Karar Detayı

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinde Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 04/07/2022 tarihli dilekçesiyle; Davacı tarafça davalı tarafa yapılan işlere istinaden 23.03.2021 tarih ve ... seri nolu 400.610,00 TL bedelli fatura düzenlendiği, ancak davalı tarafça ilgili fatura bedeli süresinde ödenmediği, bu nedenle de ilgili bedelin ödenmesi hususunda davalı tarafa Konya . Noterliği 09.04.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edildiği, ancak davalı tarafın yine haksız ve hukuka aykırı olarak fatura bedeli ödenmemesi üzerine, davalı aleyhine Konya .icra müdürlüğü... Esas sayılı dosyası ile takibe başlatıldığı, yapılan takibe davalı tarafça kısmi olarak itiraz edildiği ve fatura bedelinin 125.000,00 TL'lik kısmı ile bu kısma bağlı fer'i leri ödendiği ancak kalan bedele haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiği ve icra müdürlüğünün 05.05.2021 tarihli kararına istinaden takibin durduğu, takibin devamını sağlamak amacıyla davacı tarafça zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı, ancak iş bu başvurudan da olumlu netice alınamadığı ve 05.07.2021 tarihli son oturum tutanağı ile anlaşamama tutanağı düzenlendiği, davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğu, bu nedenle davalı borçlu tarafın itirazının iptali ile takibin devamına ve %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi dava ve talep etmiştir.
Davalı tarafın vekili 20.07.2022 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; Takip ve dava dayanağı fatura gerçeğe aykırı şekilde fahiş bedel ile düzenlendiği, davaya konu olan icra takibine dayanak 23.03.2021 tarih ve ... seri nolu 400.610,00 TL bedelli fatura olduğu, iş bu faturaya davalı şirket tarafından süresi içerisinde Konya .Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 30.03.2021 tarihli ihtarnamesi ile itiraz ettiği, davacı tarafından daha önce düzenlenip iptal edilen faturaya da davalı şirket tarafından Konya . Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 28.12.2020 ihtarnamesi ile itiraz edildiği, devamında davacı Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine takip yapıldığı, davalı şirket faturada yer alan fahiş miktara itiraz ederek (kısmi itiraz) davacının gerçek hak edişi olan 125.000,00 TL ve buna bağlı fer'iler icra dosyasına ödendiği, ancak davacı haksız şekilde gerçek değerin çok üzerinde fahiş olarak kestiği faturadaki toplam bedeli istemeye devam ettiği, bu sebeple davalı şirket tarafından haklı olarak fatura bedelinin gerçek hak edişin üstündeki kısmının ödenmediği, bu sebeple davacı icra takibinde ve iş bu davasında haksız olup davanın reddi gerektiği, davacı tarafından sağlanan mal ve hizmetlerin fiyatı belirli olmayıp yargılama sonucunda belirli hale geleceği, davalı şirket de faturanın yapılan işin gerçek değerini yansıtmadığı için itiraz edildiği, bedeli belirsiz olan bir iş için yapılacak takipte itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında icra inkar tazminatına hükmedilmediği, izah edilen nedenlerle eldeki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce Konya Vergi Dairesi Başkanlığına, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına, Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı hakkında tacir araştırması yapılmıştır.
Akdeniz Vergi Dairesi Müdürlüğü Ve Konya Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 23/03/2021 tarihli faturaya ilişkin olarak mal veya hizmet satımı veya alımı ile ilgili beyannameli satış (BS) ve beyannameli alış (BA) kayıtları ve bunlara ilişkin formların, beyannamelerin, faturaların onaylı bir sureti mahkememize getirtilmiştir.
Konya . İcra Müdürlüğü'nün dosyanın incelenmesinde; alacaklısının ... , borçlusunun ... Ltd. Şti., borç dayanağının fatura olduğu ve toplam 400.610 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelemesi amacıyla bilirkişi ... rapor aldırılmış, bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde; davalı tarafın davacı tarafa 836.873,03 TL borçlu olduğu, Davacı tarafın Davalı taraftan 836.873,03 TL alacaklı olduğu ve 2022 yılı Ticari Defterlerinin kapanış kaydının da bu şekilde olduğu, davalı taraf defterlerinin incelenmesinde; Davacı tarafın Davalı tarafa 142.939,45 TL borçlu olduğu, Davalı tarafın Davacı taraftan142.939,45 TL alacaklı olduğu ve 2022 yılı Ticari Defterlerinin kapanış kaydının da bu şekilde olduğu hususlarını raporunda tespit etmiştir.
Mahkememizce İnşaat Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi ... ile keşif yapılmak suretiyle davaya konu faturadaki ürünlerin yerinde olup olmadığı ve değerinin tespiti amacıyla bilirkişi raporu aldırılmış, bilirkişiler raporda özetle; ... Tic. Ltd. Şti.'nin bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... Selçuklu-KONYA adresindeki taşınmazda davacı tarafından yaptırıldığı beyan edilen imalatlar tarafımıza gösterilmiş, yapılan imalatların, ilk fatura tarihi (77.72.2020) itibariyle yerel piyasa rayiçleri ile (KDV dahil) bedelinin; İnşaat imalatları 277.052,90 TL, Makine imalatları 103.072,41 TL olmak üzere toplam 380.725,31 TL. Olabileceği kanaatine varıldığı görülmüştür.
Aynı bilirkişilerden taraf itirazları değerlendirmek adına ek rapor düzenlemeleri istenilmiş, bilirkişiler raporunda özetle; Davaya konu maça makinası amin gazı tahliye sisteminin, endüstriyel tasarımcının yapabileceği kompleks bir yapı veya makine olmadığı, maça makinası amin gazı tahliye sistemine ait, endüstriyel tasarımcının yaptığı bir proje, teknik resim veya katı modelleme çalışmalarının dosya kapsamında olmadığı, Mahkeme heyeti ile yapılan keşif incelemesi tarihinde, ... Tic. Ltd. Şti.'nin bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... Selçuklu-Konya adresindeki taşınmazda davacı tarafından yapıldığı/yaptırıldığı beyan edilen imalatlar tarafımıza gösterilmiş, söz konusu imalatların, ilk fatura tarihi (77.72.2020) itibariyle yerel piyasa rayiçleri ile (KDV dahil) bedelinin; İnşaat imalatları 279.524,02 TL, Makine imalatları 103.072.441 TL olmak üzere toplam
382.596,43 TL olabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası hesap yapılması adına bilirkişi ... tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda özetle; Hukuki değerlendirme ve takdir hakkı sayın mahkemenize ait olmak üzere; Yukarıda yapılan açıklama ve incelemeler ile mahkemenin yaptığı görevlendirme kapsamında B.K. 100 maddesi kapsamında yapılan hesaplamaya göre, Davacı /alacaklı tarafın 04.07.2022 dava tarihi itibariyle davalı şirketten 287.752,90 TL asıl alacak + 30.013,02 TL faiz olmak üzere toplam 317.765,92 TL alacaklı olduğu, Davalı tarafın itirazında haksız olduğu yönünde hukuki değerlendirme yapılması halinde takibin 287.752,90 TL asıl alacak + 30.013,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 317.765,92 TL üzerinden devamına karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı görülmüştür.
TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, "İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinde Kaynaklanan)" davasıdır.
Davaya konu, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibinin 400.610,00 TL asıl alacak üzerinden başlatıldığı, takip dayanağı olarak fatura alacağı gösterildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın hükümden düşürülmesi için eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davacı tarafından yapılan işin bedelinin ne kadar olduğu, davacının davalıdan talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre itirazın iptali davasında; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.09.2019 tarihli ve ... E., ... K.; 25.11.2020 tarihli ve ... E., ... K. sayılı ilamları)
Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; HMK’nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; davanın kabulü hâlinde takibin devamı hükmünü de içerecektir.
Bu kapsamda itirazın iptali davası; icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.(Yargıtay HGK'nın 22/11/2022 gün ve ... E ... K sayılı ilamı)
Eldeki davada, uyuşmazlığın her iki tarafı tacir olup, uyuşmazlık konusu iş her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgilidir. Bu nedenle fatura ve faturaların delil olma niteliği üzerinde de durmakta yarar vardır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) fatura tanımlanmamıştır. Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 229. maddesinde "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır" hükmünü haizdir. Bu hüküm çerçevesinde, 24.12.2003 tarihli ve 25326 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.06.2003 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında fatura; “Ticari satışlarda satıcı tarafından alıcıya verilen ve satılan malın miktarını, vasıflarını, ölçüsünü, fiyatını ve sair hususları veya ifa edilmiş hizmetleri gösteren hesap pusulası olup, ticari belge niteliğindedir” şeklinde tanımlanmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Sözleşme ilişkisinin inkâr edilmesi durumunda öncelikle akdi ilişkinin ispat edilmesi gerekmektedir.
Tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi, faturaya konu hizmetin sunulduğuna karine teşkil eder. (Ems:Yargıtay HGK'nın 22/11/2022 gün ve ... E ... K sayılı ilamı)
Karinenin varlığı hâlinde, karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini ispatla yükümlüdür. Kesin kanunî karineler dışında, karşı taraf karinenin aksini ispat edebilir. Karine söz konusu olduğunda, karine ile kabul edilen durumun aksini ispat etmek gerekir. (Yargıtay HGK'nın ... E ... K sayılı ilamı)
Davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 22/05/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; davacı tarafından düzenlenen 400.610,00 TL tutarlı faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı tarafın 2021 yılı ticari defterlerinde Konya .İcar Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyasına 2021 yılı düzenlenen faturaya itiraz nedeni ile 142.939,456 TL ödeme yapıldığı ve muhasebe kayıtlarına alındığı, fakat davalı tarafından yapılan ödemenin davacı tarafın 2021 ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, muhasebe kaydının olmadığı, davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin bir birini doğrulamadığı tespit edilmiştir.
Davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin birbirini doğrulamaması karşısında, işin yapıldığı mahalde keşif yapılmış, bilirkişilerden rapor alınmış, bilirkişilerce düzenlenen ek raporda; Davaya konu maça makinası amin gazı tahliye sisteminin, endüstriyel tasarımcının yapabileceği kompleks bir yapı veya makine olmadığı, maça makinası amin gazı tahliye sistemine ait, endüstriyel tasarımcının yaptığı bir proje, teknik resim veya katı modelleme çalışmalarının dosya kapsamında olmadığı, ... Tic. Ltd. Şti.'nin bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... Selçuklu-Konya adresindeki taşınmazda davacı tarafından yapıldığı beyan edilen söz konusu imalatların, ilk fatura tarihi (77.72.2020) itibariyle yerel piyasa rayiçleri ile (KDV dahil) bedelinin; İnşaat imalatları 279.524,02 TL, Makine imalatları 103.072.441 TL olmak üzere toplam 382.596,43 TL olabileceği yönünde tespitte bulunulmuştur. Mahkememizce davacı tarafından düzenlenen ilk faturaya uygun olarak düzenlenen rapor yeterli görülmüş, ayrıca bilirkişi tespitleri doğrultusunda Endüstriyel Tasarımcının uzmanlık alanına giren bir iş tespit edilmediğinden, yeni bir bilirkişi görevlendirilmemiştir. Her ne kadar Teknik Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ilk rapor ile ek rapor arasında 2.471,12 TL fark çıkmış ise de, ek raporda yapılan hesap hatasının sebebi açıklanmış olması nedeniyle bu bir çelişki olarak görülmemiş ve raporun sıhhatini etkilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Teknik bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda, dava tarihi itibariyle takibin hangi miktar üzerinden devam etmesi gerektiğinin tespiti amacıyla nitelikli hesap uzmanı bilirkişi Mehmet İnce'den rapor alınmış, düzenlenen raporda; Davacı tarafın 04.07.2022 dava tarihi itibariyle davalı şirketten 287.752,90 TL asıl alacak + 30.013,02 TL faiz olmak üzere toplam 317.765,92 TL alacaklı olduğu, tespitinde bulunulmuştur. Alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı tarafın zaman aşımı defi ve hak düşürücü süre itirazlarının değerlendirilmesi: İcra dosyasındaki durma kararı alacaklıya tebliğ edilmediğinden, hak düşürücü süre itirazının reddine karar verilmiştir. Eser sözleşmelerinden kaynaklı alacaklar 5 yıl geçmekle zaman aşımına uğrayacağından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Tarafların feri nitelikteki tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede; takibe itirazın haksız olması ve alacağın likit olması nedeniyle hükmedilen alacağın % 20'si oranında davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar takip miktarı dikkate alınarak davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; alacak miktarının dava tarihi itibariyle hesaplanması gerektiğinden, vekalet ücreti ve harçlar hesaplanırken davacı tarafından belirtilen dava değeri dikkate alınmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davalının, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine yapmış olduğu İTİRAZIN iptali ile; takibin dava tarihi olan 04/07/2022 tarihi itibariyle, 287.752,90 TL asıl alacak ve 30.013,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 317.765,92 TL üzerinden devamına, asıl alacağa dava tarihi olan 04/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla Hükmedilen 317.765,92 TL. alacağın, %20'si olan 63.553,18 TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 275.610 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 18.826,91 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.703,68 TL. harcın mahsubu ile kalan 16.123,23 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 2.703,68 peşin harç yargılama gideri, 80,70 başvuru harcı gideri, 1.912,35 TL. Keşif harcı gideri, 9.200 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 1.155 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 15.051,73 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 275.610 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 44.097,60 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320 TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/12/2024

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.