mahkeme 2024/611 E. 2025/539 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : TAZMİNAT
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 01/07/2024 tarihli dilekçesiyle; taraflar arasında 06/09/2023 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme gereğince davacı şirketin Sandıklı (Afyonkarahisar) ilçesindeki jeotermal serasında kullanılmak üzere ısıtma kazanı aldığını, bedelinin kendileri tarafından ödendiğini, söz konusu kazanın kurulumundan sonra devreye alıp çalıştırılamadığını, durumun davalı şirkete bildirilmesine rağmen davacının sürekli oyalandığını, değişik denemeler yapılmasına rağmen kazanın verimli çalıştırılmasının olmadığını, bu hususun tespiti için Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden tespit raporu da aldıklarını, davalı tarafa gönderilen ihtarnamenin de konusuz kaldığını, davacı tarafın kazan bedeli dışında söz konusu kazanın kurulumu için alt yapı harcamaları yaptığı gibi kazanı çalıştırmaya yönelik iyileştirme masrafları da yaptığını ancak sonuç alamadığını beyan ederek, dava konusu kazanın bedelinden dolayı ödenen 690.648,68 TL.'nin, kazanın kurulumundan dolayı yapılan 919.569 TL. masrafın ve kazanın çalıştırılabilmesi ve iyileştirilebilmesi için yapılan 98.273,40 TL. masrafın ve ayrıca 300.000 TL. ifaya ekli cezai şart bedelinin temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı taraf duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.
Davacı taraf arabuluculuk son tutanak suretini, 06/09/2023 tarihli sözleşme suretini, Konya . Noterliğinden gönderilen 20/02/2024 tarihli ve ... yevmiye nolu fesih ihtarnamesi suretini, ayıp bildirimi olarak gönderilen 19 Aralık 2023 tarihli mail suretini, yapılan harcamalara ilişkin fatura suretlerinin ibraz etmiş, Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasına ilişkin ilgili belge suretleri getirtilmiş, talimat yoluyla dava konusu kazanın bulunduğu yerde 10/01/2025 tarihinde keşif yaptırılarak bilirkişi heyetinden 18/02/2025 tarihli rapor alınmıştır.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Tazminat" davasıdır.
Somut olayda ; davacı taraf taraflar arasındaki 06/09/2023 tarihli sözleşmeye istinaden, davalıdan temin edilen elektrikli ısıtma kazanının ayıplı çıkması ve çalıştırılamaması nedeniyle kazan bedelinin ve ayrıca kazanın kurulumu için yapılan alt yapı masrafları ile kazanın çalıştırılabilmesi ve iyileştirilebilmesi için yapılan masrafların ve ayrıca sözleşme gereğince cezai şartın faizi ile beraber davalıdan tahsilini istemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi sonucu, dava konusu kazanın davalı tarafından davacının serası için özel olarak üretilen bir kazan olduğu dolayısıyla, taraflar arasındaki ihtilafa eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır.
6098 s. TBK.'nin 474/1. maddesine göre, "İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır."
Taraflar arasındaki 06/09/2023 tarihli sözleşmeye göre, eserin 30 gün içerisinde eksiksiz teslim ve montajının gerçekleştirileceği bildirilmiş, 19/12/2023 tarihinde mail yoluyla ayıp ihbarında bulunulmuştur.
Davalı taraf dava ve duruşmaları takip etmemiş ve ayıp ihbarının da süresinde olmadığını savunmamış olduğundan ayıp ihbarının süresinde yapıldığı sonucuna varılmıştır.
6098 s. TBK.'nin 475. maddesine göre de, "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz."
6098 s. TBK'nin 125/3. maddesine göre de, "Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir."
Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan keşfe dayalı bilirkişi heyetinin 18/02/2025 tarihli raporuna göre de, dava konusu kazanda tasarım hatası bulunduğu, kazan tasarlanırken sistemde dolaşan su kütlesinin gözardı edildiği, ayıbın açık ayıp teşkil ettiği, ekstra iyileştirme harcamalarına rağmen sorunun çözülemediği, kurulum masraflarının 483.841,75 TL. ve iyileştirme masraflarının 415.578,26 TL. olduğu belirlenmiştir.
Dava konusu kazandaki ayıbın, davacıdan dava konusu kazanı kullanmasını beklemeyecek düzeyde olduğundan, davacının sözleşmeden dönebileceği, Konya . Noterliğinden gönderilen 20/02/2024 gün ve ... yevmiye nolu fesih ihtarnamesinin bu nedenle haklı sebeplere dayandığı ve davacının verdiği bedel ile sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle uğradığı zararları (kazan için yapılan alt yapı masrafları ile kazanın iyileştirilmesi için yapılan masrafları) isteyebileceği ancak ayıplı kazanın da davalıya iade edilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacının kazan için ödediği bedelin 690.648,68 TL. olduğu dekontlarla sabit görülmüş, alta yapı masraflarının da 919.569 TL. olarak istenilmesine rağmen 483.841,75 TL. olduğu bilirkişi heyeti raporu ile anlaşılmış ve ancak bu bedele hükmedilebileceği sonucuna varılmıştır. Kazanın iyileştirme masraflarının 415.578,26 TL. olduğu bilirkişi heyeti raporu ile anlaşılmış ise de, dava dilekçesinde 98.273,40 TL. olarak istenilmesi, verilen süreye rağmen talep artırım veya ıslah dilekçesi sunulmaması ve talepten fazlaya karar verilemeyecek olması nedeniyle iyileştirme masrafı olarak 98.273,40 TL.ye hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacı tazminat taleplerine temerrüt tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini de istemiştir.
Konya . Noterliğinden gönderilen 20/02/2024 gün ve ... yevmiye nolu fesih ihtarnamesinde feshin dışında ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ürün bedelinin ve davacının yaptığı diğer bütün masrafların ve zararların da ödenmesi istenilmiştir. Normalde ihtarnamede açıkça talep edilen bedelin yazmaması halinde temerrüt gerçekleşmeyecek ise de, satış bedeli taraflar arasında ihtilafsız ve sözleşme ile sabit olduğundan sözleşme bedeli yönünden bu ihtarnamenin temerrüte düşürücü bir belge olduğu, ihtarnamenin 23/02/2024 tarihinde davalıya tebliğ edildiği ve kazan bedeli yönünden temerrütün 27/02/2024 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Ancak, diğer zarar kalemleri yönünden ihtarnamede açık bir bedel yazılı olmadığından temerrütün gerçekleşmediği, diğer bedellel yönünden temerrütün dava tarihinde gerçekleştiği sonucuna varılmış, diğer bedeller yönünden dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği sonucuna varılmıştır.
Davacı taraf faizi avans faizi olarak istemiş, tarafların tacir olması ve aralarındaki işin ticari iş olması nedeniyle faizin de avans faizi olması gerektiği kabul edilmiştir.
Yargıtay . HD’nin 29.02.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir… Taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olup, davacı taraf sözleşmeyi 18.11.2011 tarihli ihtarnameyle feshetmiştir. Davacı yan sözleşmeyi feshettiğine göre artık sözleşme hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Davacı dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde sözleşme uyarınca gecikme cezasını ve eksik ve ayıplı işler bedelini istemekte olduğundan bu durumda sözleşmenin ifasını talep etmiş sayılmaktadır. Ne var ki sözleşmenin feshini istemekle artık sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezasını isteyebilmesi için fesih halinde de gecikme cezasının isteyebileceğine dair bir düzenleme bulunması gerekmektedir. Sözleşmenin 9. maddesinde düzenlenen cezai şart ifaya ekli cezai şart olup, bu doğrultuda bir düzenleme yoktur. Diğer bir anlatımla sözleşmenin feshi halinde dahi bu cezanın alınacağına dair bir kararlaştırma bulunmamaktadır."
Davacı taraf, 300.000 TL. cezai şart bedeli de talep etmiş ise de; taraflar arasındaki 06/09/2023 tarihli sözleşmenin 11.3. maddesinde "sözleşme kapsamındaki işin tam ve zamanında eksiksiz şekilde teslim edilmemesi durumunda alıcı, sözleşmeyi derhal feshedebileceği gibi işin bedelinden az olmayacak şekilde cezai şart da talep edebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Bu düzenleme, yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtildiği üzere sözleşmenin feshi halinde dahi cezai şart istenebileceğine dair açık ve net bir düzenleme olarak görülmemiş, bu anlatımın davacı alıcıya (iş sahibine) fesih veya cezai şart isteme yönünden seçimlik hak sağladığı anlamına da gelebileceği sonucuna varılmış, davacının ispatlanamayan cezai şart alacağı talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile,
a)Taraflar arasındaki 06/09/2023 tarihli sözleşmeye konu olan kazan bedelinden dolayı 690.648,68 TL.'nin temerrüt tarihi olan 27/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,
b)İlgili kazanın kurulumu için davacı tarafından yapılan alt yapı masrafından dolayı 483.841,75 TL.'nin dava tarihi olan 01/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,
c)İlgili kazanın çalışması için davacı tarafından yapılan iyileştirme masraflarından dolayı 98.273,40 TL.'nin dava tarihi olan 01/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç)Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Davacının iş yerinde bulunan ve taraflar arasındaki sözleşmeye konu kazanın, davalı tarafından, davacıya ait yapı ve eşyalara zarar vermeden, tekniğine uygun olarak sökülerek davacının iş yerinden alınmasına, söküm için gereken tekniğine uygun tedbirlerin davalı tarafından alınmasına, söküm ve nakliye masraflarının da davalı tarafından karşılanmasına, bu kararın kesinleşmesinden itibaren en geç 3 ay içerisinde davalı tarafından söz konusu kazan sökülerek alınmadığı takdirde kazandan dolayı davacıya karşı herhangi bir hak talep edememesine,
3-Davacı tarafın ise dava konusu kazanın, davalı tarafından davacıya ait yapı ve eşyalara zarar vermeksizin sökülüp alınması için gerekli kolaylığı sağlamasına, davacı tarafın bu kazanın tekniğine uygun olarak sökülüp alınmasına herhangi bir şekilde engel olduğunun ispat edilmesi halinde, bundan doğan zarardan davacı tarafın sorumlu olmasına,
4-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 1.272.763,83 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 86.942,50 TL. nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 34.300,01 TL. harcın mahsubu ile kalan 52.642,49 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 29.552,60 TL. yargılama gideri, gerekçeli kararın tebliği için yapılacak 225 TL. yargılama gideri ve Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasından dolayı yapılan 12.375,20 TL. tespit masrafları olmak üzere toplam 42.152,80 TL. yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre (1.272.763,83 TL./2.008.491,08 TL.) takdiren 26.711,87 TL. yargılama gideri ile 34.300,01 TL. peşin harçtan ibaret toplam 61.011,88 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderlerinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 1.272.763,83 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 190.186,94 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL. yargılama giderinin, davanın kabul ve ret oranına göre 2.281,29 TL.'sinin davalıdan, kalan 1.318,71 TL.'lik kısmının ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/09/2025

Başkan Üye Üye Katip