bakanlığı vekili tarafından değer arttırım dilekçesine karşı itirazlarını ve beyanlarını içerir 01/11/2023 tarihli dilekçe sunulduğu görülmektedir.
3.DAVALI SİGORTA ŞİRKETİ VEKİLİNİN YETKİ İTİRAZININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE; 6100 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi ve T.C. Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının 07/07/2021 Tarih ve 608 Sayılı Kararı nazara alındığında söz konusu davanın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının yetkili mahkeme hususunda seçimlik hakkının bulunduğu, kazanın Konya İli Akşehir ilçesinde meydana geldiği, davada Mahkememizin görevli olması ve dava tarihi karşısında yukarıda zikredilen HSK kararı gereğince Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olduğu görülmekle Mahkememizin yetkili olduğuna karar verilerek işin esasına geçilmiştir.
4.DAVALI ADALET BAKANLIĞI VEKİLİNİN ZAMAN AŞIMI İTİRAZININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE; her ne kadar davalı Adalet Bakanlığı vekili tarafıdan zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; Türk Borçlar Kanunu'nun zaman aşımının düzenlendiği 72. maddesi,
MADDE 72- "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." Hükmünü amirdir.
Öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Madde 109. maddesi; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmünü amir olup, huzurdaki davada kaza tarihi 06/12/2021 tarihi, davanın açılış tarihi ise 10/03/2023 tarihi olup olağan zamanaşımı süresi olan iki yıllık süre dahi açılan davada zaman aşımı süresi geçmemiş olup bu nedenle zamanaşımı itirazı nazara alınmamıştır.
5. DAVANIN ESASI HAKKINDA YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE; Yukarıda yapılan açıklamalar, kusur raporu, hesap raporu, Yüksek Mahkeme içtihatları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 06/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracında hasar meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davacının %25 oranında kusurlu olduğu, davalı Adalet Bakanlığına ait araç sürücüsünün ise %75 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, Mahkememizce Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu kaza tarihinde, davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri dosyamız arasına kazandırılmış, akabinde yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 29/09/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde bilirkişi heyet raporu aldırıldığı, 18/10/2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda dava konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağından dolayı hasarlı
olarak değerlendirilmesi gerekerek, pert edilmesi gerektiği, aracın pert
edilmesinden dolayı değer kaybının olmayacağı, dava konusu aracın araç mahrumiyetinden dolayı kazanç kaybının 6.950,00 TL olduğu, kusur oranına göre davacı İsmail Tobi'nin davalı Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığından talep edeceği araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar miktarının; %75* 6.950,00 = 5.212,50 TL olacağı, davacıya bu yönde herhangi bir ödemede bulunulmadığının rapor edildiği görülmekle davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının değer kaybına yönelik maddi tazminat talebinin reddine karar veirlmiş, 06/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının mahrum kaldığı 5.212.50 TL araç mahrumiyeti bedeli maddi zararının davalı Adalet Bakanlığından kaza tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-)Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
A- Davacının değer kaybına yönelik maddi tazminat talebinin REDDİNE,
B- Davacının ikame araç bedeline yönelik maddi tazminat talebinin KABULÜ ile 5.212.50 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Adalet Bakanlığından tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-)Peşin ve ıslah yoluyla alınan 269,90 TL harçtan, reddedilen dava nedeniyle alınması gereken 269,85 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 0,05 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-)Kabul edilen ikame araç bedeli davası yönünden davalı bakanlık harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-)Davalı sigorta yönünden yapılan ve hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvuru harcı ve 179,90-TL peşin harç ve 90,00 TL ıslah harcı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davacı tarafından sarfedilen 25,60-TL vekalet suret harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 710,50-TL posta ve yazışma ücreti olmak üzere toplam 3.736,10-TL yargılama giderinden davalı sigorta yönünden yapılan 50,00 TL yargılama gideri mahsup edildikten sonra kalan 3.686,10TL yargılama giderinden haklılık oranına göre (5.212,50/5.262,50) hesaplanan 3.651,08-TL'nin davalı Adalet Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine,
7-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.212,50 TL vekalet ücretinin davalı Adalet Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-)Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. Maddesi gereğince ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı Adalet Bakanlığı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 28/12/2023

Katip Hakim