mahkeme 2022/822 E. 2023/818 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ:
İHBAR OLUNANLAR : 1-
2-
3-
4-
5-
6-
7-
8-
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 17.05.2009 günü saat 23:00 sıralarında sürücü ...'nın idaresindeki ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonet ile Kadınhanı istikametinden Konya istikametine seyri sırasında kendisiyle aynı istikamette önünde seyreden sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı traktörün arkasına takılı römorkun sol arka kısmına çarpması sonucu trafik kazası olduğunu, ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonette yolcu olarak bulunan müvekkili ...'nın ağır şekilde yaralandığını ve çalışma gücünün azalarak malul kaldığını, Konya . Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan açılan kamu davası olduğunu, sürücü ...'nın aslî kusurlu, sürücü ...'ın ise tali kusurlu olduğunu belirleyen Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenmiş 05.04.2010 tarihli raporun hükme esas alınmak sureti ile sürücü ... hakkında ceza verilmesine yerolmadığına, sürücü ... hakkında ise ceza mahkûmiyetine kararı verildiğini ve verilen kararın temyiz kanun yolundan geçerek kesinleştiğini, davaya konu trafik kazası ile ilgili olarak ... Sigorta A.Ş. tarafından ... plaka sayılı kamyonetin işleteni ... aleyhine Konya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında taşıma sınırı üzerinde yolcu aldığı (istiap haddînin aşılması) nedenine dayalı olarak açılan rücuen tazminat davasında hükme esas alınan olan Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenmiş 04.03.2015 tarihli raporda; ... plaka sayılı kamyonet sürücüsü ...'nın asli ve %80 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı traktör sürücüsü ...'ın tali ve %20 oranında kusurlu olduğu, kazanın meydana geliş şekli ve ifadeler dikkate alındığında; davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı kapalı kasa kamyonetteki yolcu sayısının kazanın meydana gelmesinde etkili olmadığı, fazla yolcu bulunmasının kazaya sebebiyet vermediği şeklinde müşterek kanaat bildirildiğini, ... adına kayıtlı olan ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonetin 24.09.2008-24.09.2009 vade tarihli ve ... nolu Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalandığını, ... adına kayıtlı olan ... plaka sayılı traktörün ise Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunmadığını, ... Hesabı'nın sorumluluğuna gidildiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmaya varılamadığını, bu sebeplerle maddi tazminatın belirlenmesinden sonra artırılmak üzere müvekkilinin; çalışma gücünün azalması nedeni ile sürekli iş göremezliğinden doğan maddi zararı olarak şimdilik; 5,00₺ maddi tazminatın, kaza tarihinde geçerli kişi başı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olarak Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağının düzenlendiği ve temerrüdün oluştuğu 05.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesini, arabuluculuk faaliyeti için yapılan giderler, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin, müştereken ve müteselsilen davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraflara usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuru şartı eksikliği nedeni ile davanın usulden reddinin gerektiğini, gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve kanunda öngörülen süre dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olması gerektiğini, davacı tarafın gerekli belgeleri müvekkili şirkete ibraz etmemekle kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmemiş olduğunu, ... plakalı aracın müvekkilinin 24/09/2008-2009 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalısı olduğunu, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, ölüm/sakatlık halinde azami teminat miktarının 150.000,00TL ile sınırlı olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene ve dolayısıyla sigortacıya düşen bir sorumluluk olmadığını, kaza anında araçta sürücü dâhil 8 (SEKİZ) kişi bulunduğunu, aracın taşıyabileceğinden fazla yolcu taşınmasının hem araç sürücüsü açısından rücu sebebi olduğunu, hem de araçtaki yolcular açısından ağır kusur olduğunu, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunun araştırılması gerektiğini, tazminat belirlenirken asgari ücret baz alınması gerektiğini, davacının zararının hesaplanmasında “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği” baz alınmasını, işbu yönetmeliğe göre PMF tablosu üzerinden sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması gerektiğini, bu sebeplerle davanın reddini yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu kaza sebebiyle yaralandığı ve malul kaldığı iddiasına istinaden müvekkilinden talep ettiği bedensel zarar tazminatı hususunda müvekkiline usulüne uygun bir başvurusu bulunması gerektiğini, davacı vekili tarafından 17.03.2021 tarihinde müvekkiline maluliyet tazminatı için başvuru yapıldığını, kurum tarafından 23.03.2021 tarihinde davacı vekiline gönderilen maille başvuruda sunulması zorunlu olan eksik belgelerin tamamlanmasının istendiğini, bu belgelerin davacı vekili tarafından tamamlanmadığını, davacı tarafın aynı kaza ile ilgili olarak daha önce Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava açtığını, açılan davanın Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı kararı ile reddedildiğini, bu kararın BAM incelemesi sonucu kesinleştiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, müvekkilinin mesuliyetinin kusur oranı ve teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, davacıya zarar veren motorlu aracın geçerli bir sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, ayrıca mevcutsa yapılan ödemeler ile yapılan temliklerin dikkate alınması gerektiğini, maluliyet oranı tespitinin kaza tarihinde yürülükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılması gerektiğini, davaya konu olayda kaza tarihinin 17.05.2009 olduğunu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre davacının maluliyet oranı belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafça ileri sürülen kusurlu halleri ve kusur oranını kabul etmediklerini, mahkemece geçici iş göremezlik noktasında bir inceleme yapılacak olursa davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini, müvekkiline başvuru tarihinde temerrüde düşmediğini, davacının avans faizi talebinin haksız olduğunu, kazaya karışan ... plaka nolu aracın sahibi ve sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, bu sebeplerle davacının haksız davasının öncelikle zamanaşımı ve dava şartı yokluğundan, kesin hüküm sebebiyle usulden reddini, aksi kanaatte is davanın esastan reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 17/05/2009 tarihinde sürücü ... idaresindeki ... Plakalı kamyonet ile seyir halindeyken aynı istikamette önünde seyreden sürücü ... idaresindeki ... Plakalı traktörün römorkunun arka kısmına çarpması ile meydana gelen trafik kazasında ... Plakalı kamyonette yolcu olarak bulunan davacının yaralanmasından sebep sürekli iş göremezlik zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne kadar olduğu, tarafların kusur durumuna göre davacının davalılardan maddi tazminat talep edip edemeyeceği, davanın zaman aşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususlarına yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacıya herhangi bir gelir veya yardım bağlanıp bağlanmadığı araştırılmış, davadaki gerçek şahısların ekonomik ve sosyal durumları kolluk birimleri vasıtası ile araştırılmış, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak poliçe ve bu poliçe kapsamında müracaat ve ödeme olup olmadığı sorulmuş, davacının nüfus kaydı dosya arasına alınmış, Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ve Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun oransal olarak (yüzdelik) olarak belirlenmesine yönelik rapor tanzimi için dosya Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığına gönderilerek; tarafların kazadaki kusur durumlarının oransal olarak belirlenmesi, ayrıca kazaya karışan ... plakalı kamyonet bakımından istiap haddinin aşılıp aşılmadığı, aşılmış ise kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından sebep meydana gelip gelmediği hususununda rapor düzenlenmesi istenilmiş, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Trafik Kazası Tespit Tutanağı’ndaki tespitlerden de anlaşılacağı üzere kamyonette istiap haddi fazlası yolcunun bulunduğu ancak dosya kapsamında istiap haddi fazlası yolcunun, sürücünün sürüş dengesi üzerinde olumsuzluğa yol açtığını gösterir herhangi bir ifade ve tespit bulunmadığı, kazanın kamyonet sürücüsünün dikkatsiz biçimde geldiği mahalde far ışığı altındaki görüşüne uygun seyretmemesi sonucu önünde aynı istikamete seyreden traktörü zamanında fark edemeyip etkin tedbir almadan çarpması neticesinde meydana geldiği, bu haliyle kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından meydana gelmediğinin değerlendirildiği, ayrıca dosya muhteviyatından davacı yolcu ...’nın bulunduğu araçta istiap haddi fazlası yolcu olup olmadığı hususunda tespit bulunmadığı, davacı yolcu ...’nın gayri nizami yolculuk yaptığının tespiti halinde kendi yaralanması olayında müterafik kusurlu olduğu, müterafik kusur dikkate alınmadan sürücülerin kazanın oluşumundaki kusur durumunun belirtildiği, buna göre kamyonet sürücüsü ...’nın % 80 (yüzde seksen) oranında kusurlu, traktör sürücüsü ...'ın % 20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir. Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda yer alan tespitlerin kaza tespit tutanağı, dosyada mevcut Ankara ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesinin 05.04.2020 tarihli raporu ve ATK İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 04.03.2015 tarihli raporu ile örtüşmesi nedeni ile , ayrıca Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığı da anlaşılmakla Mahkememizce hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Akabinde davacının meydana gelen trafik kazası nedeni ile maluliyeti oluşmuş ise maluliyet oranının tespiti için Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp ABD Başkanlığına sevk edildiği, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp ABD Başkanlığının 04.04.2023 tarih ve ... sayılı raporunda ...’nın sürekli işgöremezliğinin;
Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre
%17,
Geçici işgöremezliğinin 9 (dokuz) ay, bakıcıya ihtiyaç duyacağı sürenin 4 (dört) ay, SGK
tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin ise 9.000,00 TL olduğunun bildirildiği görülmektedir.
Akabinde dosya aktüerya bilirkişisine verilerek rapor alınmıştır. Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen 16/11/2023 tarihli raporda özetle; Mahkemece PMF 1931 Yaşam Tablosuna Göre Yapılan Hesaplamaya itibar edilmesi halinde; toplam 912.265,95-TL sürekli işgöremezlik/sakatlık zararından her bir davalının ayrı
ayrı olmak üzere kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu (kazaya karışan iki araç olduğundan) poliçe
limiti olan 150.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olduğu;
Mahkemece TRH 2010 Yaşam Tablosuna Göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise toplam 1.132.919,84 TL sürekli işgöremezlik/sakatlık zararından yine her bir davalının
ayrı ayrı olmak üzere, kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu (kazaya karışan iki araç olduğundan)
poliçe limiti olan 150.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmaları gerektiği şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmektedir. Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığı anlaşılmakla Mahkememizce hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 06/12/2023 tarihli talep artırım dilekçesinde özetle; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin çalışma gücünün azalması nedeni ile sürekli iş göremezliğinden doğan maddi zararı olarak; 150.000,00TL maddi tazminatın, kaza tarihinde geçerli kişi başı poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak 05.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak müvekkiline verilmesini, 150.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinde geçerli kişi başı teminat limiti ile sınırlı olarak 05.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabı'ndan alınarak müvekkiline verilmesini, arabuluculuk ücretinin davalılardan eşit oranda tahsili ile Hazineye gelir kaydını, yargılama giderlerinin davalılardan eşit oranda alınarak müvekkiline verilmesini, 150.000,00TL dava değeri üzerinden hesaplanan (150.000,00TL dava değeri x %16 vekalet ücret oranı =) 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak müvekkiline verilmesini, 150.000,00 TL dava değeri üzerinden hesaplanan (150.000,00TL dava değeri x %16 vekalet ücret oranı =) 24.000,00TL vekalet ücretinin davalı ... Hesabı'ndan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin . Hukuk Dairesi'nin ... Esas,... Karar sayılı 22/05/2023 tarihli ilamında özetle; " Müteselsil sorumluluk, Kanundan doğan müteselsil borçluluğun bir türü olup aynı zararın oluşumunda rolü olan birden fazla kimsenin tazminatın tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu ve zarar görenin dilediği sorumludan tazminatın tamamını veya bir kısmını talep edebileceği sorumluluk türüdür.
Zarar gören, zararın tamamını veya bir kısmını dilediği sorumlu veya sorumlulardan talep edebilir.
Bu husus HGK'nın 24.6.1983 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile "Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK.'nun 61.maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen maddesi uyarınca ve aynı Yasanın 163.maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.
Ancak, aynı Yasanın 141.maddesi gereğince teselsül, ister yasadan, ister sözleşmeden doğmuş olsun, bu kuraldan yararlanma hakkı sadece zarara uğrayanın, daha geniş bir deyim ile alacaklınındır. Zarara uğrayan (alacaklı), bu hakkını kullanmadıkça, yani müteselsilen tahsil isteğinde bulunmadıkça, mahkeme re'sen onun yararına teselsül kuralını uygulayamaz. Çünkü Hakim istek ile bağlı olup, istek dışı karar veremez. HMK 26.maddesi buna engeldir" şeklinde kabul edilmiştir.
Birden fazla kimseyi müteselsil sorumlu tutmak isteyen zarar gören, bu kimselere karşı dava açarken bu niyetini göstermesi, dava dilekçesinden müteselsil sorumlu tutmak istediği kişiyi göstermesi gerekir. Hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı olup teselsülden yararlanma hakkı zarar görene ait olduğundan zarar gören bu hakkı kullanmadıkça mahkeme onun yararına teselsül kuralını kendiliğinden uygulayamaz
Müteselsil sorumluluk, (zincirleme sorumluluk, birlikte sorumluluk) sorumluluk hukukunda önemli bir yeri bulunmaktadır. Müteselsil sorumluluk, aynı zararın oluşmasında rolü olan ancak zararın hangi kısmından sorumlu olduğu tespit edilemeyen birden fazla kimsenin, niteliği itibariyle bölünmeye elverişli başka bir deyişle çoğunlukla para ediminden oluşan tazminat ediminin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, alacaklı zarar görenin de dilediği sorumludan edimin tamamını veya bir kısmını talep yetkisine sahip olduğu, sorumlulardan biri ödeme yaptığı oranda diğerlerinin de sorumluluktan kurtulduğu bir birlikte sorumluluk türüdür. Sorumlulukta müteselsillik ilkesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yer verilmiştir. Müteselsil sorumluluk gerek zarardan sorumlu olanların zarar görene karşı sorumluluğunda gerekse zarardan sorumluların birbirlerine rücu ilişkisinde bazı ilkeler getirmiştir. İşte bu ilkeleri bir bütün olarak müteselsil sorumluluk ilkesi olarak kavramlaştırılmıştır.
Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur olabileceği gibi sözleşme veya kanundan doğabilir.
Müteselsil sorumluluk zarar görene karşı zarardan sorumlu olanların sorumluluğunun kapsamı ve niteliği yönünden kendine has ilkeler getirmiştir. Normal şartlarda bir zarar birden fazla kişinin fiili ve sorumluluğu ile doğuyorsa o kişilerin sorumluluğu kendi fiillerine yada kusurlarına isabet eden zarar miktarından sorumlu olmalarıdır. Ancak haksız fiilden zarar görenin zararını en kısa, en kolay yoldan tazminini sağlamak amacı ile müteselsillik ile kendine has sorumluluk ilkeleri benimsenmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.
Davacı taraf 24/11/2022 tarihli duruşmadaki beyanında "Teselsül taleplerimizden vazgeçiyoruz, hükmedilecek tazminattan %75 ... Sigorta'nın, %25'de ... Sigorta sorumlu tutulmasını talep ediyoruz, fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutularak davamızın kabulüne karar verilsin" beyanı karşısında kusura göre karar verilmesi gerektiği halde müteselsilen tahsil kararı verilmesi yanlış olup davacının itirazı yerindedir." denilmektedir.
Dava dilekçesi , cevap dilekçesi, cevabi yazıları, aldırılan ATK raporları , aktüerya bilirkişisinin raporu, yukarıda belirtilen BAM içtihadı, davacı vekilinin dava değer arttırım dilekçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava dışı ... idaresindeki davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı olan ... plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunduğu, bu araç ile ZMMS ile sigortalı olmayan dava dışı sürücü ... 'ın sevk ve idaresindeki ... Plakalı aracın çarpışması nedeniyle davacının yaralanmasından sebep iş göremezlik zararı nedeni ile davalılardan maddi tazminat talep ettiği, aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda ; PMF 1931 Yaşam Tablosuna Göre Yapılan Hesaplamaya itibar edilmesi halinde toplam 912.265,95-TL sürekli işgöremezlik/sakatlık zararından her bir davalının ayrı
ayrı olmak üzere kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu (kazaya karışan iki araç olduğundan) poliçe
limiti olan 150.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğunun belirtildiği, Mahkememizce Konya BAM . HD'nin uygulamaları nazara alınarak PMF 1931 Yaşam Tablosuna Göre Yapılan Hesaplamaya itibar edildiği, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde her ne kadar davalılardan müştereken ve müteselsilen olacak şekilde tazminat talebinde bulunulmuş olsa da değer arttırım dilekçesinde her bir davalıdan ayrı arı 150.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talep edildiği, dolayısıyla talebin daraltıldığı görülmekle Mahkememizce her bir davalıdan ayrı ayrı olacak şekilde 150.000,00 'er TL 'nin alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Her ne kadar davacı vekili tarafından davalılar açısından temerrüdün arabuluculuk tarihi olan 05.05.2020 tarihinde gerçekleşmiş olması nedeni ile bu tarihten itibaren işleyecek faiz talebinde bulunmuş olsa da davacı tarafından davalılara yapılan başvurunun davalılara tebliğinden itibaren 8 iş gününün sonunda temerrüde düşürülmüş oldukları Mahkememizce değerlendirilmekle 30.03.2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Davacının emniyet kemerinin takılı olmadığı iddiası ve davacının yolcu olarak bulunduğu araçta istiap haddinin aşıldığı iddiasına dayalı olarak müterafik kusur indirimi yapılması talebine gelince; kaza tespit tutanağında emniyet kemerine ilişkin durum " belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Bu hususa yönelik olarak Konya BAM . H.D.'nin ... E., ... K. Sayılı ve 06/10/2022 tarihli ilamında da ifade edildiği üzere; Davalı tarafın müterafik kusur yönünden yaptığı itirazlar bakımından ise; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, emniyet kemerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Müteveffanın kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, takılı olmadığının ispatı davalı sigorta şirketinin üzerindedir. Davalı tarafça, yargılama aşamasında sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığından, aslolan takılması olup, bu hususun aksinin davalı tarafça da ispatlanamadığından indirim uygulanmaması kararı yerinde olup istinaflar yersizdir." şeklindeki ilamı mucibince ve dahi davacının yaralanma bölgeleri ve ATK maluliyet raporu, ceza dosyasında yer alan ifade ve beyanlar incelendiğinde; emniyet kemerinin takılı olup olmadığına yönelik belirlemenin yapılamadığı hususları nazara alındığında müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. Ayrıca Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dosya kapsamında istiap haddi fazlası yolcunun sürücünün sürüş dengesi üzerinde olumsuzluğa yol açtığını gösterir herhangi bir ifade ve tespit bulunmadığı, kazanın kamyonet sürücüsünün dikkatsiz biçimde geldiği mahalde far ışığı altındaki görüşüne uygun seyretmemesi sonucu önünde aynı istikamete seyreden traktörü zamanında fark edemeyip etkin tedbir almadan çarpması neticesinde meydana geldiği, bu haliyle kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından meydana gelmediğinin değerlendirildiği görülmekle istiap haddinin aşılması iddiası ile müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Davalı ... Hesabı vekilinin zaman aşımı defi açısından Mahkememizce yapılan değerlendirmede;
2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu, taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi) fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını benimsemiştir. 2918 sayılı Kanun'un anılan madde hükmünde gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır. Dahası söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten, sigortacısı) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür. (HGK'nun 05.06.2015 tarih, ... , ... sayılı kararı)
Davaya konu edilen olayda davacının içerisinde bulunduğu araçta yer alan ... ve ... öldükleri görülmektedir. Kaza tarihinde yürürlükte olan 5237 sayılı TCK'ya göre zamanaşımı süresi 15 yıldır. Davaya konu trafik kazası 17.05.2009 tarihinde meydana gelmiş, eldeki dava ise 19/12/2022 tarihinde açılmıştır. Dolayısı ile uzamış ceza zamanaşımı süresi davamızda geçmemiştir.
Yine Türk Borçlar Kanunu'nun zamanaşımının düzenlendiği 72. maddesinde,
MADDE 72- "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." hükmü amirdir. Bu nedenle ölümlü trafik kazasından sebep ceza kanununda öngörülen uzamış ceza zamanaşımı süreleri geçmemiş bulunduğundan dolayı zaman aşımı itirazının reddi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Açılan davanın KABULÜ ile; davacının uğramış olduğu sürekli iş göremezliğinden doğan maddi zararı olarak 150.000,00 TL maddi tazminatın ( kaza tarihindeki geçerli poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) 30.03.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, Davacının uğramış olduğu sürekli iş göremezliğinden doğan maddi zararı olarak 150.000,00 TL maddi tazminatın 30.03.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı ... Hesabından tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-)Alınması gereken 20.493,00-TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 80,70-TL, 1.024,65-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik olan ‭‭19.387,65‬-TL karar ve ilam harcının 1/2 oranında 9.693,83-TL olan kısmının ... Sigorta Şirketi'nden, 9.693,83-TL olan kısmının ... Hesabı'ndan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Hazine tarafından karşılanan 1.360,00 L arabuluculuk giderinin 1/2 oranında 680,00TL olan kısmının ... Sigorta Şirketi'nden, 680,00 TL olan kısmının ... Hesabı'ndan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, ‭1.024,65-TL ıslah harcı, 80,70-TL peşin harcı olmak üzere toplam 1.197,55‬-‭TL'nin 1/2 oranında 598,78-TL olan kısmının ... Sigorta Şirketi'nden, 598,78-TL olan kısmının ... Hesabı'ndan alınarak davacıya ödenmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 2.345,00 TL Adli Tıp Kurumu rapor ücreti ile posta tebligat gideri ‭‭741,50-TL, N.E.Ü. Adli Tıp fatura bedeli 2.022‬,00-TL toplamı olan 6.608,50-TL'nin 1/2 oranında 3.304,25-TL olan kısmının ... Sigorta Şirketi'nden, 3.304,25-TL olan kısmının ... Hesabı'ndan alınarak davacıya ödenmesine,
6-)Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 24.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta Şirketi'nden, 24.000‬,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Hesabı'ndan alınarak davacıya ödenmesine,
7-)Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 28/12/2023

Katip Hakim