mahkeme 2023/807 E. 2024/372 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :

DAVALILAR: 1-
VEKİLİ :
2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarım sektörünü tehdit eden risklerin belirli bir bölümünü teminat altında alan, sigorta primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanan, sigortacılık uygulamalarını yeknesak hale getirmeyi, teminat kapsamını genişletmek ve çeşitlendirmeyi, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını, tarım sigortalarının ülke genelinde yaygınlaşmasını hedefleyen, kar amacı gütmeyen bir sistem kurulduğunu, kısaca TARSİM olarak adlandırılan bu sistem Tarım Sigortaları Havuzu tarafından yönetildiğini, davacı kurum, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulmuş ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan Tarım Sigortaları Havuzu’nun işleticisi olduğunu, davacı kurum tarafından: Konya İli, ... İlçesi, Merkez - ... köyünde ... parseldeki buğday ürünü ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi, Konya İli, ... İlçesi, ... köyünde ... parseldeki buğday ürünü ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi Konya İli, ... İlçesi, ... köyünde ... parseldeki buğday ürünü ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, 13/07/2022 tarihinde, davalı ... kullanımında olan sondaj kuyusunun elektrik enerjisinden yararlandığını, kuyuyu kullanmak için elektrik enerjisinden yararlandığı sırada davalı Meram'ın bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik direğinde kaçak meydana gelerek kıvılcım çıkarması nedeniyle poliçeler ile sigortalanmış olan buğday ürünü yanarak hasar gördüğünü, sigortalı dava dışı ... tarafından yapılan hasar ihbarı neticesinde hasar ekspertiz incelemesi yapılmış ve tespit edilen hasar oranı üzerinden hesaplanan toplam 261.416,00-TL hasar tazminatı dava dışı sigortalıya ödendiğini, davaya konu alanda bulunan yüksek gerilim hatların yapımından, bakımından, işletmesinden sorumlu olan ... Anonim Şirketi olduğunu, davalının kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 261.416 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının iddialarını kabul etmediklerini, şahsın ada parseli içerisinde kendi dağıtım trafosunun bulunması nedeniyle ilgili yönetmelikte geçen şalt sahası ibaresinin kendi ada parselinde olduğu tespit edilmekte olup; trafo üstü parafodurların kendi sorumluluğunda olduğu anlaşıldığını, bahsi geçen tarihte vatandaşın ihbarlarının kontrol edildiğini herhangi bir ihbar kaydı bulunmadığını, davacı şirket kayıtlarında yapılan araştırma neticesinde yangının ve hasarın meydana geldiği iddia edilen tarihte davacı şirketin sorumluluk sahasındaki dağıtım tesislerinde herhangi arıza kaydına rastlanmadığını, belirtilen tarihte ilgili bölgede herhangi bir arıza kaydının bulunmadığını, davalı şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, olayın meydana geldiği yer şirket sorumluluk sahasında olmadığını, olaya ilişkin edinilen bilgilere istinaden; olayın dağıtım şebekesi kaynaklı olmadığı açıkça ortada olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, sigorta şirketi poliçe limitleri bakımından sorumlu olduğundan davanın adı geçen ... Sigorta A.Ş.'ye (... Cad. ... Sitesi No:... Kule:1 Kat:0-6 Ümraniye ... İstanbul) onarımını üstlenen yüklenici ... Tic. Ltd. Şti. (... Köy Sk. No:... ... Merkez/Kastamonu) ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul etmediklerini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, kanun gereğince dava dilekçesinde bulunması zorunlu unsurlar bulunmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın iş bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunmadığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın iddiaları tamamen asılsız olup, davanın ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı ... kusuru bulunmadığını, yangın ve ateş davalının sulama kuyusundan çıkmadığını, ayrıca kuyunun sürekli bakımının yapıldığını sulama kuyusunda herhangi bir sonunun olmadığını, savcılık dosyası ve jandarma tutanağı ile davacı ... kusuru olmadığını ispat edeceklerini, dava konusu taşınmaz ve kuyunun davacıya ait olmadığını, taraf sıfatına haiz olmadıklarını, davalının kuyuda kiracı olduğunu, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini, husumet ve taraf sıfatı itirazında bulunduklarını, davalı ... kiracı olduğunu, ... kuyu maliki olmadığını, bu sebeple davalının husumet sıfatının bulunmadığını, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, görevli mahkemenin de Tüketici Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, Kanununun 5/1. maddesinde de Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
Ticaret Mahkemelerinin hangi davalara bakacağı TTK 4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir.” düzenlemesi ile Ticaret Mahkemelerinin baktığı davalar ya iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olacak yada TTK da düzenlenen hususlar ile TTK 4. maddesinde sayılan istisnalar kapsamında ki davalar olacaktır.
Davaya konu ihtilafın; davacı şirketin sigortalısına ait tarlada, davalıların haksız fiilleri neticesinde, dava dışı Emel Şahin Tosun'a ait mahsulün zarar görmesi nedeniyle, davacının sigortalısına ödediği bedelin davalı taraflardan rücusu olduğu, anlaşılmıştır.
Davacı şirket sigortalısına ödeme yapmak suretiyle halefiyet ilkesi gereğince sigortalısının yerine geçmiştir. Bu nedenle dava dışı ... , gördüğü zarar nedeniyle davalılara dava açtığında, davaya hangi mahkeme bakacak ise davacı şirket tarafından açılan davaya da aynı mahkeme bakacaktır. Somut olayda mahkememizce yapılan tespitte dava dışı ... tacir olmadığından, nispi ticari davadan bahsedilmeyeceği, sigorta şirketine yöneltilmiş bir dava bulunmadığından ve açılan davada, davacının, halefiyet ilkesi gereği dava dışı ... yerine geçerek hareket ettiğinde bir şüphe bulunmadığından, Türk Ticaret kanununda düzenlenen sigorta hukuku anlamında mutlak bir ticari davanın bulunmadığı anlaşılmıştır.
"Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.(eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir."
(YARGITAY . HUKUK DAİRESİ E. ... K. ... )
Yapılan araştırma neticesinde, yukarıda açıklandığı üzere ve Yargıtay kararında da belirtildiği üzere davanın mutlak ticari dava olmadığı, dava dışı ... 'un Tacir olmaması nedeniyle nispi ticari davadan da bahsedilemeyeceği, dolayısıyla ticari dava bulunmaması nedeniyle mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmıştır. Dava dışı ... ve davalılar arasında tüketici ilişkisi de bulunmaması nedeniyle, uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın, 6100 sayılı HMK uyarınca Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle USULDEN REDDİNE, görevli mahkemenin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
2-Görevsizlik kararı kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK 20. Maddesi uyarınca talep halinde DOSYANIN YETKİLİ VE GÖREVLİ KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK 20 Maddesi uyarınca, Mahkememizce verilen görevsizlik kararı sonucunda taraflardan birinin karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren mahkemeye başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesinin gerektiği, aksi takdirde davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara İHTARINA,
4-6100 sayılı HMK 20, 31/2.madde ve bendleri uyarınca, davanın açılmamış sayılması hakkında karar verilmesi halinde, yargılama giderleri konusunda karar tayinine,
5-6100 sayılı HMK'nun 331.maddesi gereğince; harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hakkında yetkili ve görevli mahkemece KARAR TAYİNİNE,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2024

Katip Hakim