Karar Detayı

T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/87
KARAR NO: 2026/219
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/11/2025
NUMARASI: 2024/557 E. - 2025/987 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/02/2026
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 21/11/2025 tarih ve 2024/557 E - 2025/987 K kararına karşı süresi içinde davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş. arasında mal alımına ilişkin doğabilecek olası bir ürün tedariği için birbirleri ile iletişime geçtiklerini, fakat taraflar arasında herhangi bir anlaşma, mal alımı veya sipariş verme durumu söz konusu olmadığını, buna karşılık müvekkili şirket mal alımı ihtimaline istinaden 31/07/2024 Tarihli 200.000,00 -TL bedelli, 31/08/2024 tarihli 200.000,00 -TL bedelli ve 31/09/2024 tarihli 200.00,00 TL bedelli ...Bankasının 3 adet çekini davalı şirkete teslim ettiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan görüşmeler sonucunda mal alımına ilişkin hiçbir anlaşma sağlanmamış olması sebebiyle ... tarih T.C. Ankara 16. Noterliği'ne ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa, müvekkilinin belirtilen çeklerini iade edilmesi hususunda ihtaren bildirim yapıldığını, davalı şirketin tüm taleplere rağmen dava konusu çekleri iade etmediğini, müvekkilinin davalı tarafa borcunun olmadığına tespitine ve çeklerin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; iş bu dava, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, bu sebeple itirazlarımızın kabulü ile davanın öncelikle usulden reddini talep ettiklerini, 26/02/2024 tarihinde davacı tarafla yapılan anlaşma gereği çekler teslim alındığını, verilecek siparişlere uygun olarak her türlü malzemeler hazır edildiğini, teslim alınan çekler sipariş verilen malzemecilere ciro edildiğini, sipariş verilmesi ve verilecek siparişlerin teslim alınması beklenirken davacı taraf haksız olarak bu davayı ikame edildiğini, çeklerin davacı tarafa iade edilme imkanı bulunmadığı gibi sözleşmeye uygun olarak sipariş verilip akabinde çeklerin iadesinin istenmesi müvekkil şirket açısından telafisi imkansız zararlar oluşturabilecek mahiyette olduğunu, davacı, borçlu olmadığını belirtmekle birlikte bunu ispatlayacak herhangi bir belge, delil sunmadığını, bedelsizlik davacının öne sürdüğü bir vakıa olduğuna göre bunu ispat yükü de davacıya ait olduğunu, davacının haksız davasının reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında; "...Dava, çeklerden kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından,dava konusu ...Şubesi' ne ait-... seri numaralı, 31/07/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/08/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/09/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli çeklerin davalıdan mal alımı ihtimaline istinaden avans olarak verildiği ancak mal alımına ilişkin anlaşma sağlanamadığı iddia edilmiş, davalı tarafından da çeklerin davacı tarafından verilecek siparişlerine uygun olarak her türlü malzeme alındığı, çeklerin malzemecilere ciro edildiği, davacının sipariş vermesinin beklendiği beyan edilmekle, çeklerin 26/02/2024 tarihli tahsilat makbuzundaki anlaşma doğrultusunda avans olarak verildiği, malların davacıya teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı taraf beyanlarından anlaşıldığından davacının çeklerden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti isteminin kabulüne karar verilmiş, dava konusu çekler tedavülde olduğundan yetkili hamilin çeklerde imzası bulunan diğer cirantalara karşı müracaat hakkını elinden alacak şekilde çekin iptaline karar verilemeyeceğinden bu talebinin reddine karar verilmiştir. Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Çeklerin iptali talebinin reddine, Menfi tespit isteminin KABULÜ ile, ... Şubesi' ne ait; ... seri numaralı, 31/07/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/08/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/09/2024 tarihli ve 200.000-TL bedelli çeklerden (3 adet) kaynaklı davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı tarafça yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olup, istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması gerektiğini, her ne kadar çeklerin iptali talebinin reddine karar verilmesinin isabetli ise de davacının müvekkili şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin hatalı olduğunu, 26/02/2024 tarihinde davacı tarafla yapılan anlaşma gereği çekler teslim alındığını ve verilecek siparişlere uygun olarak her türlü malzemeler satın alındığını, teslim alınan çekler sipariş verilen malzemecilere ciro edildiğini, sipariş verilmesi ve verilecek siparişlerin teslim alınması beklenirken davacı taraf haksız olarak bu davayı ikame ettiğini, çeklerin davacı tarafa iade edilme imkanı bulunmadığı gibi sözleşmeye uygun olarak sipariş verilip akabinde çeklerin iadesinin istenmesi müvekkili şirket açısından telafisi imkansız zararlar oluşturabilecek mahiyette olduğunu, Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açan borçlu temel alacağın mevcut olmadığını yani karinenin aksini öne sürdüğünü, davacı tarafın bedelsizlik iddiasını ispatlayacak herhangi bir delil sunmadığını, farazi olarak sözde borçlarının olmadığını belirttiklerini, bedelsizlik iddiasında bulunan kambiyo borçlusunun, hem temel ilişkiyi, hem de bu ilişkiden doğan temel alacağın karşılıksız (bedelsiz) kaldığını ispatlaması gerektiğini, davacının, borçlu olmadığını belirtmekle birlikte bunu ispatlayacak herhangi bir belge, delil sunamadığını, yerel mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiğini, yargılamada çok fazla eksiklikler bulunmakta olup, yargılama giderleri ile vekalet ücreti de hatalı olarak belirlendiğini ileri sürerek Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/557 Esas ve 2025/987 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava çek istirdadı ve menfi tespit istemine ilişkin açılan davadır.
Davacı davalı şirketten mal alımı ihtimaline istinaden 31/07/2024 Tarihli 200.000,00 -TL bedelli, 31/08/2024 tarihli 200.000,00 -TL bedelli ve 31/09/2024 tarihli 200.00,00 TL bedelli ...Bankasının 3 adet çekini davalı şirkete verdiğini ancak davalı ile anlaşma sağlanmadığını davalının çekleri iade etmediğini belirterek eldeki davayı açmıştır.
Davalı ise davacı ile 26/02/2024 tarihinde yapılan anlaşma gereği davaya konu çeklerin teslim alındığını davacının verdiği siparişlere uygun olarak her türlü malzemenin hazır edildiğini, davacının verdiği siparişleri teslim almadığını, davacıdan teslim alınan çeklerin sipariş verilen malzemecilere ciro edildiğini belirerek davanın reddini istemiştir.
Bilindiği üzere çek bir ödeme aracı olup mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği hususunda yasal karinenin bulunmaktadır. Davaya konu çeklerin avans olarak verildiğini ispat yükü davacıya ait olup, davacının bu iddiasını ancak yazılı ve kesin delillerle ispatlayabilecektir.
6098 sayılı TBK 'nun 207. Maddesinde; Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmış olup aynın kanunun 210. Maddesinde Satıcının, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Somut olayda davalı satın alındığı ürünler karşılığında davaya konu çeklerin önceden verildiğini ürünlerin sipariş edildiğini ancak davacı tarafından teslim alınmadığını beyan ederek çekleri avans olarak aldığını ve ürünlerin davacıya teslim edilmediğini kabul etmiştir.
Davalı, ürünlerin davacı tarafından teslim alınmadığını ileri sürmüş olup davalı taraf satıma konu malların davacı tarafından davalının iş yerinden teslim alınacağını, mülkiyetin nakli amacıyla zilyetliğin bu şekilde devir edileceğini ve yine aldığı çeklere karşılık ifanın davacının kusurlu hareketleriyle engellendiğini ispat külfeti altında olup davalının dosyaya bu yönde yazılı kesin deliller sunmadığı, istinaf aşamasında yemin delilini hatırlatılmadığı yönünde açık bir istinafın da bulunmadığı görülmüştür. Bu husus da HMK 355. Md kapsamında resen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin hususlardan değildir.
Dosya kapsamı, tarafların beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davalı vekilinin yukarıda yazılı istinaf sebepleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 21/11/2025 tarih ve 2024/557 E - 2025/987 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 40.986,00 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 10.246,50 TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 30.739,50 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/02/2026