mahkeme 2025/806 E. 2026/25 K.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/806
KARAR NO : 2026/25

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av. ... - [16427-24438-24786] UETS
DAVALI : 1- ... - Kocatepe Mah. 3026. Sk. Nur Apt No: 8 İç Kapı No: 1 Melikgazi/ ...
VEKİLİ : Av. ... - [15750-57445-32576] UETS
DAVALI : 2- ... - [15379-73670-32067] UETS
VEKİLİ : Av. ... - [15578-75841-11719] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Adi Senetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/09/2025
KARAR TARİHİ : 13/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Adi Senetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin eşi dava dışı ...'ın davalılarla gayriresmi ortak olarak mobilya işi yaptığını, müvekkilinin iş kurmak amacıyla eşi vasıtasıyla davalılarla görüştüğünü, güven ilişkisine dayanarak 10/07/2024 düzenleme tarihli, 20/07/2024 ödeme tarihli 5.000.000,00 TL bedelli senet ile 10/07/2024 düzenleme tarihli, 10/08/2024 ödeme tarihli, 1.800.000,00-TL bedelle senedin düzenlenerek müvekkiline verildiğini, müvekkilinin şirketi resmi olarak ortak olacağının, eşinin ise işleri yürüteceği şeklinde anlaşma yapıldığını ve müvekkilinden aldıkları her para için kıymetli evrak verildiğini, müvekkillinin eşinin ...'da ortak olarak çalışmaya başladığını, daha önce müvekkili tarafından takip başlatıldığını, gayriresmi borçluların işbu takibe itiraz ettiğini, itirazlarının haksız olduğunu, itirazları ile bağlı kalmak kaydı ile itirazlarının genişletmelerine muvafakatlarının bulunmadığını, davalı borçluların sonradan düzenledikleri adi bir belge ile teminat senedi vermiş gibi gösterdiklerini, ancak teminat senedi olduğuna dair ibare konulmadığını, müvekkilinin güven nedeniyle senette düzenleme yerinin olmadığını ve adreslerin yazılmadığını farketmediğini belirterek, haksız itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, mobilya alanında faaliyet gösterirken ekonomik nedenlerle zor duruma düştüğünü, ödenemeyen çeklen nedeniyle karşılıksız çek düzenleme suçundan ötürü birçok ceza aldığını ve ticari hayatın sonlandırdığını, müvekkilinin ticari zorluk ve ekonomik sebeplerle borçlarını ödeyememesi üzerine bazı alacaklıların hukuka aykırı yollarla alacaklarını tahsil etme yahut olmayan yeni borçlar ihdas ederek müvekkilinin mağdur ettiğini, müvekkili aleyhine başlatılan ... Genel İcra Dairesi'nin 2024/50001 esas sayılı takip dosyası hukuka aykırı olduğundan itiraz edildiğini, müvekkili aleyhinde takibe konan senetlerin teminat senedi niteliğinde olması ve ciro edilemez nitelikte olması, kambiyo vasfını haiz olmaması, müvekkilinin takibe konu senette muhatap sıfatlı olması, lehtarın ise bu icra dosyasındaki diğer borçlu olması ve müvekkilinin diğer borçluya borçlarının bulunması, dolayısıyla da işbu icra takibinde alacaklının senet üzerinde lehtar değil de hukuka aykırı olarak senedi lehtardan ciro eden ciranta olduğundan itiraz edildiğini, müvekkili ile lehtarın aralarında yapmış oldukları protokolde işbu icra takibine konu senetlerin lehtarın müvekkilinden kaynaklanan borcunu teminen verildiğini, ciro edilemeyeceğini ve teminat senedi niteliğinde lehtarın protokolde belirtilen çeklerden kaynaklı ödemelerini teminen verildiğinin belirtildiğini, kambiyon vasfını haiz olmayan senetten kaynaklı takip yapılamayacağından takibin iptaline karar verilmesi gerekeceğini, müvekkilinin alacaklıya karşı senette yer alan borcu bulunmadığını, işbu icra takibinde alacaklı tarafın senetlerin teminat niteliğinde olduğunu bilmesine rağmen kötü niyetli olarak senetleri hukuka aykırı yollarla ciro ettiğini belirterek müvekkili aleyhine açılan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Cevap dilekçesi özetle; Davacı tarafın icra takibine konu ettiği senetlerin teminat senedi olduğunu, diğer davalı tarafından kendisi lehine verildiğini, davalı...'ın ortağı ve yetkilisi olduğu ... isimli firmada birçok kişiye borçlanmış ve borçlarını ödemeyecek duruma geldiğini, adına birçok burcu bulunan ve halen ödemeyen diğer davalının o dönemde alacaklı olan kişilere çek keşide ederek verdiğini, ... isimli işyerinde çalıştığını ancak hiçbir zaman hukuki veya fiili olarak bir ortaklığının olmadığını ve iş hukuku bağlamında genel müdürlük görevi dışında bir görevinin bulunmadığını, kendisiyle birlikte çalıştığı dönemde vermiş olduğu çekleri ödemeyen davalı taraftan alacaklarını teminen bir teminat senedi anlaşması ile beraber teminat senetleri aldığını, ancak işbu senetlerin o dönemde firma ve davalı taraf üzerinde baskı kuran davacı tarafın eşi olan ... Bilge isimli şahıs tarafından zorla ve baskıyla alınarak ciro edildiğini ve icra takibine konu edildiğini, işbu icra takibine karşı senetlerin teminat senedi olduğu ve cirolanamaz nitelikte olması nedeniyle icra müdürlüğüne itirazda bulunduğunu, çek ve senetlerin keşide edildiği dönemlerde dahil ekonomik sorunlarının çözülemediğini ve alacaklıların alacağını alamadığını, davalı tarafın şahsıyla yahut diğer davalı ile hiçbir hukuki ilişkisi yahut tanışıklığının bulunmadığını, davacının eşi tarafından zorla ciro ettirilerek alınan ve hukuken kambiyo vasfına sahip olmayan senetlerin icra takibine konu edilmesinin mümkün olmadığını belirterek hukuka aykırı itirazın iptaline yönelik davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, ... Mimarsinan Vergi Dairesi'ne, Gevher Nesibe Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 10/07/2024 düzenlenme tarihli 20/07/2024 ödeme tarihli 5.000.000,00 TL bedelli senet ile 10/07/2024 düzenlenme tarihli 10/08/2024 ödeme tarihli 1.800.000,00 TL bedelli senete dayalı olarak ... Genel İcra Dairesi 2024/50001 Esas sayılı dosyası üzeriden başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
TTK’nın 4. maddesine göre ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.
Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde "a" ve "f" bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.
Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır. Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.
Mahkememizce ... ve ... Vergi Dairesi Müdürlüklerine yazı yazıldığı, gelen cevabi yazı içeriğine göre; davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu, davalı Ekrem Karahan'ın potansiyel vergi mükellefi olduğu ve davalı...'ın ise Serbest Meslek Kazanç Defteri tuttuğu bu şekilde davacı ve davalıların VUK.nun 177.maddesi kapsamında 1.sınıf tüccar olmadığı görülmüştür.
Takibe konu senedin tanzim tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 Sayılı TTK'nun 776/1-f maddesi uyarınca; senette düzenlenme yerinin yazılı olması gereklidir. Aynı kanunun 777/4. maddesinde ise; düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bononun, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. HGK.nun 02.10.1996 gün ve 1996/12-590 sayılı kararında da benimsendiği üzere tanzim yeri olarak idari birim adının yazılması zorunlu ve yeterlidir.
Ticaret Kanunu'nun 776.maddesinde bononun unsurları; "...(1) Bono veya emre yazılı senet; a)Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b)Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini, c)Vadeyi, d)Ödeme yerini,e)Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını, f)Düzenlenme tarihini ve yerini, g)Düzenleyenin imzasını içerir..." şeklinde sayılmıştır.
Aynı yasanın 777. maddesi ise unsurların bulunmaması halini düzenlemiş olup madde metni şöyledir:
"(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.
(2) Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.
(3) Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.
(4) Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.'' 777. maddeye göre 776. maddede sayılan unsurları içermeyen senede bono denilemeyecekse de bu kuralın bir takım istisnaları da sayılmıştır. Buna göre düzenleme yeri bulunmasa bile düzenleyenin adının yanında yazılı adres düzenleme yeri olarak sayılacak ve bono kabul edilecektir. Aksi halde yani düzenleyenin adının yanında olsa bir adres yer almıyorsa bononun düzenlenme yeri unsurunun eksik olduğu kabul edilip, senede bono denilemeyecek ve senet adi senet hükmünü kazanacaktır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya baktığımızda; açılan davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı gibi tarafların tacir olmaması sebebiyle nispi ticari davalardan da olmadığı, icra takibine konu 10/07/2024 düzenlenme tarihli 20/07/2024 ödeme tarihli 5.000.000,00 TL bedelli senet ile 10/07/2024 düzenlenme tarihli 10/08/2024 ödeme tarihli 1.800.000,00 TL bedelli senette esaslı unsurlardan olan düzenleme yerinin bulunmadığı, düzenleyenin adının yanında da yer yazılı olmadığı, bu sebeple senet kambiyo senedi vasfını taşımadığı görülmektedir. Senedin kambiyo senedi vasfını taşımaması halinde uyuşmazlığın hangi mahkemece çözümlenmesi gerekeceğine dair Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/1058 E. 2019/6703 K. sayılı ilamında "... Takibe dayanak senetlerde tanzim tarihi belirtilmediğinden, anılan belge kambiyo senedi vasfı taşımayıp adi senet hükmündedir. Yine dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 23/10/2012 tarihinde açılmış olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Somut olayda, tacir sıfatını haiz olmayan kardeşler arasında düzenlenen senetlerin kambiyo senedi vasfı bulunmayıp, senetler adi senet hükmündedir. Bu itibarla mahkemece davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir." denmek suretiyle göreve ilişkin gerekli açıklama yapılmış, bono vasfı olmayan adi senetten kaynaklanan davalarda davanın mutlak veya nispi ticari dava olmaması halinde davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir. ( ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2025/2112 E. 2025/2379 K. Sayılı ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2025/1188 E. 2025/1182 K. Sayılı ilamı ve Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/2345 E. 2017/6774 K. sayılı ilamı aynı yöndedir.) Açıklanan nedenlerle davanın HMK madde 114/1-c gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK madde 115/2 gereğince usulden reddine, hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın HMK madde 114/1-c gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK madde 115/2 gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili ve görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-H.M.K.'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, mahkememizce dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,
Dair davacı vekili ve davalılar vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/01/2026

Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır