mahkeme 2024/434 E. 2025/759 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ...
KARAR NO : ...

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ :...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ :...

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkilin dava dışı ... Gıda Pazarlama A.Ş'nin 01.10.2022 - 01.01.2023 tarihleri arasında bayiliğini yaptığını, bu firmanın bayilik için müvekkile vermiş olduğu İçim marka süt ürünlerinin enflasyon karşısında fahiş derecede fiyatlarının artması nedeniyle müvekkilin firmaya vermiş olduğu teminatın yetersiz kalması nedeniyle ... Gıda Bölge Müdürü ...'in önerisiyle müvekkil davalı ... Gıda Tekstil İnşaat Oto San. Ve Tic. A.Ş. İle 2023 yılı başından beri Nevşehir ili tali gıda bayisi olarak ticari iş yaptığını, müvekkil davalı şirketten İçim marka süt ürünleri almakta bu ürünleri ise ticari faaliyetlerinde kullandığını, davalı şirkete bu bayilik teminatı olarak müvekkilin annesi adına kayıtlı ileride tapu bilgilerini ve dava dosya bilgilerini de sunacağımız taşınmaz 3.000.000,00 TL bedelle ipotek olarak veridiğini, bu ticaretten müvekkilin bir kazancının kalmadığını düşünerek davalı şirket ile karşılıklı görüşülerek tali bayilik sözleşmesi 01.07.2023 tarihinden itibaren feshettiğini, bu tarihten itibaren İçim süt ürünleri Nevşehir bayiliğini kendi yaptığını, sözleşmesinin karşılıklı feshinden sonra müvekkilinde bulunan ... Gıda'ya ait ürünlerin karşılıklı mutabakat sağlanarak fiyat ve adet bazında kendilerine iade ettiğini, bu iadeye istinaden ekte muavin defter kayıtlarından da anlaşılacağı üzere son olarak 04.11.2023 tarihinde iade faturaları kesilerek müvekkili ...'nin 498.826,76 TL alacaklı konumuna geçtiğini, bu tarihten sonra ise davalı ile başkaca herhangi bir ticari alışverişi söz konusu olmadığını, bu alacağın tahsili için Nevşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından ilamsız icra dosyası başlatıldığını, ancak karşı tarafın borca ve yetki itirazı sunması nedeniyle dosya Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına kaydı yapıldığını, davalı taraf süresinde icra takibine itirazda bulunduğunu ve takibin durduğunu, arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile sonuçlandığını, borçlu davalı itirazında haksız olup kötü niyetli olduğunu, icra takibini uzatmak maksadıyla borca itiraz ettiğini, bu nedenle borçlunun itirazının iptali, takibin devamı, borçlunun haksız itirazı sonucu alacağa icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin de davalı üzerine bırakılmasını " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " taraflar arasındaki uyuşmazlığın kaynağının davacı tarafından 04/11/2023 tarihinde düzenlenen faturalarla başladığını, davacının alacaklı hale geldiğini iddia ettiği faturalarla ilgili hiçbir mal iadesinin olmadığını, söz konusu tarihlerde davalının stokuna davacıdan gelen bir mal bulunmadığını, faturaların hayal ürünü olduğunu, iade faturalarında adet ve fiyat bilgisi olmadığını, neyin iade edildiğinin belli olmadığını, davacı tarafından düzenlenen faturaların vergi dairesinin sisteminden temel fatura niteliğinde düzenlendiği için sistemin yapısı gereği davalının itiraz etmediğini, faturaların davalı defterine otomatik olarak kaydedildiğini, davalının düzenlediği faturaların davacı tarafça itiraz olmadan kaydedildiğini, davacının müvekkiline borçlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesi " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esas ... Karar sayılı dava dosyasının, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi SMMM Prof. Dr. ...'ın 20/11/2025 tarihli raporunda özetle;
Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle tarafların ticari defterlerinin incelenmesinden ulaştığımız bulgular şöyledir:
1.Davalı tarafça davacıya düzenlenen ve tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olan faturalar Tablo-1'de sıralanmış olup toplam tutarı 10.811.740,81 TL'dir.
2.Davacı tarafça davalıya yapılan ödemeler ve davacının davalıya düzenlediği faturalar taraf ticari defterleri ile uyumlu olup toplam tutarı 11.306.800,17 TL'dir.
3.Davacının davalıdan aldığı alışlar ve davacının yaptığı ödemeler birlikte değerlendirildiğinde davacının 10.811.740,81 TL - 11.306.800,17 TL = -495.059,36- TL fazla ödemeden alacağı hesaplanmaktadır.
4.Davalı tarafça davacıya düzenlenen ancak davacının muavin defterlerinde kayıtlı olmayan iade faturaları vardır. Bu faturalar raporumuz içinde Tablo-4'de gösterilmişti. Söz konusu faturalardan ispatlananlar alacak tutarından düşülmelidir.
5.Davacının ticari defterlerinde yer alan ancak davalıda yer almayan 4.977,40 TL tutarında ödeme tespit edilmiştir (Tablo-3). Bu ödemenin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. İspatlanan ödeme olması durumunda alacağa eklenmelidir.
6.Davacıda kayıtlı olmamakla birlikte davalıda 12.07.2023 tarihi itibariyle davacıdan kredi kartı ile 30.000 TL tahsil edildiğine ilişkin kayıt bulunmaktadır. Ancak davacının ticari defterlerinde böyle bir ödeme gözükmemektedir ve davacının bu yönde bir iddiası da bulunmamaktadır. Tarafımızca bahse konu tutar davalıya yapılan ödeme olarak dikkate alınmamıştır. Ancak mahkeme aksi kanaatte ise yukarıdaki alacağa 30.000 TL eklenmelidir. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı/davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçeleri sunduğu görülmüştür.
Mahkememizce davacı tarafça ticari defterleri eksik sunduğundan ek rapor tanzimi için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi SMMM Prof. Dr. ...'ın 08/05/2025 tarihli raporunda özetle;
Davacı tarafça flash bellek içinde sunulan e-defter dataları tarafımızca incelenmiş ve GİB sisteminden doğruluğu teyit edilmiştir. Yaptığımız incelemeler neticesinde kök raporumuzdaki görüşlerimizi değiştirecek yen bir tespit yapılamamıştır. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçeleri sunduğu görülmüştür.
Mahkememizce 11/09/2025 tarihli duruşmada davalı şirket yetkilisi ...ın yemin edasını yerine getirdiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davacı taraf davalı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaticari alacak (cari hesaptan)kaynaklı olarak alacakları bulunduğundan bahisle itirazın iptali ve icra inkar tazminatı dilediği görüldü.
Davaya konu Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası üzerinde yapılan incelemede alacaklısının mahkememize ait işbu dosya davacısı, borçlusunun yine mahkememize ait işbu dava davalısı olduğu alacaklı tarafından borçlu aleyhine dayanağı ticari alacak ilişkisi olmak üzere 498.826,76 TL asıl alacak 7554,15 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 506.380,91 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin itiraz üzerine takibin 02/01/2024 tarihinde borca itiraz nedeniyle durduğu ve 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.
-Davanın esasının incelenmesine dair mesele;
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. ve devamı maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan ispat külfetiyle ilgili kurallar itirazın iptali davasında da geçerlidir. Taraflar iddia ve savunmalarını HMK’nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir. İtiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bu dava icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır ve takibe bağlılık alacağın hem miktarı hem de kaynağı yönünden mevcuttur.
HMK'nın 222. maddesi uyarınca, tarafların ticari defterlerinin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Belirtilen bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın yukarıda belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ise ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.
Somut olayda, taraf defterleri incelenmiştir. Anılan bilirkişi raporları uyarınca davalının davacıya düzenlendiği ve taraf defterlerinde kayıtlı fatura toplamının 10.811.740,81 TL olduğu bunun dışında davalı tarafça düzenlenen 10/04/2023 tarihli 100.733,81 TL tutarlı faturanın davacının ticari defterlerinde düzeltme ile iade edildiği ve söz konusu faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve yine defter kayıtlarına göre davacının düzenlenlediği faturalar ve yaptığı ödemelerin 11.306.800,17 TL olduğu, buna göre her iki taraf ticari defter kayıtlarına ve ispat durumuna göre davacının davalıdan 495.059,36 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği ancak davacı tarafından 498.826,76 TL asıl alacak üzerinden takip başlatılmış olması dikkate alınarak bakiye alacağı yönünden davacı tarafın, borçlu olmadığı yönünden davalı tarafın ispat yükü altında olduğu anlaşılmakla taraf vekillerine mahkememizce yemin delilinin hatırlatıldığı davalı tarafın yemin deliline başvurmadığı, davacı tarafın yemin deliline başvurmakla birlikte alacağın tamamı yönünden yemin metni hazırlanmış olduğu anlaşılmış, mahkememizce ispat yüküne göre yeminin hangi hususta yaptırılacağı açıklanmakla davacı tarafça bu hususun kabul edildiği, davalı tarafça dosya kapsamı itibari ile ispatlanmış hususları da kapsayacak şekilde yemin eda edilmiş ise de yalnızca mahkememizce yemin edası istenen hususta dikkate alınacağı bakiye kısmın bilirkişi raporu ile açıkça tespit edildiği dikkate alınarak davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiş, takipten önce davacı tarafın davalı tarafı usulüne uygun temerrüde düşürmediği dikkate alınarak işlemiş faize hükmedilmemiş, alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalı borçlunun Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 495.059,36-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak likiti olduğundan kabul edilen asıl alacak tutarının %20'si oranında (99.011,87-TL) icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 33.817,50-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 8.647,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.169,78-TL harcın davalıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 3.519,51-TL'sinin davalıdan bakiye 80,49-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 8.647,72-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat, kep reddiyat gideri ve başvurma harcı olmak üzere toplam 6.767,60-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 6.616,29-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 78.258,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca red edilen kısım üzerinden 11.321,55-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/09/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır

.