mahkeme 2024/297 E. 2025/691 K.

T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/297
KARAR NO: 2025/691
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
NCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/11/2023
NUMARASI: 2022/774 Esas 2023/1058 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 01/09/2022
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 08/04/2025
YAZILDIĞI TARİH: 11/04/2025
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/774 Esas, 2023/1058 Karar sayılı kararına karşı davalı Vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/04/2014 tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMSS sigortacısı, dava dışı ...'in maliki olduğu, yine dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkili davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını, söz konusu yaralanma Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/292 E. 2019/229 K. sayılı dosyasında araç sürücüsü ve maliki aleyline maddi ve manevi tazminat istemli dava ikame edildiğini, yargılama sırasında davanın sigorta şirketine de ihbar edildiğini, yargılama neticesinde hükmedilen maddi ve manevi tazminat alacakları ile ferilerinin Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, bu dosyada davalı sigorta şirketine haciz ihbarnamesi gönderildiğini ancak ihbarnameye itiraz edildiğini, bu sefer sigorta şirketi aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip yapıldığını, bu takibe de sigorta şirketi tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğunu beyanla davalı borçlunun Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmediğini, zarar ile kaza arasında illiyet bağı kurulmaya yeterli rapor alınması gerektiğini, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, iş gücü kaybı ve bakıcı giderleri ve diğer tüm giderler tedavi teminatı kapsamında olduğundan ilgili mevzuat kapsamında SGK tarafından karşılanması gerekli işbu giderlerden davalı müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin de tedavi teminatı içerisinde değerlendirildiğinden teminat dışı olduğunu, dava konusu alacağın müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatın mahsubu gerektiğini, davacı yanın icra inkar tazminata hükmedilmesi yönündeki taleplerinin reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere faiz türünün yasal faiz olarak belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davanın kısmen kabulü ile; Davalının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptal ile, takip tarihi itibariyle 85.024,50 TL asıl alacak, 35.360,14 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 120,384,64 TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrüre düşülmemesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Haksız itiraz sebebiyle 120.384,64 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, karar verildiği görülmüştür.
TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Açılan davanın süresinde açılmadığını, itirazın iptali açılabilmesi için 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, zaman aşımı itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasında müvekkil şirket aleyhine bir hüküm bulunmadığını, usulüne uygun hasar başvurusu yapılmadığını, kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, icra müdürlüğü dosyasının akıbetinin araştırılmadan karar verildiğini, icra takibine kötü niyetli olarak itiraz edilmediği için icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği tespit edilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davalı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;
Dava trafik kazasından kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Davacı Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında 120.531,78 TL nihai alacak üzerinden takip yaptığı, takibin itiraz sonucu durduğu, itirazın davacıya tebliğ edilmemiş olması nedeni ile davanın 1 yıllık sürede açıldığı görülmüş olup, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir. Davalı vekilinin süresi içerisinde cevap dilekçesi vermemiş olması nedeniyle zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. (Aynı yönde Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2013/2914 Esas ve 2013/7032 Karar sayılı ilamı)
Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/292 esas 2019/229 karar sayılı ilamının incelenmesinde; kararın kesinleştiği işbu dosyanın davacısı tarafından dava dışı ... ve ... hakkında 16/04/2014 tarihli trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, davaya esas kazanın incelenmesinde 16/04/2014 tarihinde davalı ...'e ait ... plakalı aracın davacı sevk ve idaresinde ... plakalı araca çarptığından bahisle mahkemece ... plakalı araç sürücüsü ve malikinin kusurlu olduğundan bahisle sürekli ve geçici iş göremezlik, tedavi gideri tazminatı olmak üzere 75.365,81 TL maddi tazminata ve manevi tazminata hükmedilmiştir. Kararın istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 2019/3128 Esas ve 2022/950 Karar nolu kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/292 Esas ve 2019/229 Karar sayılı sayılı kararına esas alınan bilirkişi raporları Yargıtay uygulamalarına uygun olup, davalının belirtilen dosyada ihbar edilen olması da değerlendirildiğinde iş bu dava açısından güçlü delil niteliğinde olup, raporlara itibar edilmemesini gerektirir bir sebepte ileri sürülmemiştir. Bu sebeple Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/292 Esas sayılı dosyasında davacının maluliyetine ve kusura ilişkin raporun bu dava açısından esas alınması da yerindedir. Aksi yöndeki davalı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/292 Esas sayılı dosyasında davalı taraf olmayıp ihbar edilen konumundadır. Bu haliyle davalı hakkında hüküm kurulmamıştır. Davalı hakkında hüküm kurulmamasına rağmen belirtilen dosyadaki vekalet ücretinden ve yargılama giderinden sorumlu tutulması, yine davalıya ihbarın davacı tarafından yapılmadığı, dosya kapsamında sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığına dair bir delil de sunulmadığı, bu sebeple davalının temerrütünün icra rakibi ile meydana geldiği anlaşılmakla ihbar tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulması da usul ve yasaya aykırı olup, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerindedir.
Davalı vekili ilk derece mahkemesince faize faiz yürütüldüğünü belirtilmiş ise de kararda asıl alacağa faiz yürütülmesine karar verildiğinden davalının bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/292 Esas sayılı dosyasında davalı şirkete davanın ihbar edildiği, dosya içerisinde bulunan hesap raporu, ıslah dilekçesi ihbar olunan sigorta şirketine tebliğ edildiği belirlenen tazminat miktarı açısından, alacak likit olmasından dolayı davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi usul ve yasaya uygun ise de hükmedilen tazminat miktarı raporda belirtilen tazminattan fazla olduğu anlaşıldığından karar bu yönü ile düzeltilmesi gerektiği anlaşılmıştır. (Aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/6068 Esas ve 2020/4294 Karar sayılı ilamı)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-2 uyarınca yargılamada bir eksiklik bulunmamakla birlikte, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı veya yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmadan tamamlanacak nitelikte ise, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma yapılmaksızın yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür. Yukarıda sayılan hatalar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilip İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Dairemizce gerekli düzeltme yapılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
1--Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince KISMEN KABULÜ İLE, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/774 Esas, 2023/1058 Karar sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,
3-Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davalının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptal ile, takip tarihi itibariyle 75.365,81 TL asıl alacak açısından takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına,
4-Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrüre düşülmemesine,
5-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
6-Haksız itiraz sebebiyle 75.365,81 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Hüküm altına alınan miktar üzerinden harçlar kanununa göre hesaplanan ve alınması gereken 5.148,23 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 1.455,73 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.692,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 825,37 TL'sinin davalıdan kalan 494,63 TL'sinin ise davacıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 1.455,73 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.536,43 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan, bilirkişi ücreti, posta, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 1.406,00 TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 879,14 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
11-Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre hesap edilen 30.000 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
12-Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre hesap edilen 30.000 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
13-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
14-Peşin alınan istinaf harçlarının mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
15-Davalı tarafça yatırılan 1.628,27 TL istinaf karar harcının kendisine iadesine,
16-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı ile 316 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.485,40 TL'nin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
17-Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2 ve 352/1-b. maddeleri gereğince dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda, HMK md. 362/1-b uyarınca miktar itibariyle Yargıtay'da temyiz yolu kapalı (KESİN) olmak üzere oybirliği ile karar verildi.08/04/2025