mahkeme 2025/241 E. 2025/293 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/03/2025
KARAR TARİHİ : 25/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, 21/09/2020 tarihli bağlantı sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğunu, sözleşmeye istinaden Ziraat Bankası Cumhuriyet-Erzurum Şubesi ... numaralı 370.000.00 TL 18.10.2021, İş Bankası Erzurum Şubesi ... numaralı 600.000.00 TL 30.10.2021 tarihli, Ziraat Bankası Cumhuriyet-Erzurum Şubesi... numaralı 370.000.00 TL 30.10.2021 tarihli, Ziraat Bankası Cumhuriyet-Erzurum şubesi ... numaralı 1.000.000.00 TL 31.10.2021, Ziraat Bankası Cumhuriyet-Erzurum şubesi .... numaralı 370.000.00 TL 06.11.2021, İş Bankası Erzurum şubesi ... numaralı 370.000.00 TL 15.11.2021 tarihli, İş Bankası Erzurum Şubesi ... numaralı 600.000.00 TL 30.11.2021 tarihli çekleri verdiğini, sözleşme uyarınca davalının edimini yerine getirmediğini ve malları göndermediğini, malların teslimi konusunda sözleşmedeki hiçbir maddeye riayet edilmediğini, ek olarak sunulan ve bizzat davalı tarafından kaleme alınan Erzurum Büyükşehir Belediyesi ve Kars Belediyesi'ne hitaben yazılan yazıda davalının ilgili malları teslim etmediğinin bizzat davalı tarafından ikrar edildiğini, davalının malları teslim etmemesi üzerine müvekkilinin sözleşmedeki adrese gittiğini davalı ile yüzyüze görüşmüş ancak davalının çekleri sattığını söyleyerek müvekkiline çeki iade etmediğini, davalının malları teslim etmediğinin cevabi ihtarname ile de kabul edildiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, davadan sonra davalı yetkililerinin ilgili kalan diğer çekleri teslim edecekleri madde manevi zararları karşılayacaklarını ifade ettiklerini ancak çeklerin ve zararın giderilmediğini, dava konusu çeklerin iade edilmediği gibi nerede olduğunun da bilinmediğini, işbu çeklerden dolayı iş yapamadıklarını, haciz tehdidi altında olduklarını, dava konusu çekler üzerine davalıya ve 3. Kişilere ödenmemesi, takibe konulmaması konusunda üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, dava konusu çeklerin ayrı iptali ile davalıya ve 3. Kişilere borçlu olmadığının tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava şartlarının bulunup bulunmadığının araştırılması nedeni ile davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edilmediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davaya konu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizin 10/03/2025 tarihli müteferrik kararının 3 nolu bendi gereği; Davacı vekiline 6325 sayılı kanunun 7155 sayılı kanun ile değişik 18/a-2 maddesi uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini 1 haftalık kesin süre içinde sunulması, kesin süre içerisinde son tutanağın mahkememize sunulmaması ve ihtarın yerine getirilmemesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği hususunda ihtarlı tebligat çıkarıldığı görülmüştür.
Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.
6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.
6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.
Öte yandan 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 31. maddesi ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş, değişikliğin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğüne gireceği düzenlenmesi getirilmiştir (m.43/a).
Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayda; davanın menfi tespit davası olduğu, UYAP kayıtlarına göre davanın 10.03.2025 tarihinde açıldığı, bu tarih itibariyle davanın dava şartı arabuluculuk kapsamındaki davalardan olduğu, işbu dava açılırken herhangi bir arabuluculuk tutanağı sunulmadığı, davacı vekiline arabuluculuk son tutanağını sunmak için ihtarlı davetiye çıkarıldığı, ancak davacı vekilinin 19/03/2025 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk aşamasında vekaletlerinde arabuluculuk yetkisi olmadığının tespit edildiğini, yeni bir arabuluculuk süreci başlatılamadığını, yeni bir başvuru yapıldığından dolayı usul eksikliğinin tamamlamak adına 1 aylık kesin süre verilmesini talep ettiği, ayrıca dilekçe ekinde vekaletnamesini ibraz ettiği görülmüştür. Davacı vekilinin 19/03/2024 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu vekaletname incelendiğinde; 0003291 yevmiye nolu, 14/03/2025 tarihli olduğu, öncelikle davacı vekilince arabulucuya başvuru tarihinin ve numarasının bildirilmediği, uyap sisteminden arabuluculuk bürosu tarafından yapılan genel sorgulamada herhangi bir başvurunun bulunduğuna ilişkin bir kayda rastlanılmadığı görülmüştür.
Davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu, işbu dava açılırken herhangi bir arabuluculuk tutanağı sunulmadığı, emsal nitelikteki Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/4107 E. 2023/4319 K. Sayılı ilamı ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2023/1047 E. 2024/4340 K. Sayılı ilamında da açıklandığı üzere arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı anlaşılmakla, arabulucuya başvurulmaksızın açılan işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. Maddesi ( 7445 sayılı "İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 31. Maddesi ile değiştirilen) uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcı dava açılırken davacıdan peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, lehine vekâlet ücreti taktirine yer olmadığına,
4-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/03/2025

Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır