mahkeme 2022/750 E. 2024/352 K.

T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : /
KARAR NO : /

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALILAR : 1-
2

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/08/2022
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davalılar ile müvekkili firma arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, ihale gereği yüklenici firmaların hizmeti yerine getirmek adına işçi çalıştırıldığını, müvekkilinin yüklenici firma olduğunu, ancak davanın müvekkili firmaya yöneltildiğini, yöneltilen davalar sonucunda alınan ilamların icraya konulduğunu, icra tehdidi altında müvekkilinin işçilere ödemeler yaptığını, Kayseri 2. İş Mahkemesi'nin ... esas - ... karar sayılı ilamı gereği alt işveren olan davalılar tarafından davacı...'un alacaklarına karşılık davalı firmalarca ödeme yüklülüğü bulunmakta iken müvekkili firma tarafından Kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 23.525,02 TL'nin müvekkili firma tarafından ödendiğini belirterek ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizli ile birlikte tahsiline, tahsilde mükerrerlik olmamak kaydıyla davalıların sorumlu olduğu miktarların tespiti ile sorumlu olduğu miktarlar üzerinden müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER
Kayseri 2. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosya aslı, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün 2020/36129 esas sayılı takip dosyası uyap kayıtları, Kayseri ... San. Tic. A.Ş'ye, Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti'ye, Melikgazi İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgeler dosyamız arasına celp edilmiştir.
MahkememizceTüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi hususunda dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Alanında uzman Aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 24/05/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; dosya kapsamında mevcut bilgi belgeler, dava dışı işçinin SGK hizmet dökümü ve Kayseri 2. İş Mahkemesi'nin 21/06/2018 tarih ve ... karar sayılı hükmü itibariyle davacı kurumun dava dışı işçiye ödediği tutarın, Kıdem tazminatı bakımından davalı Güv. ve Koruma Hiz. Ltd. Şti'ye 256,40-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizli ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından daval ... Özel Güv. Eğitim Hitz. Ltd. Şti'ye 326,66-TL/brüt tutarının ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davacı kurumun ödediği dava dışı işçinin kıdem tazminatı dışındaki işçilik alacaklarından olan fazla çalışma alacağı için 629,69-TL'yi davalılardan (müştereken sorumlu olmak üzere) ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizli ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı dışındaki işçilik alacaklarından 241,10-TL/brüt tutarındaki ihbar tazminatı ve 10.138,00-TL/brüt tutarındaki sendikal tazminattan son işveren olan ... Özel Güv. Eğitim Hiz. Ltd. Şti'ye ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi ve ayrı ayrı yanıtlanması bakımından ek rapor aldırılmak üzere dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 09/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; osya kapsamında mevcut bilgi belgeler, dava dışı işçinin SGK hizmet dökümü ve Kayseri 2. İş Mahkemesi'nin 21/06/2018 tarih ve ... karar sayılı hükmü itibariyle davacı kurumun dava dışı işçiye ödediği tutarın, Kıdem tazminatı bakımından davalı ... Özel Güv. Ve Koruma Hiz. Ltd. Şti'ye 256,40-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı ... Özel Güv. Eğitim Hiz. Ltd. Şti'ye 326,66-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davacı kurumun ödediği dava dışı işçinin kıdem tazminatı dışındaki işçilik alacaklarından olan fazla çalışma alacağı için 629,69-TL'yi davalılardan (müştereken sorumlu olmak üzere) ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı dışındaki işçilik alacaklarından 241,10-TL/brüt tutarındaki ihbar tazminatı ve 10.138,00-TL/brüt tutarındaki sendikal tazminattan son işveren olan ... Özel Güv. Eğitim Hiz. Ltd. Şti'ye ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davacı kurumun dava dışı işçi bakımından yapmış olduğu ve sair masraflar kısmında belirtilen giderlerin işlemiş faizleriyle birlikte toplam 5.233,93-TL'yi davalılara ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davalıların söz konusu rücu alacağından müteselsilen sorumlu olduğu yönünde rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dava, asıl işveren tarafından Kayseri 2. İş Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamı gereğince icra dosyasına dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı ve yargılama giderinin taraflar arasındaki sözleşme hükümleri göre davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/2339 Esas 2021/225 Karar sayılı ilamı, 2019/2341 Esas 2021/197 Karar sayılı ilamı)
Öte yandan davalı iş verenin dava açılmadan önce temerrüde düşmediği, açılan rücuen tazminat davasıyla temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2017/2165 Esas 2020/3172 Karar sayılı ilamı)
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun açıklanan bu hususlara riayet edilerek düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin teknik şartnamelerde davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle alt işverenlerin dava dışı işçiye ödenen tazminatın tamamından işçiyi çalıştırdıkları süreyle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile 256,40-TL kıdem tazminatı bakımından yapılan ödemenin davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere tahsili ile davacıya verilmesine, 326,66-TL kıdem tazminatı bakımından yapılan ödemenin davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere tahsili ile davacıya verilmesine, 629,69-TL fazla çalışma alacağı bakımından yapılan ödemenin davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 241,10-TL ihbar tazminatı alacağı ile 10.138,00-TL sendikal tazminat alacağı bakımından yapılan ödemenin davalı davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi' nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere tahsili ile davacıya verilmesine, 5.233,93-TL yargılama giderleri, vekalet ücretleri, işlemiş faiz tutarları bakımından yapılan ödemenin davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere tahsili ile davacıya verilmesine
verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiş olup davalı şirketlerin iş mahkemesi dosyasında ihbar olunan sıfatı bulunduğundan, ihbar tarihinde temerrüde düştükleri gözetilerek talep doğrultusunda ödeme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
256,40-TL kıdem tazminatı bakımından yapılan ödemenin davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
326,66-TL kıdem tazminatı bakımından yapılan ödemenin davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
629,69-TL fazla çalışma alacağı bakımından yapılan ödemenin davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
241,10-TL ihbar tazminatı alacağı ile 10.138,00-TL sendikal tazminat alacağı bakımından yapılan ödemenin davalı davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
5.233,93-TL yargılama giderleri, vekalet ücretleri, işlemiş faiz tutarları bakımından yapılan ödemenin davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen ödeme tarihi olan 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Alınması gereken 1.149,37-TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan peşin olarak alınan 401,75-TL harçtan mahsubuyla bakiye 747,62-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye Gelir Kaydına, (bu harcın 11,39-TL'lik kısmından davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş'nin sorumlu tutulmasına, 475,69-TL'lik kısmından davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasına, 260,54-TL'lik kısmından davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,)
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile 401,75-TL peşin harç olmak üzere toplam 482,45‬-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (bu harcın 7,35-TL'lik kısmından davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş.'nin sorumlu tutulmasına, 306,97-TL'lik kısmından davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasına, 168,13-TL'lik kısmından davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,)
4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 645,00-TL posta - tebligat - müzekkere gideri ile 1.958,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.603,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 1.861,74-TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, (bu giderden 28,37-TL'lik kısmından davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş'nin sorumlu tutulmasına, 1.184,57-TL'lik kısmından davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasına, 648,80-TL'lik kısmından davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,)
5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
6- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 16.825,78-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (bu ücretin 256,40-TL'lik kısmından davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş'nin sorumlu tutulmasına, 10.705,76-TL'lik kısmından davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasına, 5.863,62-TL'lik kısmından davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,)
7- Davalılar kendilerini bir vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 1.115,76-TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye Gelir Kaydına, (bu giderin 17,00-TL'lik kısmından davalı Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş'nin sorumlu tutulmasına, 709,93-TL'lik kısmından davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti'nin sorumlu tutulmasına, 388,83-TL'lik kısmından davalılar Tasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,)
9- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 444,24-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/04/2024

Katip
¸E-imzalıdır

Hakim
¸E-imzalıdır