mahkeme 2023/227 E. 2024/560 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

HAKİM :***
KATİP : ***

DAVACI : ***
VEKİLİ : Av. ***

DAVALI : ***
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN : ***
VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ,Kayseri 1. İş Mahkemesi ... K. Sayılı ilamı ile şantiye alanında anahtar teslim iş sözleşmesi ile anlaşma sağladığı taşeronun sigortalı çalışanı ...'in davalı işyerinde 19.11.2018 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde yaralandığını, sonrasında vefat etmesi üzerine SGK tarafından müvekkiline rücuen tazminat davası açtığını, verilen karar ile tazminata hükmedildiğini ve müvekkilinin de icra takibi başlatma tehdidinin devam ettiğini ve ekstra bir zarar oluşmaması için kuruma ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketi ile müvekkili arasında kazanın gerçekleştiği Anbar Mah. Geçici 2 ada A1 blok 48 daire 1 dükkan kentsel dönüşüm konutları yapılması işi olan 22.05.2017-12.05.2020 tarihlerini kapsayan ... İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi ile yine aynı inşaat alanı için 12.06.2017 başlangıç-12.05.2019 bitiş tarihli ... oto dışı endüstriyel işveren sorumluluk sigorta poliçesi imzalandığını, All Risk Sigortası özel şartlarında 3. Şahıs mali mesuliyet teminatının olduğunu yine oto dışı endüstriyel işveren sorumluluk sigorta poliçesi özel şartlar bölümünde teminat kapsamına alındığını, iş mahkemesi gerekçeli kararı çıktıktan sonra 26.07.2022 tarihli Kayseri 13. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarı ile asar dosyası açılması ve SGK'ya yapılan ödemenin kendilerine ödenmesini talep ettikleri, davalı sigorta şirketinin ise peşinattan sonra 4 takside bağlanan taksitleri alamadığından sigorta geçerlilik süresini kaybettiğini belirterek ödeme yapmadıklarını, fakat taksitlerin müvekkilinin Yapı Kredi Bankası hesabından otomatik ödeme talimatı verilmek suretiyle tahsil edilmesi gerektiğini,Yapı Kredi bankasının ... ile aynı şirketler topluluğu olmasına rağmen otomatik ödeme talimatı olan taksitlerin bankadan çekilmediğini,TTK 1421 maddesi gereği peşinat ödendiğinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğu olduğunu,davanın Yapı Kredi Bankası'na ihbarını, ve Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilamı gereği ödenen tazminatın rücuen davalıdan tahsili ile davanın ihbar tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesini, davanın Yapı Kredi Bankası A.Ş'ye ihbar edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduğunu kazanın 19.11.2018 tarihinde gerçekleştiğini ve TTK 1420 maddesi gereği zamanaşımından reddini talep etiğini, Kayseri 16.Asliye Ceza Mahkemesi ... e. Sayılı dosyada alınan kusur raporlarında ... firması yönünden kusur incelemesi yapılmadığını, Kayseri 1.İş Mahkemesi ... e. ... k. Sayı sayılı ilamı ile 116.177,29 TL sürekli iş göremezlik geliri, 720,90 TL cenaze gideri, 124.705,40 TL tedavi gideri üzerinden karara çıktığını ,davacını sigortalı görünüğü 12.06.2017 başlangıç-12.05.2019 bitiş tarihli ... oto dışı endüstriyel işveren sorumluluk sigorta poliçesi ve 22.05.2017-12.05.2020 tarihlerini kapsayan 0001-0910-00537431/1inşaat all risk sigorta poliçesi mevcut olduğunu ve 200.000 TL bedeni limitli olduğunu manevi tazminat talepleri şahıs başı teminat limitinin %20 siyle sınırlı olarak teminata dahil edildiğini,poliçe özel şartı gereği azami teminat limiti asıl alacak, faiz ve feri dahil tutarı ifade ettiğini , inşaat all risk sigortasının ise 50.000 TL 3. Şahıs teminatı olduğunu beher hasarda %10 olmak üzere minimum 2500 TL tenzili muafiyet kaydı bulunduğunu,fakat bu poliçelerin primleri ödenmediğinden TTK 1434 . Maddesi gereği 31.05.2018 tarihinde iptal edilip ihtar edildiği her iki poliçenin de ödemelerinin bitiş tarihinin 12.11.2017 olduğu kazanın prim ödeme bitiş tarihinden çok önce olduğunu bu nedenle poliçe ile teminat altına alınabilecek bir kalem olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan Yapı Kredi Bankası cevap dilekçesinde, Husumetin yanlış tarafa yöneltildiğini ,poliçeler gereği işveren sorumluluk sigorta poliçesi imzalandığını, poliçe ile ilgili peşinatın hesaptan manuel yapıldığını fakat taksitler için ödem talimatına rastlanmadığını, müvekkili bankaya yüklenecek kusur ve husumet bulunmadığını belirterek usulden ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 1. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketine müzekkere yazılarak, 19/11/2018 tarihindeki iş kazası nedeniyle ilgili davacı veya vekili tarafından davadan önce başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediğine dair hususlar sorulmuş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, poliçenin incelenmesinde, ... İnşaat All Risk Sigorta Poliçesinin 22/05/2017 başlangıç ve 12/05/2020 bitiş tarihli inşaat tüm riskler sigorta poliçesi ile sigortalandığı, poliçe limitinin 4.490.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Sigorta Alanında Uzman Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi ... 23/01/2024 tarihli raporunda özetle;
A-) Mahkemece raporda davalı sigorta şirketinin poliçe gereği sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde;
- Davacının dava dışı SGK'ya Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. ... K sayılı ilamı nedeniyle ödediği tutarlara ilişkin dekontlar yukarıda incelenmiş olup ne kadarlık kısmı faiz ne kadarlık kısmı yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti olarak ödendiğinin belirtilmediğini, dekontlardan toplamda 334.784,22 TL ödendiğinin anlaşıldığını,
-Takdiri mahkemeye ait olmak üzere Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. ... K sayılı ilamı üzerinden hesaplama yapılabileceğini,
-Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. ... K sayılı ilamı ile davacı lehine tedavi masrafı cenaze gideri ve iş göremezlik gideri olarak toplam 241.306,59 TL asıl alacağa hükmedildiğini, davalı nezdinde her iki poliçe toplam teminat tutarının 245.000 TL olduğundan asıl alacağın tamamının teminat limiti kapsamında olabileceğini,
-Yargıtay yerleşik içtihatlarında ferilerin teminat limiti dışında olduğu poliçedeki üst limitin talep edilebilecek asıl alacak yönünden geçerli olduğu tazminat ferilerinin bu limit kapsamında olmadığının belirtildiğini, bu durumda asıl alacağa işleyecek faizlerin de poliçeler kapsamında olabileceğini, poliçelerde de aksine bir özel şart konulmadığını,
- Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. Sayılı dosyada dava dşı SGK lehine 25.362,25 TL vekalet ücretine hükmedildiği ... oto dışı endüstriyel işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında 200.000 TL teminat limiti yönünden 22.450 TL vekalet ücretine kadar teminat kapsamında olabileceğini, kalan 2912,25 TL vekalet ücretinin ise ... inşaat All Risk Sigorta Poliçesi teminat limiti kapsamında olabileceğini,
-Kayseri 1. İş Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında 16.503,94 TL tahsil harcına hükmedildiği ... Oto Dışı Endüstriyel işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında 200.000 TL teminat limiti yönünden binde 68,31 oranı üzerinden 13.662,00TL tahsil harcına kadar teminat kapsamında olabileceğini, kalan 2.841,94 TL tahsil harcının ise ... İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi teminat limiti kapsamında olabileceğini,
-Kayseri 1.İş Mahkemesi ... E. ... K sayılı ilamı ile 1.689,00 TL yargılama gideri hesaplanmış olup davacı ile davalı arasında yer alan poliçeler yönünden her iki poliçe gereği yargılama gideri teminat haricinde tutulmadığını bu sebeple her iki poliçe yönünden yargılama giderinin poliçe kapsamında olabileceğini,
B-) Mahkemece davalı sigorta şirketinin TTK 1434. Madde kapsamında poliçe primleri ödenmediğinden bahisle poliçe gereği sorumlu olmayacağı kanaatine varılması halinde ise hesaplama yapılamayacağına dair görüş ve kanaatini bildirir yönde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporundan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekilinin 16/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, birer suretinin davalı ve ihbar olunana tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı ve ihbar olunan tarafın itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, iş kazası sonucu ölümle sonuçlanan olayda 3.kişinin yakınlarına SGK tarafından yapılan ödeme sebebiyle iş mahkemesinde açılan rücuan tazminatın sigorta şirketinden tahsili talebinden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Tarafların iddia ve savunması, Kayseri 1. İş Mahkemesinin ... E sayılı dosyası, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesinin ... dosyasında alınan kusur raporu, 20/05/2017 tarih ve 001-0910-00537431 sayılı sigorta poliçesi ve 12/06/2017 tarih ... sayılı sigorta poliçesi sigorta şirketi nezdinde davacı adına açılan dosyalar, arabuluculuk dosyası celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Eldeki davada; iş mahkemesinde ve ceza mahkemesinde alınan kusur raporlarında kazanın meydana gelmesinde kazazede ...'in dikkatli ve tedbirli hareket etmediği, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı çalışma izlediği, işverenlerin çalışanının özlük dosyalarını hazırlamadığı ve işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetini yeterince sağlayamadığı ve asli kusurlu oldukları alınan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 1424 ve devamı maddeleri birlikte incelendiğinde, sigorta şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalıya ulaştırmak ve özellikle primi veya ilk taksidi de poliçenin teslimi karşılığı tahsil etmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için, 6102 sayılı TTK'nun 1410, 1421, 1430 ve 1431. maddeleri hükümleri uyarınca primin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması gerekmektedir. TTK'nın 1431 nci maddesi emredici nitelikte bir düzenlemedir.
Uyuşmazlık, dava konusu sigorta poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından usulüne uygun iptal edilip edilmediği, kaza tarihinde poliçenin yürürlükte olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava ve riziko tarihinde geçerli olan 6102 sayılı TTK'nın prim ödeme borcunda temerrütü düzenleyen 1434/3. maddesi uyarınca, Kanunun 1431 inci maddeye uygun olarak istenilen sigorta primini ödemeyen sigorta ettiren mütemerrit olur. İlk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında ödenmemişse, sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabilir. Bu süre, vadeden başlar. Prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemiş olması hâlinde, sözleşmeden cayılmış olunur. İzleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmez ise, sigortacı sigorta ettirene, noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi hâlde, süre sonunda, sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar eder. Bu sürenin bitiminde borç ödenmemiş ise sigorta sözleşmesi feshedilmiş olur. Sigortacının, sigorta ettirenin temerrüdü nedeniyle Türk Borçlar Kanunundan doğan diğer hakları saklıdır
Dava konusu poliçede prim ödeme şeklinin 5 taksit olarak, prim ödeme aracının ise numarası belirtilen hesap olarak belirtildiği ve yine poliçede sigorta prim tahsilatlarının belirttiği hesaptan tahsil edileceği, ilk taksitin ödendiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda davalı sigorta şirketi tahsil edilmeyen primin sigortalı tarafından ödenmemesi nedeniyle poliçenin iptal edildiğini ve bu iptal işlemi ilgili olarak da davacıya, ihtar gönderildiğini, sigorta poliçesinin prim tahsilatsızlığı nedeniyle iptal edildiğini ileri sürmekte ise de yukarıda açıklanan yasal düzenleme uyarınca sigortacının sözleşmeyi feshedebilmesi için sigorta ettirene noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla ihtarda bulunması gerekmektedir.
Davalı taraf yasada öngörülen şekilde ihtarda bulunduğuna dair bir iddia veya delil ileri sürmüş olup dosya kapsamında sadece sigortalıya e mail gönderdiğini anlaşılmktadır. Bu durumda yasanın öngördüğü şekilde yapılmadığı anlaşılan ihtarın geçerli olmadığı, poliçenin ayakta olduğu bu suretle sigortacının sözleşmede öngörülen teminatı ödeme yükümlülüğü altında olduğu anlaşılmaktadır.
Toplanan deliller yapılan yargılama sonucunda; davacının işyeri için davalı sigorta şirketi ile 20/05/2017 tarih ve 001-0910-00537431 sayılı sigorta poliçesi ve 12/06/2017 tarih ... sayılı sigorta poliçeleri yapıldığı bu sigorta kapsamında Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyetin teminat altına alındığı, üçüncü kişi ...'in davacı çalışanı olmayıp PVC montaj işi için çağrıldığı ve davacıya ait işyerinde işini yaparken kendi tedbirsiz ve dikkatsizliği yüzünden kazanın meydana geldiği, kazada yaralanan üçüncü kişi için 334.784,22TL sağlık giderinin yapıldığı, Sigorta hukuku uzmanı bilirkişiden alınan raporların denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesi hükümlerine göre davacının üçüncü kişinin yaralanması nedeniyle yaptığı harcamaları sigorta şirketinin karşılamasının gerekmesi karşısında davanın kabul şartlarının oluştuğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile 334.784,22 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa 02/08/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 22.869,11 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 179,90 TL 'nin ve ıslah harcı 5.718,00 TL'nin mahsubu ile eksik 16.971,21 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 179,90 TL, ıslah harcı 5.718,00 TL, elektronik tebligat ve KEP gideri 131,25 TL ve bilirkişi ücreti 1.500,00 TL olmak üzere toplam 7.169,05 TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 52.217,63 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024

Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır