mahkeme 2025/1233 E. 2026/5 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : .../1191 Esas
KARAR NO : 2026/1

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [16930-39445-38409] UETS
DAVALI : ... - 0102066648100001
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/12/...
KARAR TARİHİ : 02/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili, karşılıklı iralerinin kurulması sebebiyle davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden 17 Mic.Strech 10x150 300 Gr 60 Koli (2100 Adet) olmak üzere ürün siparişinde bulunmuş ve müvekkili sipariş verdiği ürünlerin bedelini ödeme yükü altına, davalı taraf ise sipariş edilen ürünü müvekkiline temin etme borcu altına girmiştir. Bu şekilde de taraflar arasında karşılıklı borç ilişkisi kurulmuştur, Akabinde davalı ... ATA2024000000213 No'lu 04- 12- 2024 13:57:20 tarihli, 17 Mic.Strech 10x150 300 Gr 60 Koli (2100 Adet) ürün kalemli, 43.797,60 TL bedelli faturayı müvekkil adına düzenlediğini, müvekkilinin de kendi üzerine düşen yükümlüklükleri yerine getirmiş, Eşi ...'in kredi kartından Aralık Ocak ve Şubat aylarında 3 taksit olarak 14.599,20 TL ödeme gerçekleşmiştir, Davalı, müvekkili tarafından sipariş oluşturulduktan ve davalı tarafından faturalandırıktan sonra sipariş konusu ürünlerin teslimatı noktasında müvekkili oyalamış, sözlü olarak hep ileri teslimat tarihleri belirlediğini, Şubat ayına ait olmak üzere son taksit ödendikten sonra da müvekkil, davalının teslimatı gerçekleştirememesi sebebiyle T.C. Ankara 50. Noterliğinin 14/02/... tarih, 01716 Yevmiye No'lu ihtarnamesi ile gönderilmeyen ürünlerin 7 iş günü içerisinde gönderilmesi veya ödenen bedelin iadesini talep etmiştir, davalı ihtarnamenin eline ulaşmasına müteakip verilen süre içerisinde ürünlerin teminini sağlamadığı gibi müvekkil tarafından gerçekleştirilen ödemenin iadesini de haksız ve mesnetsiz gerçekleştirmemiştir, davalı her ne kadar ihtar edilen hususları yerine getirmemiş ise de ilgili ihtarnameye herhangi bir cevap vermemiş olması da davalının tacir olduğu dikkate alındığında borcu ikrar anlamı taşımaktadır, müvekkil tarafından sipariş edilen malzemelerin tesliminin aradan geçen zaman zarfında bir kıymeti harbiyesinin kalmaması sebebiyle yaptığı ödemenin iadesi adına Kayseri Genel İcra Dairesi .../46539E. Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, iş bu takibe davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini, İtiraz neticesinde zorunlu dava şartı olan arabuluculuk görüşmesi gerçekleştirildiğini, Kayseri Arabuluculuk Merkezinin .../2777esaslı, .../159667 E. Numaralı dosyası ile iş bu görüşmeler gerçekleştirilmiş ve neticesinde de anlaşma sağlanamaması sebebiyle huzurdaki davayı iktisap etme zaruretimiz hasıl olduğunu, vuku bulan olay dikkatlice incelendiğinde görüleceği üzere davalı hiçbir haklı gerekçesi ve dayanağı olmaksızın sipariş konusu malzemelerin teminini sağlamamış, tarafına yapılan ödemeyi de iade etmemiştir. Kanun maddesinde açıkça görüldüğü üzere haklarını ve borçlarını dürüstlük kurallarına aykırı kullanan tarafların hakları kanunlarımız ve hukukumuz tarafından korunmadığını, Bu sebeple davanın kabulü gerektiğini, davalı tüzel kişilik sahibi ticari defter tutmaya tabi bir tacir olduğunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 18 /2'' (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.'' hükmü gereğince ticari iş ve işlemlerinde basiretli tacirden beklenen ticari güvene riayet ederek hareket etmesi gerekmektedir. Zira bu husus ticari hayatın güvene alınması adına kanun koyucu tarafından düzenlenmiş bir hüküm olduğunu, fakat olayımızda dikkat edilecek olursa davalı fatura kesmiş olduğu bir ticari işe yönelik süreci yönetme şekli ilgili kanun maddesine aykırı kabul edilecek davranış sergilediğini, davalı tarafından anlaşma konusu işleme yönelik fatura düzenlenmesi, müvekkilinin eşinin kartından müvekkilinin iş bu siparişine yönelik ödemelerin eksiksiz yapılması, temerrüde düşen davalıya ihtarname gönderilmesi, gönderilen ihtara istinaden mal teslimi veya ödeme gerçekleştirmemesi ve ihtarnameye bir cevap dahi vermemesi, akabinde geçilen icra takibine haksız ve mesnetsiz itirazda bulunulması kronolojik olarak gelişim aşamasıyla değerlendirildiğinde davalının kötü niyetli olarak hareket ettiğine delalet olduğunu, icra inkar tazminatına hükmedilme şartlarının oluştuğu olayın gelişim şeklinden de anlaşılmaktadır. Bu sebeple de %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, gelinen noktada yukarıda arz ve izah olunduğu üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi .../46539E. Sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesine, %20den aşağı olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de yine davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Tensip aşamasında tebligat yapılmadığı anlaşılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava; Davacının Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün .../1191 esas sayılı dosyası neden ile davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarına ilişkindir.
Yenimahalle vergi dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu görülmüştür.
Kayseri Genel İcra Dairesinin .../1191 Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/1026 E, -2015/1765 K)
TTK 11. maddesinde ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme şeklinde tanımlanmıştır. TTK’nın 15. maddesinde esnaf, ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." şeklinde tanımlanmıştır.
Mülga 6762 sayılı yasanın 1463. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve 26589 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiş, 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekmektedir. Bir kimsenin vergi mükellefi olması, TTK yönünden de tacir kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.
İtirazın iptali davaları TTK 4.maddesinde düzenlenmiş mutlak ticari davalardan değildir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin .../346 E, .../494 K sayılı kararında “…Somut olayda; dosyadaki bilgi ve belgelerden Mimarsinan Vergi Dairesi'nin Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/293 Esas sayılı dava dosyası içine gelen müzekkere cevabında, temlik alan davacı Kamil Türk'ün 02/08/2019 tarihinde faaliyetini terk ettiği, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2. sınıf tüccar olduğunun bildirildiği görülmüştür. Şu halde, dava tarihi itibariyle temlik alan Kamil Türk'ün ticareti terk ettiği ve tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.” denildiği görülmüş olup, dava konusunun mutlak ticari dava olmadığı, davacının işletme usulü defter tutup tacir olmadığının vergi dairesi yazı cevabı ile anlaşıldığından ortada nisbi bir ticari dava da olmadığından iş bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılarak Mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.
6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.
Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-HMK 114/c maddesi uyarınca görev hususu dava şartı olduğundan, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USÛLDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştiğinde 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın HMK'nun 20. maddesi uyarınca görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi için Tevzi Bürosuna tevdiine,
2-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden bu konuda HMK 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Görevsizlik kararından sonra dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmemesi halinde mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama harç ve giderleri konusunun karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/01/2026

Katip ...
¸E-imzalıdır

Hakim ...
¸E-imzalıdır