Karar Detayı

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ...
KARAR NO :...

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 11/07/2025
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/02/2026

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkil ... San. Tic. A.Ş. ......... seri numaralı çeklerin hamili olduğunu, bu çeklerin müvekkil şirkete ticaret yapmış olduğu firmalar tarafından verildiğini, müvekkilde bu çekleri... San. ve Tic. A.Ş.'e aralarındaki ticarete yönelik ödeme olarak ... Kargo Yurt İçi ve Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. ile alıcısına gönderilmek üzere kargoya verdiğini, ancak çeklerin ilgili kargo şirketinde taşımacılık esnasında kaybolduğunu, kargo şirketi kargonun akıbeti ile ilgili olumlu bir netice elde edilemediği yönünde müvekkile bildirim yaptığını, çekin kaybedilmesinden sonra müvekkil keşideci ile iletişime geçmiş ve durumdan keşideciyi haberdar ettiğini, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, -... seri numaralı 324.000.00 TL tutarlı ve 31.07.2025 tarihli çekin, -... seri numaralı 650.000,00 TL tutarlı 05.08.2025 tarihli çekin, -... seri numaralı 200.000,00 TL tutarlı 15.08.2025 tarihli çekin ve -... seri numaralı 500.000,00 TL tutarında 30.08.2025 tarihli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedenine dayalı hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.
Talebin yasal dayanağı TTK'nın 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nın 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nın 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nın 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır.
İş bu talep basit usule tabi olup HMK'nun 320/1. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi hükümleri gereği de hasımsız nitelikteki iş bu çekişmesiz yargı işine ilişkin dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vermek gerekmiştir.
Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde talep ve dava konusu edilen çekler; ... Kayseri Ticari Şubesine ait keşidecisi ... A.Ş.'ne ait 31/07/2025 tarihli ... seri nolu 324.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası Siteler/Ankara Şubesine ait keşidecisi ...nş. Ve Dek. San. olan 05/08/2025 tarihli ... seri nolu 650.000,00 TL bedelli çek, ... Kayseri Şubesine ait keşidecis...th. İhr. San.Tic. Ltd.Şti olan 15/08/2025 tarihli ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli çek, ... Ankara/Ticari Şubesine ait keşidecis...Ş./Tekon Yapı İnş. Tic. Ltd.Şti olan 30/08/2025 tarihli ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli çeklerdir.
Dava konusu çeklerden; ... Kayseri Ticari Şubesine ait keşidecisi ...A.Ş.'ne ait 31/07/2025 tarihli ... seri nolu 324.000,00 TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın 18/08/2025 tarihli cevabı müzekkeresinde...Bankasına ibraz edildiğinin bildirildiği, ... Bankası A.Ş 01/09/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ilgili çekin... A.Ş tarafından ibraz edildiği, ilgiliye şerh düşülerek iade edildiği mahkememize bildirmiştir.
... Bankası Siteler/Ankara Şubesine ait; keşidecisi...Ve Dek. San. olan 05/08/2025 tarihli ... seri nolu 650.000,00 TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın 06/10/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ...Bankası A.Ş'e ibraz edildiğinin bildirildiği, ... Bankası A.Ş 08/10/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ilgili çekin ... ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiği mahkememize bildirmiştir.
... Kayseri Şubesine ait; keşidecisi .... İth. İhr. San.Tic. Ltd.Şti olan 15/08/2025 tarihli ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın 15/09/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ...i Bankası A.Ş'e ibraz edildiğinin bildirildiği, ... Bankası A.Ş 29/09/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ilgili çekin ... tarafından ibraz edildiği mahkememize bildirmiştir.
... Ankara/Ticari Şubesine ait; keşidecisi Metr... Yapı İnş. Tic. Ltd.Şti olan 30/08/2025 tarihli ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın 01/09/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde Türkiye ... Bankası A.Ş'e ibraz edildiğinin bildirildiği, Türkiye ... Bankası A.Ş 11/09/2025 tarihli cevabi müzekkeresinde ilgili çekin... A.Ş tarafından ibraz edildiği mahkememize bildirmiştir.
Davacı vekiline; davaya konusunu iptalini talep ettiği ve ibraz edilen dava konusu çekler yönünden elinde bulunduran 3.kişilere karşı (istirdat) davası açması aksi halde dava
konusu bu çekle ilgili verilmiş ödeme yasağına dair ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve açılan işbu
zayi nedeniyle iptal davasınında reddine karar verileceği hususunda ihtaratlı tebligat çıkarılmıştır.
Dava konusu çeklerin kaybolduğundan ve iptali istendiğinden bahisle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 24/07/2025, 04/08/2025 ve 15/08/2025 tarihlerinde usulünce 3 kez ilan edilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava konusu; ... Kayseri Ticari Şubesine ait keşidecisi ...n. A.Ş.'ne ait 31/07/2025 tarihli ... seri nolu 324.000,00 TL bedelli çeke yönelik Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı numarası ile istirdat davası açtığını,
Denizbank Kayseri Şubesine ait; keşidecisi.... San.Tic. Ltd.Şti olan 15/08/2025 tarihli 2123170 seri nolu 200.000,00 TL bedelli çeke yönelik Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı numarası ile istirdat davası açtığını,
Halkbank Ankara/Ticari Şubesine ait; keşidecisi ...n Yapı İnş. Tic. Ltd.Şti olan 30/08/2025 tarihli ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli çeke yönelik Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı numarası ile istirdat davası açtığını bildirmiştir.
Davacı vekiline verilen süre içinde dava konusu çekleri ibraz eden üçüncü kişilere karşı istirdat davası açıldığından dava konusu edilen; -... Kayseri Ticari Şubesine ait keşidecisi ... San. A.Ş.'ne ait 31/07/2025 tarihli ... seri nolu 324.000,00 TL bedelli çek, -... Kayseri Şubesine ait; keşidecisi ... İhr. San.Tic. Ltd.Şti olan 15/08/2025 tarihli ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli çek, -... Ankara/Ticari Şubesine ait; keşidecisi ..../Tekon Yapı İnş. Tic. Ltd.Şti olan 30/08/2025 tarihli ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli çekler hakkındaki eldeki davanın konusuz kalması nedeniyle iş bu çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu edilen ; ... Bankası Siteler/Ankara Şubesine ait; keşidecisi ... San. olan 05/08/2025 tarihli ... seri nolu 650.000,00 TL bedelli çek yönünden ise dava dışı "...Anonim Şirketi" karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair muhtıra çıkartılmış, muhtıra 14/10/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.
Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir.
Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)
TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Somut olayda istidat davası açılmayan ... Bankası Siteler/Ankara Şubesine ait; keşidecis...olan 05/08/2025 tarihli ... seri nolu 650.000,00 TL bedelli çek ile ilgili mahkememizce davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-... Kayseri Ticari Şubesine ait; keşidecisi ... A.Ş.'ne ait 31/07/2025 tarihli ... seri nolu 324.000,00 TL bedelli çek,
-... Kayseri Şubesine ait; keşidecisi ...Ltd.Şti olan 15/08/2025 tarihli ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli çek,
-... Ankara/Ticari Şubesine ait; keşidecisi ... Yapı İnş. Tic. Ltd.Şti olan 30/08/2025 tarihli ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli çekler yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-... Bankası Siteler/Ankara Şubesine ait; keşidecisi .... olan 05/08/2025 tarihli ... seri nolu 650.000,00 TL bedelli çek yönünden DAVANIN REDDİNE,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davanın reddine karar verilen çek yönünden üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılması için ilgili bankaya derhal müzekkere yazılmasına,
6-Karar Verilmesine Yer Olmadığına karar verilen çekler yönünden üzerine konulan ödeme yasağının kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına ve bu konuda ilgili banka şubelerine yazı yazılmasına,
7-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminat mektubunun HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,
8-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adresine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacının yokluğunda, dosya üzerinden yapılan yargılama sonucu, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/02/2026

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır