mahkeme 2024/1059 E. 2025/307 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ : 25/12/2024
KARAR TARİHİ : 25/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile tedarikçi davalı şirket arasında 17/07/2019 tarihli ... numaralı sözleşmenin akdedildiğini, müvekkilinin sözleşme doğrultusunda 1.997.169,21 Euro tutarında ödeme yaptığını, ancak davalının mal tesliminden kaçındığını bunun üzerine Moskova Tahkim Mahkemesi'ne başvurulduğunu ve Moskova Tahkim Mahkemesi'nin A-41-100183/22 dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararı ile davalının 641.997,08 EUR ve 200.000 Rus Rublesini ödemesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ileri sürerek, Moskova Tahkim Mahkemesi'nin ... dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararının tanıma ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Türkiye ile Rusya arasında mütekabiliyet olmayıp, Rusya devletinde bulunan bir hakem kurulunda veya mahkemede alınan kararın Türkiye'de tenfizi mümkün olmayıp, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, Rusya ile Türkiye arasında mütekabiliyet olduğu kabul edilse dahi, MÖHUK ve ilgili diğer mevzuat hükümleri gereği kararın Türkiye'de tanıma ve tenfize konu edilebilmesi için Rusya ülkesinde Türkiye'de bulunan Asliye Ticaret Mahkemesi ile eş değer bir mahkeme tarafından verilmiş bir karar olması gerektiğini, aynı zamanda kararın tenfize konu edilebilecek bir karar olduğu kabul edilse dahi, müvekkilinin hukuki dinlenme hakkının ihlal edildiğini, tenfize konu edilen kararın Rusya ülkesinde dava aşamalarında müvekkili tarafın usule uygun haberdar edilmediğini, bu nedenle de reddini gerektiğini, kaldı ki tanıma ve tenfize konu kararın usulen tenfize konu edilebilecek bir karar olduğu kabul edilse dahi, davacı taraf ile müvekkili firma arasında sadece malzeme tedarik sözleşmesi olduğu ve müvekkili firmaya tedarik edilen malzeme bedelinin ödendiğini, bedeli ödenen malzemelerin kısmen müvekkili firmaca davacı firmaya teslim edildiğini, ancak kararda belirtilen tutarın davacı firmaca ödendiği halde müvekkili firmaca bu malların teslim edilmediği, bu sebeple bu bedelin ödenmesine dair haksız ve hukuka aykırı karar verildiğini, usulsüz olarak yürütülen bu süreç sonunda müvekkili firma yönünde kararın usulsüz olarak kesinleştirildiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Davacı vekilince dava dilekçesinde ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu ve mahkememizce de 31/12/2024 tarihli müteferrik karar ile, davacının ihtiyati haciz talebinin kabulü ile, dava değerinin %20'si oranında teminat karşılığında davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine borca yetecek miktarda ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği, bu karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, itirazın duruşmalı olarak değerlendirilmesine karar verilerek, 25/03/2025 tarihli duruşmada ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilince dava dilekçesi ekindeki belgelerin asıllarının dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava hakem kararının tanıma ve tenfizi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, taraflar arasındaki 17/07/2019 tarihli sözleşme bulunduğunu, davacının sözleşme doğrultusunda ödeme yaptığını ancak davalının mal tesliminden kaçındığını bunun üzerine Moskova Tahkim Mahkemesi'ne başvurulduğunu ve Moskova Tahkim Mahkemesi'nin... dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararı ile davalının 641.997,08 EUR ve 200.000 Rus Rublesini ödemesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ileri sürerek, Moskova Tahkim Mahkemesi'nin ... dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararının tanıma ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf, Türkiye ile Rusya arasında mütekabiliyet olmayıp, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, Rusya ile Türkiye arasında mütekabiliyet olduğu kabul edilse dahi, MÖHUK ve ilgili diğer mevzuat hükümleri gereği kararın Türkiye'de tanıma ve tenfize konu edilebilmesi için Rusya ülkesinde Türkiye'de bulunan Asliye Ticaret Mahkemesi ile eş değer bir mahkeme tarafından verilmiş bir karar olması gerektiğini, aynı zamanda kararın tenfize konu edilebilecek bir karar olduğu kabul edilse dahi, hukuki dinlenme hakkının ihlal edildiğini, tenfize konu edilen kararın Rusya ülkesinde dava aşamalarında müvekkili tarafın usule uygun haberdar edilmediğini, bu nedenle de reddini gerektiğini, kaldı ki davacı taraf ile aralarında sadece malzeme tedarik sözleşmesi olduğu ve tedarik edilen malzeme bedelinin ödendiğini, bedeli ödenen malzemelerin kısmen davacı firmaya teslim edildiğini, ancak bu bedelin ödenmesine dair haksız ve hukuka aykırı karar verildiğini, usulsüz olarak yürütülen bu süreç sonunda verilen kararın usulsüz olarak kesinleştirildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davacı tarafça Moskova Tahkim Mahkemesi'nin ... dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararı uyarınca hem bu mahkeme kararının tanıma ve tenfizi hem de verilen karar uyarınca İİK.'nun 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı konulmasına yönelik talepte bulunulmuştur. Tenfizine karar verilen tahkim kararında hükme bağlanan alacağın İİK'nın 257/1. maddesi anlamında “vadesi gelmiş alacak” olarak kabul edilmesi gerekir. Zira dava konusu alacak, kesin nitelikteki bir yabancı hakem kararıyla hükme bağlanmış bir alacaktır. Alacak belirli ve muaccel bir alacak olup İİK'nın 257 vd. maddelerinde gösterilen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunun kabulü ile davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ....E. ... K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin.... E. ... K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin ....E. ... K. Sayılı ilamı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/4345 E.2013/10505 K. Sayılı ilamı bu yöndedir.)
Tanınması ve tenfizi istenen kararların taraflarının ticaret şirketi olması karşısında TTK nun 4., 19. maddeleri uyarınca ticari dava niteliğindeki eldeki davaya asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Davalı vekilinin asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğuna dair itirazı yerinde değildir.
Taraf şirketler bakımından Türkiye ve Rusya; New York Sözleşmesine taraf olduğundan, hakem kararının tenfizi bakımından New York Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. (Emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/946 E.2023/4365 K. Sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ........ E. ...K. Sayılı ilamı bu yöndedir.) Davacı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Restorasyon İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 17.07.2019 tarihli 19062019/KRM-Pd numaralı sözleşmenin 11.2. maddesi "İhtilafların müzakere yoluyla çözümlenememesi durumunda, işbu Sözleşme kapsamındaki tüm ihtilaflar, Rusya mevzuatına uygun olarak Moskova Bölgesi Tahkim Mahkemesine intikal ettirilecektir" şeklinde olup, taraflar uyuşmazlıklara Rus Hukuku'nun uygulanmasında ve uyuşmazlıkların Moskova Bölgesi Tahkim Mahkemesi'nde çözümlenmesinde anlaşmıştır.
Tenfizi engelleyen haller New York Sözleşmesinin V. maddesinde düzenlenmiştir. Şartlardan bir kısmını tenfiz mahkemesi kendiliğinden dikkate almak zorundadır. Diğer şartları ise tarafların iddia ve ispat etmesi gerekir. Mahkeme tarafından re’sen dikkate alınacak şartlar şunlardır: 1- Hakem kararının konusunu teşkil eden uyuşmazlığın tanıma veya tenfiz istenilen ülkenin hukukuna göre tahkim yoluyla çözümünün mümkün olmaması, 2- Hakem kararının kamu düzenine aykırı olmasıdır.
Taraflarca iddia ve ispat edilecek tenfiz engelleri ise 1- Tahkim anlaşmasının taraflarının ehliyetsiz olması veya tahkim anlaşmasının geçersiz olması, 2- Hakkında hakem kararının tenfizi istenen tarafın hakem seçiminden veya tahkim yargılamasından usulen haberdar edilmemiş olması veya delillerini sunma imkânından mahrum edilmesi, 3- Hakem kararının, tahkim anlaşmasında yer almayan bir hususa ilişkin olması veya tahkim anlaşmasının sınırlarını aşması, 4- Hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usulün, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği yer hukukuna aykırı olması, 5-Hakem kararının tabi olduğu veya verildiği yer hukuku hükümlerine göre kesinleşmemiş veya icra kabiliyeti kazanmamış veya verildiği yer mahkemesi tarafından iptal edilmiş olmasıdır (Prof.Dr.Nuray Ekşi, Yargıtay Kararları Işığında ICC Hakem Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizi).
New York Sözleşmesi uyarınca bu kapsamda hakem kararına konu olan uyuşmazlığın usulüne uygun olarak Rusya mevzuatına uygun olarak Moskova Bölgesi Tahkim Mahkemesi Yargılama Usulüne göre tahkim yargılaması yapılarak çözümlenmiş, tahkim mahkemesi kararında duruşma günü ve yeri hakkında usulüne uygun olarak taraflara bildirim yapıldığı açıkca belirtilmiştir bu şekilde davalı vekilinin savunma hakkına riayet edilmediğine dair iddialarını kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır. Rusya, Lahey Sözleşmesine taraf bulunduğundan, davacıdan yabancılık teminatı alınması gerekmemektedir.
Re'sen incelenecek hususlarda tenfiz engeli bulunmadığı; hakem kararının özel hukuka ilişkin tahkim sözleşmesine konu olabilecek bir uyuşmazlık olduğu ve kararın kamu düzenini ilgilendirir bir yönü bulunmadığı; taraflarca ispatı gereken hususlarda ise tenfiz engeli bulunduğuna yönelik bir delil sunulamadığı anlaşılmaktadır. Tahkim kararının kesin karar olduğu, hakem kararının maddi ve hukuki olgular yönünden yeniden gözden geçirilmesinin mümkün olmadığı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27/06/2019 tarih 2017/19-930 Esas 2019/812 Karar sayılı ilamından da anlaşılacağı üzere, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin davalar maktu harca tabi olduğu gözetilerek maktu harç ve maktu vekalet ücreti takdir edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile Moskova Tahkim Mahkemesi'nin ... dosya numaralı 12.04.2024 tarihli kararının aynen TANIMASINA VE TENFİZİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ile 427,60-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 105,00-TL tebligat ve posta gideri ile 704,50-TL tedbir talebi harcı olmak üzere toplam 809,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/03/2025

Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır