mahkeme 2023/567 E. 2024/998 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM : ***
KATİP : ***

DAVACI : ***
VEKİLİ : Av. ***
DAVALI : ***
VEKİLİ : Av.
Av.

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya verilen hizmetlere yönelik olarak düzenlenen faturalardan kalan bakiye (18.02.2023 tarihli ... nolu 69.242,40 TL bedelli faturanın 9.242,00 TL si ve 20.03.2023 tarihli ... nolu 43.422,94 TL bedelli faturanın 17.030,00 TL) 26.272,00-TL alacak için Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, icra takibine karşı davalıca yapılan haksız itirazla takibin durduğunu belirterek davalının haksız yere yaptığı itirazın iptaline, kötü niyetli itirazda bulunan davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olan faturaların bir kısmının ödenmiş olduğunu, icra takibine konu olan miktarın doğru olmadığını, davacı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu takip konusunun davacı tarafça vekil edene ait araç ile yapılan trafik kazası neticesinde ortaya çıkan maddi zarar ile müspet zararın tazmini olduğunu, vekil edeninin aracının davacı tarafça kullanımı sırasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı tarafça vekil edenim zarara uğratılmış bu nedenle de vekil edenim depo hakkını kullandığını, bu nedenle yargılamanın bu aşamasında takas def'ini de ileri sürdüğünü beyan ederek; davalının haksız yere yaptığı takibin iptaline, kötü niyetli takipte bulunan davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının uyaptan celp edilmiş, incelenmesinde, takip alacaklısının ... Danışmanlık Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Turizm Taşımacılık Araç Kiralama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, 15.000,00-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi nedeniyle müdürlüklerine herhangi bir bildirimde bulunulup bulunulmadığı, bildirimde bulunulmuş ise taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile bahse konu şirket isimleri ve vergi numarası ile yapılan sorgulamada şirketlerin KABİS sistemine kayıt olmak için herhangi bildirimde bulunmadıklarının tespit edildiği bildirilmiştir.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi nedeniyle başkanlıklarına herhangi bir bildirimde bulunulup bulunulmadığı, bildirimde bulunulmuş ise taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı bildirilmiştir.
Kayseri Servisçiler Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi nedeniyle başkanlıklarına herhangi bir bildirimde bulunulup bulunulmadığı, bildirimde bulunulmuş ise taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, adı geçen kurumlar arasında taraflarına bildirilmiş olan herhangi bir yazışma ya da sözleşmenin bulunmadığı, odada üyeliğinin bulunmadığı bildirilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, muhasebeci bilirkişi ... 04/06/2024 tarihli raporunda özetle;
Davalı defter ibrazının olmadığının tespit edildiğini,
Davacının 2023 yılına ait yevmiye defterlerinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdiki süresinin henüz geçmediği ve son tarihin 30.06.2024 olduğu, mübrez defterin (defter asılının taraması) tasdik bakımından HMK 222/2 ye uygun olduğu, 2023 yılı kebir ve envanter defteri ibrazının olmadığının tespit edildiğini,
Takip ve davaya konu faturalar toplamının 112.665,34-TL (69.242,40+43.422,94) olduğu tespit edilmiştir. Takip dayanağının "Kayseri Erciyes Librari Otel WİP transfer hizmeti ... nolu faturası 9.242,00 TL , Kayseri Erciyes Librari Otel WİP transfer hizmeti ... nolu faturası 17.030,00 TL" şeklinde olduğundan, takibe konu faturalardan sonraki ödemelerin faturalar toplamından fazla olduğundan, takip ve davaya konu faturalar bakımından davalının borçlu olmadığı hesap ve tespit edildiğini bildirir yönde raporunu sunmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekili 07/06/2024 tarihli dilekçe ile dosyada bilirkişi tarafından bariz hatalı değerlendirme sonucu borcun olmadığına yönelik rapor tanzim edildiğini, dilekçe ekindeki dekont ve faturalar dikkate alınarak yeniden rapor düzenlenmesi gerektiğini talep etmiş, mahkememizin 05/07/2024 tarihli ara kararı ile dilekçe ekinde bulunan dekont ve fatura asıllarının temini için Kuveyt Türk Katılım Bankası'na ve Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ilgili bilgi ve belgeler celp edilerek davacının itirazları doğrultusunda ek rapor alınmış, 20/07/2024 tarihli ek raporda özetle;
Kök rapordaki tespitlerin davacı ticari defteri üzerinden yapılmış tespitler olduğunu, ancak dosya kapsamına kazandırılan dekont aslı ve fatura aslı incelendiğinde; söz konusu fatura tarihinin 17.02.2023 olmasına karşın ticari deftere kayıt tarihinin 20.02.2023 olduğu, söz konusu dekont tarihinin 13.02.2023 olmasına karşın ticari deftere kayıt tarihinin 28.02.2023 olduğunun tespit edildiğini, bununla birlikte faturanın fiyat farkı faturası olduğu ve atıf yapılan faturanında takibe konu edilmeyen 16.01.2023 tarih ve ... nolu fatura olduğunun tespit edildiğini, davacı defterinde davalı hesabının 30.04.2023 itibari ile 26.272,94-TL borçlu göründüğünü, davacının takip talebinin ise 26.272,00-TL olduğunu, bu durumda davacı defterinde 30.04.2023 olarak görünen tahsilatın da takip tarihinden önce yapıldığı kabul edilerek; davacının takip tarihi itibari 26.272,94-TL alacaklı olduğu ancak taleple bağlı kalınarak 26.272,00-TL asıl alacaklı olacağı ve takip öncesi faiz talebinin olmadığı hesap ve tespit edildiğini bildirir yönde ek raporunu sunmuştur. Ek rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davalı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, takip alacaklısının ... Turizm Taşımacılık Araç Kiralama San ve Tic. Ltd. Şti. ve takip borçlusunun ... Danışmanlık Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. olduğu, 26.272,00 TL bedelli faturalar alacağı ile genel haciz yoluna özgü icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 19/04/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 19/04/2023 tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, işbu davanın süresi içinde açıldığı görülmüştür.
İcra takibinin dayanağı fatura olmakla, faturanın delil olma kuvveti üzerinde durmak gerekir. Faturanın TTK'da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu'nun 229.maddesinde fatura, "Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika" olarak tanımlanmıştır.
TTK 21/1.maddesine göre "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir". TTK 21/2. maddesine göre "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır".
27.06.2003 Tarihli 2001/1 Esas 2003/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda, 'fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir.." denilmiştir.
Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle akdî ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.

Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir.
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2018 tarih, 2018/2696 Esas ve 2018/3431 karar sayılı ilamına göre Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...." Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 27.06.2016 tarih, 2015/6424 Esas ve 2016/3931 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK'nun 222. maddesinde " (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(1) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" olarak ifade edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Değerlendirildiğinde: Mahkememizce taraflar arasında kurulan araç kiralama sözleşmesinin şoförlü olup olmadığı, kiralama ile birlikte şoför hizmeti verilip verilmediği hususunda 06.06.2023 tarihli tensip tutanağı 15. maddesi ile davacı tarafa açıklama yapmak üzere 2 haftalık süre verilmiş, davacı tarafça "faturalara konu araçlar, şoförlü olarak kiralama işlemi yapılmıştır" şeklinde beyanda bulunmuş davalı tarafça her hangi bir itiraz olmadığı anlaşılmakla verilen hizmetin şoförlü araç kiralama hizmeti olduğu anlaşılmıştır. Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı tarafça HMK'nın 222/(3). maddesine uygun ihtaratı içerir şekilde tebligat yapılmasına rağmen ticari defterlerinin ibraz edilmediği veya bulundukları yeri bildirilmediği, bu nedenle davacının usulüne uygun tutulmuş olan ticari defterlerinin lehine değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından asıl alacağa yapılan itirazın iptali ile takibin 26.272,00 TL asıl alacak üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir.
Davacı, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir. İİK'nun 67/2.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Somut olayda alacağın faturadan kaynaklı likit bir alacak olması ve davacının talebi gözetilerek, itirazın iptaline karar verilen 26.272,00 TL'nin takdiren % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 26.272,00-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %10,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,
2-Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 5.254,40-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 1.794,65-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 317,31-TL'nin mahsubu ile eksik1.477,35- TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 317,31-TL peşin harç, 289,75-TL posta ücreti ve 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.786,96-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 26.272,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı tarafın yüzüne karşı HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2024
Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır