mahkeme 2025/2421 E. 2026/23 K.

T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/2421
KARAR NO: 2026/23
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/10/2024
NUMARASI: 2024/429 E. - 2024/913 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/01/2025
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/10/2024 tarih ve 2024/429 E - 2024/913 K kararına karşı süresi içinde davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili belediyeye bağış amacıyla ibraz edilen ve takip talebi ekinde icra müdürlüğüne sunulan belgelerin karşılıklarının ödenmemesi nedeniyle Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, herhangi bir gerekçe olmaksızın takibe itiraz edilip takibin durduğunu, bağış nedeniyle ödenmesi gereken meblağın tamamının müvekkili belediyeye ödenmediğini, takibe itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, itirazın iptali ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın temelinin müvekkili ...'un yetkilisi olduğu ... ve ... Ltd.Şti.ne ait Kayseri ili,...ilçesi, ...ada, ...parselde kayıtlı kütle parselin dışında kalan yapımı davacı idareye ait olan bir takım düzenlemelerin yapılabilmesini temin bakımından verilen 100.000-TL tutarlı teminat çekine ilişkin olduğunu, bu itibarla bu işin muhatabının davalı ... değil, doğrudan doğruya ... ve ... Ltd.Şti. olması gerektiğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, arabuluculuk şartının yerin getirilmemiş olduğundan davanın reddine, zamanaşımı itirazları nedeniyle usulden reddine davacı idare aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında,".... eldeki davanın arabulucuya başvurulmadan Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı, Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/305 esas 2023/396 karar sayılı dosyasına verilen görevsizlik kararı verildiği, mahkemece verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2024/631 Esas - 2024/738 Karar sayılı ilamı ile tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği, kararın 20/03/2024 tarihinde kesinleştiği, talep üzerine tevzi edilen dosyanın mahkememize gönderilerek Mahkememizin 2024/429 Esas sırasına kaydedildiği, dava tarihinin davanın asliye hukuk mahkemesinde açıldığı tarih olduğu (Yargıtay 11. HD 2023/1047 Esas, 2024/4340 Karar) davacı tarafından, 6325 sayılı Kanun'un 18/A, 2 fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığının sabit olduğu anlaşılmakla işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HMK'nun 114/2 delaletiyle TTK'nun 5/A, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A ve HMK'nun115/2. maddeleri gereğince arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı tarafça yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından şarta bağlı olarak bağış adı altında davacı ... Başkanlığına verdiği 100.000 TL.lik çekin şartın gerçekleşeceği düşünce ve inancıyla 20.000 TL.sini ödediğini, ne var ki davacı belediyenin yapması gereken işleri yapmayınca müvekkili davacı belediyeye müracaat ile çekin kendisine iadesini talep etmiş ise de belediye başkanlığınca uzun süre işlem yapılmayan çek müvekkiline iade edilmediğini, Belediye başkanının değişmesi, çeki teslim alan görevlilerin yer değiştirmiş olması vs gibi nedenlerle çek sanki belediyenin alacağıymış gibi telakki olunarak müvekkili aleyhinde önce alacak kamu alacağı addedilerek 6183 sayılı kanun kapsamında ödeme emri düzenlendiğini ve ödem emri müvekkiline tebliğ olduğunu, Vergi mahkemesinde ikame olunan dava sonunda davalı idare alacağın vergi alacağı olmadığını ikrar ederek ödeme emrini iptal ettiklerini, sonrasında ise Kayseri Genel İcra Müdürlüğünde ... Esas sayısı ile belediye başkanlığınca müvekkili aleyhinde icra takibine başlandığını, mezkur icra takibine müvekkilince davalı idareye verilen çekin şarta bağlı olarak verildiği, şartın tahakkuk etmediği, kaldı ki çekin ... Ltd.Şti.nin işine karşılık ... tarafından verildiği, ...'un verdiği bu çekin bir anlamda teminat çeki ve şarta bağlı olarak verildiği gerekçeleriyle itiraz edildiğini, davacı yanın itirazın iptali için Kayseri 9.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2022/305 Esas sayısı ile dava ikame etmiş ise de bu mahkemece 2023/296 Karar sayısıyla görevsizlik kararı verildiğini, davanın görevli Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/429 Esas sayılı dosyasında başlanıldığını, bu davaya zamanaşımı, husumet, şartı bağlı alacak olması itibariyle borç bulunmadığı ve arabuluculuk şartının yerine getirilmeden dava ikame edildiği gerekçeleriyle itiraz edilmiş yerel mahkeme ise arabuluculuk şartının tahakkuk etmemiş bulunduğu gerekçesiyle davayı usulden reddettiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, istinaf masraf ve giderleriyle vekillik ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili Belediyeye bağış amacıyla ibraz edilen ve takip talebi ekinde icra müdürlüğüne sunulan belgelerin karşılıklarının ödenmemesi nedeniyle Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, iş bu icra takibine borçlu vekili tarafından hiçbir borcu bulunmadığı gerekçesi ile itiraz edildiğini, borçlu davalının böyle bir borçlarının olmadığını iddia etmekte ise de; belediye kayıtları ve bilirkişi incelemeleri neticesinde de tespit edileceği üzere davalının bağış nedeniyle ödemesi gereken meblağın tamamı müvekkili belediyeye ödenmediğini, bağış senedinin davalı tarafından imzalanmışken davalının böyle bir borcu olmadığı gerekçesi ile takibe itiraz etmesi haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı borçlunun itirazının iptaline karar verilmesi gerekirken yerel mahkemenin bu kararı ihdas etmesinin yersiz olmuş olup, istinaf başvurusunda bulunan davalı yanın istinaf başvurusunun reddi gerektiğini savunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava davalı tarafından davacı lehine keşide edilen 30.06.2018 vade 100.000 TL meblağlı çekten dolayı Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davaya konu çekin 02.07.2018 tarihinde takas ortamında ... Bankasına ibraz edildiği bankaya yazılan müzekkere cevabından anlaşılmıştır.
07/06/2012 tarih ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile bazı hukuki uyuşmazlıklar yönünden, bir yandan tarafların iradeleriyle kendi çözümlerini üretebilmeleri ve daha hızlı sonuç elde edilebilmeleri, öte yandan da mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla yine mahkemeler aracı kılınarak bazı tür hukuk uyuşmazlıklarında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak “arabuluculuk” müessesesi benimsenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun(6325 sayılı Kanun) 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.
Bununla birlikte, dava genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesine açılmakla mahkemece uyuşmazlığın ticari dava olarak nitelendirilmesi halinde dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine intikalinden önce arabuluculuk dava şartının tamamlanması mümkündür.
Eldeki dosyanın 30.05.2024 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesine intikal ettiği, davacı tarafça dava açılmadan önce ara buluculuya baş vurulmadığı baş vurduğu yönünde bir iddiasınında bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklamalar ışığında İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yukarıda yazılı istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/10/2024 tarih ve 2024/429 E - 2024/913 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı tarafın istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 116,60 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.07/01/2026