Karar Detayı

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM :***
KATİP : ***

DAVACI : ***
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ***
VEKİLİ : Av.

İHBAR OLUNAN : ***
1-***
2- ***
3- ***
DAVA : Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş.'nin, davalı şirketteki hisselerinin tamamının 90.000,00 TL bedel karşılığında davacı tarafından 30/06/2020 tarihinde imzalanan kayyım onaylı hisse devir sözleşmesi ile devir alındığını ancak davalı şirketin, söz konusu devir işleminin pay defterine işlenmesine ilişkin talebin yerine getirilemeyeceğini 21/04/2021 tarih ... sayılı yazı ile davacı şirkete bildirdiğini, yazının davacı şirkete 26/04/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, adı geçen yazıda İİK'nun 191.,192.,336. madde hükümleri dayanak gösterilerek özetle devir eden şirketin iflasına karar verildiği, müflisin tasarruf ehliyetinin bulunmadığını, ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş.'nin, şirkette bulunan 6 adet 15.000,00 TL'lik hissenin iflas masasına bildirildiğini bu nedenle hisselerin devir ve ferağının mümkün olmadığı belirtildiğini, davalı şirketin, davacı şirkete 26/04/2021 tarihinde tebliğ edilen ve hiçbir haklı neden ve yasal gerekçeye dayanmayan yazısına cevaben davacı şirket tarafından davalı şirkete Ankara 11. Noterliği'nin 27/04/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, davacı şirketçe keşide edilen ihtarnamede özetle; "İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2020 tarih ... Karar sayılı kararı ile devir eden şirketin iflasına karar verildiğini, 21/04/2021 tarihli ... sayılı yazıda belirtilen İİK'nun 191,192,336 madde hükümleri iflas sonrasına ilişkin hükümler olup, iflas tarihinden önce 30/06/2020 tarihinde yapılan hisse devrinin hukuken geçerli olduğu, sözleşmede devir eden şirkete İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından mahkemece atanan kayyumun onayı bulunduğu, devir sözleşmesinin kayyum onaylı aslının, kayyum atama kararının, kayyumun imza beyannamesinin de davalı şirkete teslim edildiği, buna rağmen pay devrinin pay defterine işlenmesinden imtina edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 490. maddesi uyarınca nama yazılı payların herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devir edilebildiği, ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 3 gün içerisinde pay devrinin pay defterine işlenerek tescilini, aksi halde aleyhe ifa davası açılacağı, davacı şirketin doğmuş ve doğacak menfi ve müspet zararlarının şirketinizden talep edileceği" belirtildiğini, ihtarnamenin davalı şirkete 29/04/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının Kayseri 13. Noterliği'nin 11.05.2021 tarihli 11048 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde özetle; ".. dava dışı şirket iflas ettiğinden mahkemece atanan kayyum onayının hisse devri açısından bir önemi kalmadığını, nama yazılı hisse senedinin devir alana teslimi olmaksızın ayrıca bir kağıda yapılan temlikname ile devredilemeyeceğini, iflas kararından önce muhatabın böyle bir talebi olmadığını, iflastan önce böyle bir devrin yapılmadığını, devir sözleşmesinin sonradan düzenlenmesinin muhtemel olduğunu, iflasın açılmasıyla borçlunun masaya dahil mallar üzerinde tasarruf yetkisi olmadığını, gerçek bir devir söz konusu olsa bile pay defterine işlenmesinin mümkün olamayacağını" belirterek söz konusu pay devrini pay defterine işlemekten haksız ve hukuka aykırı şekilde imtina ettiğini, söz konusu hisse devir sözleşmesinin devir eden şirketin iflasına karar verilmeden önce imzalanmış olduğunu, o dönemde devir eden şirketin tasarruflarının kayyum onayına tabi olduğundan hisse devir sözleşmesinin kayyum tarafından da onaylandığını, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2020 tarih ... Karar sayılı kararı ile devir eden dava dışı şirketin iflasına karar verildiğini, iflas kararından önce dava dışı ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş'nin İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülen iflas erteleme davasında şirkete kayyum olarak Yasin Doğan ve Fatih Yiğit'in münferiden imzaya yetkili olarak atandığını, her ne kadar davalı şirketin 21/04/2021 tarihli 2021/233 sayılı yazısında, pay devrinin pay defterine işlenmemesinin gerekçesi olarak tasarruf ehliyetinin olmadığı gösterilmiş başkaca bir sebep bildirilmemişse de keşide edilen ihtarnameye cevaben davalı şirket tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede; iflas kararından önce muhatabın böyle bir talebi olmadığı, devir sözleşmesinin iflastan sonra imzalanmış olabileceği, nama yazılı hisse senedinin devir alana teslimi olmaksızın ayrıca bir kağıda yapılan temlikname ile devredilemeyeceği gibi gerçeğe aykırı varsayımlarla, niyet okuyarak ve hukuka aykırı şekilde yeni sebepler öne sürüldüğünü, ayrıca, davalının hisse devrinin iflastan sonra yapıldığına dair iddiasının 17.07.2020 tarihinde görevi sona eren kayyumun görevi sona erdiği halde sonradan sözleşmeye onay verdiği anlamını taşıdığını, davalının bu husustaki beyanlarına karşı her türlü dava ve şikayet hakkını saklı tuttuğunu beyan etmiş, dava dışı ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş'nin, davalı şirkette bulunan hisselerinin tamamının davacı Marikat Gıda Perakende A.Ş.'ye devrinin davalı şirketin pay defterine işlenmesine, ticaret siciline tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müflis ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş’den devir aldığını iddia ettiği hisselerin toplam piyasa değerinin 1.100.000,00TL olduğunu, ayrıca bu hisselerden dolayı şirketin nezdinde 128,130,00TL kar payı bulunduğunu, davacının öncelikle dava harç ikmali yapması gerektiğini, bu miktarlar üzerinden harç ödemesi gerektiğini, dava dilekçesinde harca esas miktar olarak 90.000,00 TL gösterildiğini, hisselerin toplam piyasa değeri ve kar payı toplamı üzerinden davanın eksik harcının tamamlanması gerektiğini, davalı şirketine yasal mükellefiyetini yerine getirdiğini, dava ile hiçbir ilgi bağının bulunmadığını, bu hisselerin davacı üzerine veya müflis şirket üzerinde olmasının davalının açısından hiçbir öneminin bulunmadığını, bu itibarla iflas masasının davaya dahil edilmesinin veya davanın iflas masasına ihbarının gerektiğini, davacıya gönderilen 20/04/2021 tarihli yazıda da belirtildiği gibi ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş. hakkında İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı kararı ile 16/10/2020 günü saat 14:44 itibarıyla iflasına karar verildiğini, davalı şirketin, hisse sahibi olan ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş. ile ilgili İstanbul Anadolu 3. İflas Müdürlüğünce ... sayılı iflas dosyasının açıldığını öğrendiğini, hisse devrinin pay defterine işlenmemesi ve iddia edilen devire hukuki sonuç bağlanmaması keyfi bir işlem olmadığını, yasadan kaynaklanan bir mükellefiyet olduğunu, iflas kararından önce de davacının devir talebinin söz konusu olmadığını, iflas kararından çok sonra 22 Şubat 2021 günü devir keyfiyetinin davalı şirkete bildirildiğini, geçerli bir hisse devir sözleşmesinin olmadığını beyan etmiş, öncelikle eksik harcın tamamlanması için davacıya kesin süre verilmesine, haksız, yersiz ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Mahkememizce evvelce yapılan yargılama sonunda 28/12/2021 tarih *** karar sayılı gerekçeli kararı ile; "Davanın pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE," kararı verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonunda 05/04/2022 tarihli, ***Karar sayılı karar ilamı ile;"...A)Davalının istinaf başvurusu yönünden;
1-Davalı vekilinin işbu 28/12/2021 tarihli nihai karara ilişkin 02/02/2022 tarihli istinaf başvurusunun HMK'nın 345. Maddesi uyarınca yasal süresinden sonra yapıldığı anlaşıldığından HMK'nın 352/1-c maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,

B)Davacının istinaf başvurusu yönünden;
1- KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 28/12/2021 tarih ve *** K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, " karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararı karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2024 tarih 2022/4698 esas 2024/1327 karar sayılı ilamıyla, "1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
" kararı verilmiştir.
İade edilen dosya mahkememizin *** Esas sırasına kaydedilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı ... Mağaza İşletmeleri Tic. San. A.Ş.'nin, davalı şirketteki hisselerinin davacı tarafça devir alındığı iddiası ile davacı adına pay defterine kayıt (tescil) edilmesi talebine ilişkindir.
6102 sayılı Kanun'un 490 ıncı maddesi, anonim şirketlerde nama yazılı payların devrini düzenlemekte olup nama yazılı paylar, kanunda veya esas sözleşmede aksi yazılı olmadıkça herhangi bir sınırlamaya bağlı olmadan devredilebilir. Nitekim maddenin ikinci fıkrasında nama yazılı hisse senetlerinin ciro yoluyla devredileceğinin öngörülmüş olması, alacağın temliki yoluyla devrine engel değildir. Bu nedenle esas sözleşmede devir şekli hakkında herhangi bir hüküm yoksa nama yazılı hisse senetleri, 6098 sayılı Kanun'un 183 üncü ve devamı hükümlerine göre alacağın temliki yoluyla da devredilebilir. Özetle nama yazılı senetlerin alacağın temliki yoluyla devrinde devredenin beyanı, mahiyeti itibariyle alacağı temlik edenin beyanıyla aynı olup 6102 sayılı Kanun'un 647 nci maddesinin ikinci hükmünden anlaşılacağı üzere, beyanın nereye yazıldığının önemi yoktur. Senedi devreden şahıs, devir beyanını bu senet üzerine yazılabileceği gibi, başka bir kağıt üzerine de yazabilir.
Ortaklığa karşı ancak pay defterinde kayıtlı bulunan kimse ortak sıfatını haizdir. Pay devri, ortaklığa karşı ancak pay defterine kayıtla hüküm ifade eder (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.10.2015 Tarihli 2014/15601 E. 2015/11180 K. sayılı ilamı). Pay defteri ise, 6102 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ticari defterlerden olup, pay defterinin tutulması, açılış ve kapanış onayları ile saklanması bakımından anlam taşır, yoksa pay defterinin özel olma karakterini etkilemez ve pay defterine yapılan kayıtlara kurucu nitelik kazandırmaz (Gönen Eriş, Ticari İşletme ve Şirketler, 3.Baskı, s.2569).
Anonim şirketler için önemli bir kavram olan “pay”, üç anlamda kullanılır. Bunlardan ilki esas sermayenin bir parçasını ifade etmesidir. Esas sermayenin pay sayısına bölünmesi sonucu oluşan ve nominal (itibari) değeri olan her bir birim birer payı oluşturur. Pay sayısının ve nominal değerinin esas sözleşmede gösterilmesi zorunludur. Bir diğer anlamıyla pay; pay sahipliği konumunu yani ortaklık sıfatını ifade eder. Ortaklık sıfatından kaynaklanan hak ve borçlar paya bağlıdır. Pay elde edilirken ortaklık sıfatı da kazanılmış olur. Payın devredilmesi halinde ortaklık sıfatı ve buna bağlı hak ve borçlar da devredilmiş olur. Üçüncü anlamıyla pay; bir kıymetli evrak niteliğindeki pay senetlerini (hisse senetlerini) ifade eder. Hamiline düzenlenmiş paylar hariç olmak üzere, payın bir senede bağlanması zorunluluğu yoktur. Senede bağlanmamış paylar “çıplak pay” olarak adlandırılmıştır (Fatih Bilgili, Şirketler Hukuku, 2.basım, 2012, s.240,241 ).
Dava konusu senetlerin davacı tarafça devralındığı iddia edilen tarihte davalı şirketin henüz pay senetlerini veya pay senetleri yerine geçecek ilmuhaberleri bastırmadığı ve hak sahiplerine teslim etmediği tespit edilmiştir. Diğer yandan, anonim şirket tarafından henüz pay senedi ihraç edilmemiş olması ve ilmühaber dahi çıkarılmaması, anonim şirkette pay devrine engel teşkil etmeyecektir. Anonim ortaklığın çıplak paylarının devri konusunda Türk Ticaret Kanunu'nda bir hüküm bulunmamakla birlikte, payın devredilebilirliği ilkesi uyarınca, çıplak payın da senede bağlanmış paylar gibi serbestçe devredilebileceği, bu devrin 6098 sayılı Kanun'un 183 üncü maddesine göre alacağın temliki hükümleri çerçevesinde olacağı kabul edilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.11.2014 Tarih 2014/11-801 E. 2014/891 K. sayılı ilamı). Alacağın temliki tasarrufi bir işlem olduğu için, bununla çıplak pay devralana geçmektedir. Şekil olarak bedeli tam ödenmiş çıplak payın devri, payın devredildiğini içeren yazılı bir temlik beyanının devralana verilmesi ile söz konusu olacaktır.
Somut olayda, davacı ile devreden dava dışı şirket arasında 30.06.2020 tarihli hisse devir sözleşmesi yapıldığı, devrin kayyum tarafından onaylandığı, bu devirden sonra devreden şirketin 16.10.2020 tarihinde iflasına karar verildiği ve bu kararın 02.11.2020 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, iflasın ilanından sonra pay devrinin 22.02.2021 tarihinde davalı şirkete bildirildiği, davalı şirketin de davacının pay defterine kayıt talebine ilişkin kendi tasarruf ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle 21.04.2021 tarih ve ... sayılı yazısı ile reddettiği, yine ... Mağaza İşletmeleri Ticaret Sanayi A.Ş.'nin davalı şirket bünyesinde 6 adet 15.000 TL'lik hisse senedinin bulunduğunu bildiren aynı 21.04.2021 tarihli ve 2021/233 sayılı yazının düzenlenerek 26.04.2021 tarihinde icra müdürlüğüne ibraz edildiği, böylece devrin davalı kayıtlarına işlenmediği ve davacının kayıtlarda ortak görünmediği, diğer yandan hisselerin nama yazılı olduğu, usulüne uygun devrin yapılıp bedelinin ödendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı, davalı şirkete karşı pay devrinin kaydı için başvurabilecektir. Ayrıca borsaya kote edilmiş nama yazılı paylar yönünden, 498'inci maddesi uyarınca; şirket, devralanın pay sahibi olarak tanınması istemini, istemi aldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde reddetmezse devralanı, pay sahibi olarak tanımış sayılır. Borsaya kote edilmemiş nama yazılı paylar yönünden ise, 6102 sayılı Kanun'un 494'üncü maddesi hükmünde; "Devir için gerekli olan onay verilmediği sürece, payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır." şeklinde belirtilmiştir. Devir için şirketçe gerekli onay verilmediği taktirde, devre konu payların mülkiyeti ve paya ilişkin haklar devredende kalacaktır. Ancak, devir sözleşmesi şirket dışında kalan devreden ile devralanı hukuken bağlar. Maddenin üçüncü fıkrasında davalı şirket, talepten itibaren üç ay içerisinde onaylama işlemini reddetmemişse veya red haksız ise, şirketin onay verdiğinin kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Şirket onay vermeyi haksız olarak reddetmişse onay verilmiş sayılacaktır. Devralanın pay sahibi olarak tanınması istemine ilişkin bir şekil şartı ise öngörülmemiştir. Somut olayda dava konusu hisseler, 30.06.2020 tarihinde ve devredenin iflasından önce devralan davacıya geçmiştir. Artık davacı, usulüne uygun şekilde devredilmiş ve bedeli ödenmiş payların sahibidir. Tüm bu hususlar dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-
Davacının dava dışı ... Mağaza İşletmeleri Tic. San A.Ş'den 30/06/2020 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi kapsamında devralmış olduğu davalı şirkette bulunan hisselerinin davacı şirket adına davalı şirket pay defterine kaydının yapılmasına, bu hususun Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 6.147,90-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.536,98-TL'nin mahsubu ile eksik 8.609,51 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça istinaf bozma öncesinde yapılan başvurma harcı 59,30-TL, peşin harç 1.536,98- TL, istinaf başvuru harcı 220,70-TL, temyiz başvuru harcı 397,80-TL, tebligat, müzekkere ve posta gideri 300,00 TL, bilirkişi ücreti 550,00-TL ve istinaf bozma sonrası yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri 50,00 TL olmak üzere toplam 3.114,78-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024

Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır