mahkeme 2022/470 E. 2025/769 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 2-...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 3- ...
4- ...
DAVA İHBAR OLUNAN : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Zararı- SGK Tarafından Karşılanmayan Tedavi Gideri ve Manevi Tazminat)

DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Zararı- SGK Tarafından Karşılanmayan Tedavi Gideri ve Manevi Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalı ...'ın sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı aracın 25.10.2020 günü saat 07.50 sıralarında KOSB Abdülhamit Bulvarı, 29. Sokak, 2. Cadde kavşağına doğru seyir halinde iken sürücü davalının 2918 sayılı KTK'nın 47/(1-c, 52/1-a maddesi uyarınca sürücünün uyması gereken trafik kurallarına uymaması, kasise yaklaştığı sırada aracın hızını azaltmaması ve kasisten süratli geçmesi nedeni ile müvekkilinin araç içerisinde düştüğünü ve ağır şekilde yaralandığını, bu kaza sonucunda müvekkilinin maddi ve manevi açıdan mağdur duruma düştüğünü, tedavi sürecinin halen devam ettiğini, davaya konu aracın sürücüsünün ..., aracın işleteninin ... Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olduğunu, kaza nedeniyle uğranılan zararların tazmini için 06.01.2022 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığını, şirketin ödeme yapmadığını, ara buluculuk kurumuna başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin tedavi sürecinde tedavi giderlerini kendi cebinden karşıladığını, bu süre içinde çalışamadığını, müvekkili lehine 25.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç olmak üzere davalılardan tahsilini, 400,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 400,00 TL kalıcı iş görmezlik tazminatı, 200,00 TL tedavi giderleri olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu 22.06.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddini talep ettiklerini, görevsizlik itirazının olduğunu, davacı işçinin işyerine giderken işçi servisinde yaralandığını, işçilerin işe gelip giderken geçirdiği kazaların iş kazası olduğunu, bu nedenle görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, iş kazasına konu davada müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, davacının işvereni olan ... Mobilya San. ve Tic. A.Ş.'ye ihbar edilmesini, olay tarihinde işveren mali mesuliyet sigorta poliçesinin olup olmadığının sorulmasını, müvekkili şirketin sorumluluğu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte; başvuru (dava) şartının usulüne uygun şekilde yerine getirilmediğini, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini, davanın usulden reddini talep ettiklerini, konu ile ilgili tüm belgeler başvuru dilekçesi ile iletilmemişse, sigorta şirketinin tazminatı hesaplaması mümkün olmayacağı gibi şirketin ödeme yapmak durumunda olmayacağını, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi takdirde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik zararından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, bu nedenle bu taleplerin reddini talep ettiklerini, 6111 sayılı Kanunun 58, 59 ve geçici 1. maddesi gereğince de tedavi giderlerinden SGK sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek kusur oranının tespit edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın somut olayda tüm trafik kurallarına uygun davrandığını, kusurlu olduğu şeklindeki davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacı taraf aracın kasisten hızlı geçtiğini bu nedenle koltuğa belini kafasını da tavana çarptığını iddia ettiğini, ancak sürücünün kasisten hızlı geçtiğine dair herhangi bir delil sunamadığını, sürücünün trafiğin yoğun olduğu yerde hızla kasise girmesinin mümkün olmadığını, davacının önceden belinden rahatsızlığı varsa denge kaybı sonucu yaralanmasının kaçınılmaz olduğunu, davacının yaralanmasının tamamen emniyet kemeri takmamasından kaynaklandığını, serviste başka işçilerin de bulunduğunu, bu işçilerin emniyet kemerini takmış olmaları nedeniyle herhangi bir yaralanmaları olmadığını, aracın başka bir araca ya da bir yere çarpmasının söz konusu olmadığını, Kaza Tespit Tutanağının bulunmadığını, işçi taşıma servisi olan araçta her koltukta emniyet kemerinin bulunduğunu, araç içinde emniyet kemeri takılması hususunda uyarı levhalarının bulunduğunu, sürücü ...'ın ifadesinde belirttiği üzere sık sık bu hususta sözlü uyarının yapıldığını, davacının yaralanmasına kendi kusurunun neden olduğunu, davacının tam kusurlu kabul edilmemesi halinde; ağır kusurlu olduğunun kabul edilmesini, bu nedenle illiyet bağı kesildiğinden ve KTK m.86 gereğince davanın reddini talep ettiklerini, davanın kabulü halinde; KTK m.78; sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunlu olduğunu, emniyet kemeri takmayan davacı zararın oluşmasında müterafik kusur sahibi olduğundan tazminat hesabından en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmasının gerektiğini, tazminat hesabında prime esas kazanç dikkate alındığını, davacı vergilendirilmiş resmi gelirini ispat edemediğinden asgari ücret aldığının kabulünün gerektiğini, davacının yalnızca dava konusu trafik kazasından dolayı maluliyetini ispat etmesi gerektiğini, davacı maluliyet iddiasına ilişkin delil sunamadığını, iddia ettiği yaralanmaların kaza öncesinde var olup olmadığı da belli olmadığını, davacının yaşamı boyunca vücudunda meydana gelen ve engel teşkil eden durumların hepsini dava konusu olayla ilişkilendirmek ve neticesinde bu zararların müvekkil şirketten istenmesi kanunlara aykırılık teşkil ettiğini, maluliyet raporu alınması halinde; yönetmeliğe uygun bir rapor alınmasının gerektiğini, davacının kaza tarihindeki yaşı, kazadan önceki yıllara ait hasta geçmiş raporları da dikkate alınarak sakatlığın kazada olup olmadığı ve geçen sürede iyileşme olup olmadığı araştırılarak raporda yer verilmesinin gerektiğini, rapor alınmadan önce davacının tüm sağlık kayıtlarının SGK Sağlık İşleri Merkez Müdürlüğünden celbini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkili şirket nezdinde 21.04.2020-21.04.2021 tarihleri arasında zorunlu mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesi halinde bu sorumluluk poliçe teminatı ve limiti ile sınırlı olmasının gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm Şirketi vekilinin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu 24.06.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete karşı dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, bu nedenle davanın müvekkili şirket yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ... plaka sayılı aracın işleteni olmadığını, araç şoförünün dahi müvekkili şirket çalışanı olmadığını, her ne kadar davacı tarafından müvekkili şirketin ... plaka sayılı aracın işleteni olduğu iddia edilmişse de bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, ilgili aracın sahibi ... olduğunu, müvekkili şirket ile ... arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye istinaden müvekkili şirket adına ... A. Ş. adlı iş yerinin işçilerinin taşındığını, davacı tarafından ...'ın sahibi olduğu ... plaka sayılı araç ile 25.10.2022 tarihinde saat 07:50 sırasında, Kayseri Organize Sanayi Bölgesi Abdulhamit Bulvarı 29. Sokak 2. Cadde kavşağına doğru seyir halindeyken, sürücünün uyması gereken trafik kurallarına uymayıp kasise hızlı girmesi nedeniyle araç içerisinde düşerek yaralandığını iddia edilmişse de bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, araç sürücüsünün trafik kurallarını ihlal eden bir davranışı ve bu sebeple meydana gelen bir trafik kazası olmadığını, olaya ilişkin trafik kaza tespit tutanağı bulunmadığını, davacının araç içerisinde seyir halindeyken emniyet kemerini takmadığını, kendi kusur ve davranışı ile oturduğu koltuktan düştüğünü, bu düşmeye davacının iddia ettiği gibi aracın kasise hızlı girmesinin sebep olmadığını, olayda davacı dışında hiçbir kimsenin yaralanmadığını, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150. maddesi gereğince; servis araçlarında, seyahat eden yolcuların, seyahat esnasında emniyet kemerlerini takmalarının zorunlu olduğunu, olayın yaşandığı araç içerisinde her koltukta emniyet kemeri bulunduğunu, emniyet kemerinin takılmasına yönelik uyarı yazılarının olduğunu, olay günü davacı tarafından emniyet kemerinin takılmadığını, araç sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceğini, davacının tam kusurlu olduğunu, bu nedenle kusuru olmayan müvekkili şirkete karşı haksız olarak ileri sürülen tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının, belinde veya omur kemiklerinde daha öncesinde yaşamış olduğu bir sağlık sorunu olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini, davacının iş yerinden özlük dosyasının celp edilmesi taleplerinin bulunduğunu, müvekkili şirketin aracın işleteni olduğunu ve davacının araçta yaşadığı trafik kazası nedeniyle yaralandığını kabul anlamına gelmemekle birlikte; somut olayda davacının ağır kusuru nedeniyle fiil ve zarar arasındaki illiyet bağının kesildiğini, davacının tazminat talebinin temelini haksız fiilden doğan sorumluluğun oluşturduğunu, illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru veya üçüncü kişinin kusuru nedeniyle kesileceğini, haksız fiil sorumluluğun doğabilmesi için illiyet bağının kesilmemiş olmasının gerektiğini, davacı tarafça delil olarakta dosyaya sunulan Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının dosyası kapsamında alınan 20.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda da davacının emniyet kemeri takmadığı, yaşanılan kazada sorumluluğunun olduğunun ifade edildiğini, davacının araç koltuğundan düşerek yaralandığını beyan ettiğini, araç seyir halinde iken koltuktan düşerek yaralanan davacının, emniyet kemeri takmış olsaydı düşmeyeceğinin ve yaralanmayacağının aşikar olduğunu, tüm yasal zorunluluklara rağmen davacının emniyet kemerini takmayarak ağır kusurlu olarak koltuktan düşmesine sebebiyet verdiğini, öncelikle müvekkili şirkete karşı dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadığından dava şartı nedeniyle davanın reddine, aracın işleteni olmayan müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden davanın müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın esasına girilmesi halinde uyuşmazlığa konu kazada ağır kusurlu olan davacının haksız ve kötü niyetli olarak açmış olduğu işbu davanın reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise kusurlu davacının tazminat taleplerinde hakkaniyete uygun bir indirim yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'a usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça; Trafik kazası tespit tutanağı, Kayseri Şehir Hastanesi Adli Tıp Polikliniğinin 19/03/2021 tarihli raporu ve diğer tedavi evrakları, Arabuluculuk tutanakları, Sigorta Şirketine başvuru evrakları, Sigorta Poliçesi, Özel Dünyam Hastanesi raporları, tedavi raporları, Kayseri CBS... soruşturma sayılı dosyası, Kayseri 3.Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ve bilirkişi raporu ile tanık ve isticvap beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.
Davalı ... Turizm Taşımacılık İnş. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti.tarafından, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma numaralı dosyası, müvekkil şirket ile araç maliki arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi, Davacıya ait çalışan özlük dosyası, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi kayıtları, Kayseri Devlet Hastanesi Kayıtları, Kayseri Şehir Hastanesi kayıtları, Emniyet kayıtlarına delil olarak dayanılmıştır.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından, Sigorta Poliçesi, Sigorta Hasar Dosyası, Dava Konusu Olayla İlgili Tahkim ve Kovuşturma Dosyaları, Müvekkili şirketin mailleri, Hastane Kayıtları , Bilirkişi İncelemesi, Adli Tıp Kurumu Raporları, Keşif, Nüfus Kayıtları, SGK Kayıtları, Davacının tüm sağlık kayıtları, Tanık Beyanları, Sigorta Kayıtlarına delil olarak dayanılmıştır.
Davacının ve davalı şahısların sosyal ve ekonomik durumunun tespiti için ilgili kolluk birimlerine müzekkeler yazılmıştır.
Uyap sisteminden davacının aile nüfus kayıt tablosunun çıkarılarak dosya arasına eklenmiştir.
Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle, Kayseri Şehir Hastanesi'ne, Kayseri Devlet Hastanesi'ne, ve Kayseri Özel Dünyam Hastanesi'ne ayrı ayrı müzekkereler yazılarak, 25/10/2020 tarihinde trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle; Davacının, bu hastanelerde gördüğü muayene ve tedavilere ilişkin hasta tabela, müşahade kağıtları, ekipriz raporları, ameliyat evrakları, tıbbi tahlil, reçete, rapor (maluliyet raporu, iş göremezlik raporu gibi tüm rapor örneklerinin), tüm tıbbi kayıt ve belge, hasta dosyası örneği ile film ve grafilerin CD formatında birer suretinin istenilmesine, Davacının tedavisinin tamamlanıp tamamlanmadığının sorulmasına, Davacının hastaneye giriş ve çıkış kayıtlarını gösterir dökümlerin istenilmesine, Davacının SGK ödemesi kasamı dışında kalan ve davacı tarafından karışlanan tedavi giderleri, katkı payı ödemeleri gibi ödemeler olup olmadığının sorularak, varsa buna ilişkin fatura, ödeme dekontu, makbuz vs... belgelerin okunaklı örnekleri istenmiş, Kayseri Şehir Hastanesi 30/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir, Kayseri Devlet Hastanesi 15/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir, Kayseri Özel Dünyam Hastanesi 14/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle, SGK Kayseri İl Müdürlüğü' ne müzekkere yazılarak; davacının 25/10/2020 tarihinde geçirdiği trafik kazasında yaralanmasından dolayı SGK tarafından davacıya rücua tabi maaş, veya gelir bağlanıp bağlanmadığının, yahut ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, varsa maaş veya gelir bağlama yahut ödeme yapma kararlarının, peşin sermaye değerlerinin hesaplanmasına dair hesap cetvellerinin ve bunlara dayanak yapılan kayıt ve belge örneklerinin, yine ayrıca davacın bu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, gördükleri muayene ve tedavilere ilişkin tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanıp karşılanmadığının sorulmasına ve bu trafik kazası nedeniyle gördüğü muayene ve tedaviler nedeniyle SGK tarafından yapılan ödemelere ilişkin listelerin istenilmesine, yine rücua tabi gelir veya maaş bağlanmışsa bu konuda sorumlular hakkında dava açılıp açılmadığının, dava açılmışsa mahkeme adının ve esas numarası sorulmuş, 30/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak, acente no: ....., poliçe no: ... sayılı ZMMS poliçesi ile sigortalı olan sigortalı ... (T.C. No: ...)'a ait, davacının da içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın 25/10/2020 tarihinde kasise yaklaştığında hızını azaltmaması ve kasisten süratli geçmesi nedeniyle araç içinde düşerek davacının yaralanmasından dolayı, geçici ve sürekli iş görmezlik zararı nedeniyle ... Sigorta Anonim Şirketi'ne başvuruda bulunup bulunmadığının, başvuru tarihi ve akıbetinin sorulmasına, başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, davacıya ve bu kaza nedeniyle dava dışı kişilere yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belgeler ile ilgili sair tüm kayıt ve belgelerin okunaklı birer sureti istenmiş, şirket vekili 29/07/2022 tarihli dilekçesi ekinde istenilen belgeleri sunmuştur.
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak 25/10/2020 tarihi itibarı ile ... plakalı aracın kayıt malikinin kim olduğu sorulmuş, ilgili trafik kayıt örneği istenmiş, 16/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ... vergi numaralı davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin son 3 yıllık kurumlar vergisi beyanname örneğinin gönderilmesi istenmiş, 09/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle ... Mobilya A.Ş.'ne müzekkere yazılarak davacının bu iş yerinde çalışmasından dolayı 2020 yılı 9 aydan bu yana aldığı maaş ve gelirlerini gösterir bordro örnekleri istenmiş, 28/10/2022 tarihli dilekçe ekinde istenen belgeler sunulmuştur.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak... soruşturma sayılı dosya akıbeti sorulmuş, soruşturma dosyasının Uyap kayıt örnekleri dosyamıza eklenmiştir.
Kayseri 3. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak...Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dava dosyasının Uyap kayıt örnekleri dosyamıza eklenmiştir.
Dosya içindeki ... plakalı aracın trafik kayıt örneğinin eklenmesi sureti ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak anılan aracın 25/10/2020 tarihli trafik kazası tarihinde geçerli ZMMS, Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olup olmadığının sorulması ve 25/10/2020 tarihli trafik kazası nedeni ile yukarıda anılan her bir sigorta poliçesi yönünden dosya açılıp açılmadığının sorulmasına, sigorta poliçesi ve hasar dosyası bilgilerinin dökümünün, varsa ilgili belge ve kayıt örnekleri istenmiş, 21/07/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davalı ... Turizm tanığı Rasim Soygüden duruşmada, "Davalı ...'ın aracı kendisine aitti, plakasını şu anda hatırlayamadım. ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti ile aralarında bir sözleşme vardı. Sabah benim de çalıştığım ... Turizme ait yolcuları sabah getirir akşam götürürdü. Ondan sonrası kendine aitti istediğini yapardı. 25/10/2020 tarihli dava konusu kaza sırasında da yukarıda adını söylediğim davalı arasında bu anlaşma devam ediyordu. Ben kazayı görmedim sadece kazanın olduğunu duydum. ...'ın aracını kullanan araç şoförü ...'ın şoförüydü ... Turizmin şoförü değildi. Tanıklık ücreti talebim yoktur, benim bildiklerim bunlardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı ... Turizm tanığı ... duruşmada; "Ben davalı ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti'nde çalışmaktayım. ...'ın 2 veya 3 aracı davalı ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti'ne kiralanmıştır. davalı ... kendisi veya kendisinin şoförleri ile bu araçları çalıştırıyor. Yolcu taşıma işini ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti adına yapıyor. Sonradan faturasını ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti'ne kesiyor. 25/10/2020 tarihinde gerçekleşen kazayı görmedim. Ancak kaza ile ilgili kulaktan duyumlarım var. Bu kazada ...'ın aracında yolcu olarak bulunan kişi emniyet kemerini takmamış, kaza olunca bu nedenle yaralanmış. Bu kaza tarihinde de davalı ... ile ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti arasındaki araç kiralama şeklindeki ticari ilişki devam ediyordu. ... gün içerisinde aracı boş kalırsa kiralamaya konu araçları sadece ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti'ne tahsis etmemişti, araçların boş kaldığı zaman diğer firmalara da taşıma işi yapıyordu. Tanıklık ücreti talebim yoktur, benim bildiklerim bunlardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ...duruşmada; "Ben davacı ... ile birlikte bu olayın olduğu tarih itibari ile ... Mobilya fabrikasında çalışmaktaydım, olay günü biz arkadaşımızı ile beraber pazar mesaisine iş yerine gidiyorduk, bizim servisimizin daha önceden de freni tutmuyordu, kapısı kapanmıyordu çeşitli sıkıntıları oluyorud. Biz bunu işçiler olarak dile getiriyorduk. Sendikamıza şikayette bulunduk fakat durum değişmedi. Olay günü ... Turizm şirketine ait servis aracının içerisinde bayır aşağıya çalıştığımız iş yerine gidiyorduk. İlk kasise geldik otobüsün şoförü frene bastı ama fren tutmadı. Fren tutmayınca otobüs kasise geldi ve kasisin üzerinde otomatikmen zıpladı. Arkadaşım olan davacı ... servisin içerisinde uyuyordu. Beraber otobüsün en arka koltuğunda oturuyorduk. Araç sekince davacı otomatikmen yukarı doğru fırladı boynu arabanın üst kısmındaki bagaj yerlerine değdi. Sonra oturduğumuz koltuğun yumuşak olan ön kısmına sırtı değdi. Sonrada davacı belim diye bağırınca biz onu otobüsün arkasındaki 5'li koltuk ile bir önündeki çiftli koltuk sökülmüş olduğundan aradaki boşluğuna uzandırdık. Otobüs sağa çekildi. Bu arada bizim iş yerinin ambulansı ve güvenliği geldi. Arkadaşımızı sedyeye bağladılar ambulansa bindirip hastaneye götürdüler. Bu araçta 1 hafta sonra fren sıkıntısından dolayı yolun kenarına çekti ve biz servis değiştirmek zorunda kaldık. Başka bir servis ile yolumuza devam ettik. Bu şahıslar inşaatçı olduğu için otobüslerine hiç bakmıyorlardı. Sabah gelip bizi bırakıp inşaate gidiyorlardı akşamda gelip bizi alıyorlardı. Bu şahıslar dediğim ... Turizm şirketinin servis aracı olarak kullandığı kiraladığı araçların sahibidir. Kazaya konu bu aracı ... isimli kişi kullanıyordu. Bu şahıs ...'ın sanırım kuzeni oluyor. İnşaatta beraber çalışıyorlardı. Bu kazadan sonra davacıyı devlet hastanesine götürmüşler mr çekilmiş belinde kırık yok denilmiş ancak davacı belinin ağrıdığı şikayeti ile daha sonra özel bir hastaneye gitmiş orada da film çekilmiş ve belinde kırık varmış ameliyat olacaksın demişler daha sonra belinden ameliyat oldu. 6 ay veya 8 ay gibi bir süre davacı işe gelemedi. Davacı ile aynı semtte oturuyoruz. Ben ona zaman zaman telefon edip özellikle ameliyat olmasından 2 ay geçtikten sonra seni dışarı çıkarıyım hava aldırayım iyi gelir diyordum. Davacı bana telefonda belinin ağrıdığını dışarı çıkamayacağını söylüyordu. Süreç bu şekilde ilerledi 8 ay kadar davacı işine gidemedi. Bu arada maddi manevi sıkıntılar yaşadı. Eşi ile problemleri oldu. Tanıklık ücreti talebim yoktur, benim bildiklerim bunlardır dedi. Davalı ... Turizm Ltd. Şti vekilinin isteği üzerine soruldu: Bu davaya konu olay sırasında otobüs içerisinde başka yaralanan olmadı. Davacı otobüsün en arka koltuğunda uyuduğundan dolayı otobüsün kasiste zıplaması ile yukarı zıpladı" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... duruşmada; "Ben bu davaya konu edilen 25/10/2020 tarihli kazayı görmedim, ben ... Mobilya firmasında çalışmaktayım. Davalı ... Turizm firmasının ise ... Mobilyanın işçi servis hizmetini gerçekleştirdiğini bilirim. Bu olaydan sonra ...'in telefon açtığımızda yada arkadaşlardan duyduğumuz kadarıyla tuvalet ihtiyacını karşılayamadığını ve maddi sıkıntı yaşadığını söyledi bize. İşe başladığında ben de bulunan yedek telefonu kendisine kullanması için verdim. Kaza tarihinden 6 - 6 buçuk ay kadar sonra işe başladı. Ben rahatsız olduğu dönem içerisinde davacının evine yada hastanede iken ziyaretine gitmedim, sadece telefon ile görüşmem oldu. ... fabrikada dokuma bölümünde çalışır. Yatak kumaşının dokunduğu bölümde çalışır. Geçirdiği kaza çalışmasına olumsuz etkisi oldu çünkü gelip işe başladığında ağır kaldıramıyordu biz de davacıyı kaç kere ağır kaldırma diye uyardık. Benim belimde de sıkıntı olduğu için davacının durumunu biliyorum. Davacı tuvalet ihtiyacı gibi sorunlar yaşadığından sadece psikolojik olarak biraz ezilmişti. Aradığımızda bize de bundan bahsetmişti, dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu : Davacının kazadan sonra 2 ay süre ile hiç yürüyemediğini bize kendi söyledi, Yunus diye bir arkadaşta aynı şeyi söyledi, o davacının ziyaretine gitmiş ve durumunu görmüş, tanıklık ücreti talebim yoktur, benim bildiklerim bunlardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Erciyes Üniversitesi ATK Anabilim Başkanlığına müzekkere yazılarak, Davacı ...' (T.C.No: ...) yazımız ile mevcutlu olarak gönderilmiş olup, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan yazımız ekinde gönderilen tüm tedavi evrakları ile film ve grafilerin incelenerek ve davacının muayenesi ile gerekli görülecek tüm tetkikleri yaptırılarak 25/10/2020 tarihli trafik kazasında yaralanması nedeni ile; a) Davacının geçici iş göremezlik durumu olup olmadığı, varsa geçici iş göremezlik süresinin kaç gün olduğu (kaç günde iyileşebilir olduğu), b) 25/10/2020 tarihli trafik kazasında yaralanması nedeni ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde davacının sürekli iş göremezlik kaybı (maluliyeti) olup olmadığı, varsa yüzde (%) kaç oranında maluliyeti olduğu, c) Bu trafik kazasında yaralanmasından dolayı sağlık güvencesi kapsamında olmayan fakat hastalığı şifa bulana kadar davacı tarafından yapılması muhtemel tedavileri varsa bunların neler ve masraf bedellerinin kaç TL olduğu, d) Davacının yaralanması ile 25/10/2020 tarihli trafik kazası arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı rapor düzenlenerek raporun ve müzekkeremiz ekinde gönderilen evrakların mahkememize gönderilmesi istenmiş, cevabi yazıda davacının muayene edilmek üzere hastanede hazır olması gerektiğini belirtmişlerdir.
HMK'nun 266.maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek daha önce Kayseri 3. ASCM rapor veren ... dışında bir makine mühendisi / iş güvenliği uzmanı bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. Maddesi gereğince tarafların iddia ve savunmaları, dinlenen tanık anlatımları, Kayseri 3 ASCM ... Esas sayılı dosyasının kayıtlarını UYAP sisteminden okunarak incelenmesi, dava dosyası içerisine sunulan ve celp edilen diğer tüm delillerin de incelenmek suretiyle 25/10/2020 tarihli kazanın oluşumunda kim veya kimlerin hangi kuralları ihlal ettiği ve kusur durumu konusunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Makine Mühendisi bilirkişi ...tarafından düzenlenen 18/12/2023 tarihli raporda özetle; "Sürücü ...'ın; 2918 sayılı, K.Y.T.K.'nun da belirtilen sürücü Asli Kusurlarından 52/a-b fıkralarında belirtilen; "Kavşaklara yaklaşırken,dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak" kuralları ihlal ettiğini, 2918 sayılı, K.Y.T.K.'nun da belirtilen sürücü Asli Kusurlarından 47/c-d fıkralarında belirtilen; "Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar" kuralları ihlal ettiğini, Yolcu (İşçi) ...'in; Sürücü ...'ın; sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs içerisinde seyahat ederken araç içerisinde bulunan kemeri takmadan, olası aracın yapabileceği trafik kazaları sırasında kendi can güvenliğini emniyet altına almadan araç içinde uyuması neticesinde 2918 sayılı K.Y.T.K'nunda belirtilen 78. Maddeyi "Sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur" kuralı ihlal ettiği tespit edilmiştir. Bu konuda Kayseri Cumhuriyet Başsavcılı tarafından hazırlatılan 20.04.2021 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere katıldığımı belirtirim. Kaza yapan araca sigorta yapan şirket sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde ödeme yapmasının gerektiği" belirtilmiştir.
HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir muhasebeci/mali müşavir bilirkişiye tevdine, Bilirkişiye HMK 268 maddesi gereği Davalı ... Turizm vekiline ve davalı ...'ın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. Maddesi gereğince Davalı ... Turizm vekiline ve davalı ...'ın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, 25/10/2020 kaza tarihini kapsar şekilde Davalı ... Turizm şirketi ve davalı ... arasında ... plakalı araç hakkında hizmet alım sözleşmesi veya araç kiralama sözleşmesi bulunup bulunmadığı var ise bu sözleşme örneğinin yine bu sözleşmenin maliye/ vergi dairesine bildirilip bildirilmediğinin, bildirilmiş ise buna ilişkin kayıt örneğinin, bu sözleşme kapsamında anılan davalılar arasında düzenlenen faturalar, ödemeler, hesap hareketleri gibi ticari işlemlere ilişkin kayıtların bulunup bulunmadığı var ise bunların örneklerinin alınarak düzenlenecek rapora eklenmesi hususunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi... tarafından düzenlenen 18/03/2024 tarihli raporda özetle; "Davalı ...” ın Ticari defter noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, ticari defterlerin tasdikinin usulüne uygun yapıldığı, Davalı ...” ın Ticari defter kayıtlarına istinaden ... Turizm Taş.İnş. Oto. Ltd Şti'nin 38.059,35 TL tutarında borçlu olduğu, dosya kapsamında mevcut Servis Hizmet Alım Sözleşmesi gereği; Taraflarının ... Turizm Taş. İnş. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti. ve ... olduğu, Hizmet alanın ... Turizm Taş. İnş. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti. ve Hizmet verenin ... olduğu Servis Hizmet Alım Sözleşmesinin taraflar arasında imza edildiği, düzenlenen iş bu hizmet sözleşmesinin 15.03.2020/13.03.2021 yılları arası geçerli olduğu, Hizmet verenin... plakalı araçlar ile hizmet vereceğinin kararlaştırıldığı, iş bu sözleşmenin taraflarca karşılıklı olarak 15.03.2020 tarihinde imza altına alındığı ve aynı tarihte yürürlüğe girdiği, sözleşmenin taraflar arasındaki ticari ilişki olması sebebiyle Maliye ya da Vergi dairesine bildirilmediği, Davalı ... Turizm Taş. İnş. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti.” nin Ticari defter e-Beratlarının zamanında alındığı, ticari defterlerin Beratlarının usulüne uygun alındığı, ... Turizm Taş. İnş. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti.” nin Ticari defter kayıtlarına istinaden; Davalı ...” ın 69.661.24-TL tutarında alacaklı olduğu" belirtilmiştir.
HMK'nun 266. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir aktüerya uzmanı bilirkişinin resen seçilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereği iddia, savunma, işgöremezlik raporu, kusur raporu, nüfus kaydı, sosyal ve ekonomik durum araştırması, SGK kayıtları, tanık beyanları ve diğer tüm deliller incelenmek suretiyle davacı tarafından talep edilen maddi zararlara ilişkin olarak yerleşik Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak, denetime ve karar vermeye elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28/06/2024 tarihli raporda özetle; "Davacının dava konusu kaza sonrasında; Tedavi giderleri zararının hesaplanamadığı (Talep 200,00 TL), Geçici iş göremezlik zararının 21.322,33 TL (Talep 400,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) kapsamında kaldığı, Sürekli görmezlik (maluliyet) zararının 1.500.087,89 TL (Talep 400,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu" belirtilmiştir.
Aktüer bilirkişi raporunun içeriği, tarafların bu rapora karşı beyan ve itirazları ve dosya kapsamına göre resen seçilecek bir adli tıp uzmanı bilirkişi ile rapor veren aktüer bilirkişinin görevlendirilmesine, A)Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden dosya kapsamındaki tedavi evrak ve grafileri, SGK kayıtları, raporlar ve diğer deliller incelenmek suretiyle 25/10/2020 tarihli trafik kazasında davacının SGK sağlık güvencesi kapsamında olmayan ve fakat bu kaza nedeniyle oluşan hastalığı şifa buluncaya kadar yapılması gereken zorunlu tedavileri var ise bunların neler olduğu ve belgelendirilemeyen (faturasız) tedavi gideri masraflarının neler olduğu konusunda, B) Aktüer bilirkişiden önceki rapora karşı tarafların beyan ve itirazlarının incelenmesi ve bu itirazları karşılar şekilde gerekli hesaplamalar ve incelemelerin yapılarak ek rapor düzenlemesi konusunda görev verilmesine, karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... ile birlikte görevlendirilen Adli Tıp Doktoru ...arafından düzenlenen 10/10/2024 tarihli raporda özetle; "Mevcut tıbbi evrak ve raporun incelenmesinden elde edilerek yukarıya kaydedilen bilgi ve bulgulara göre; ...'in tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle 2019-2021 yılı rayiçlerine göre SGK kapsamına girmeyen kaçınılmaz tedavi giderlerinin 7.620,00-(Yedibin Altıyüz Yirmi Türk Lirası)TL olduğu" belirtilmiştir.
Dava dosyasının aktüerya bilirkişine tevdii ile , ZMMS poliçesinin teminat limit ve miktarlarının tespiti sigorta şirketi yönünden zarar kalemlerine göre sigorta teminat limitlerini belirlenmesi yine asgari ücret rakamlarında değişiklik olması halinde güncel rakamlara göre hesaplamalarının yapılması konusunda ek rapor yazılmasının istenilmesine, karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22/11/2024 tarihli raporda özetle; "Davacının dava konusu kaza sonrasında; Bilirkişi Uzm. Dr. ... tarafından hazırlanan 10/10/2024 tarihli rapor ile davacının Tedavi gideri zararının 7.620,00 TL olduğunun hesaplandığı (Talep 200,00 TL), Geçici iş göremezlik zararının 21.322,33 TL (Talep 400,00 TL) olduğu, Davacının tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik zararları toplamının davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararının 1.500.087,89-TL (Talep 400,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu" belirtilmiştir.
Dava dosyasının aktüerya bilirkişine tevdii ile , ZMMS poliçesinin teminat limit ve miktarlarının tespiti sigorta şirketi yönünden zarar kalemlerine göre sigorta teminat limitlerini belirlenmesi yine asgari ücret rakamlarında değişiklik olması halinde güncel rakamlara göre hesaplamalarının yapılması konusunda ek rapor yazılmasının istenilmesine, karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/02/2025 tarihli raporda özetle; Davacının dava konusu kaza sonrasında; Bilirkişi Uzm. Dr. Hasan DİN tarafından hazırlanan 10/10/2024 tarihli rapor ile davacının Tedavi giderleri zararının 7.620,00 TL olduğunun hesaplandığı (Talep 200,00 TL) Geçici iş göremezlik zararının 21.322,33 TL (Tulep 400,00 TL) olduğu, Davacının tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik zararları toplamının davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) kapsamında kaldığı, Sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararının 1.923.885,69 TL (Talep 400,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu" belirtilmiştir.
Dosyamız incelemesinde mahkememizce SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere çerçevesinde bu kurumun 21/07/2022 tarihli cevabi yazısının dosya kapsamına girdiği ve bu yazıda rücua tabi ödemelerinin olmadığı bildirildiği görülmekle davacının TCKN ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle SGK İL Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ve önceki cevabi yazısı ilgi tutularak davacının 25/10/2020 tarihli trafik kazasında yaralanmasından dolayı en son tarih itibariyle SGK tarafından davacıya rücua tabi geçici iş görememezlik ve /veya maluliyet ödemesi yapılıp yapılmadığının bir kez daha sorulmasına, varsa ilgili kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesinin, ödeme yapılmış ise hangi tarihte ne amaçla ve ne için ne kadar miktar ödeme yapıldığının bildirilmesi istenmiş, 11/04/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Dava dilekçesinin incelenmesinde eldeki davanın belirsmiz alacak davası olarak açıldığı görülmekle HMK7nun 107/2 maddesi uyarınca harç tamamlamak sureti ile alacaklarını belirli hale getirmesi için süre verilmiş, davacı vekilince 23/05/2025 tarihli dilekçesi ile "Bedel artırım ve harç tamamlama yolu ile arttırdığımız kısım ile dava dilekçesinde talep ettiğimiz miktarların birleştirilmesi sonucu bulunan; 1.952.828,02 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu limit dahilinde ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 25.000,00 TL Manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygı ile vekaleten talep ederiz" şeklinde dilekçe sunulmuş ve eksik harcını yatırmıştır. Dilekçenin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, 25/10/2020 tarihli trafik kazasından dolayı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava dosyasında yargılama mahkememiz heyeti tarafında yürütülerek sonlandırılmıştır.
Davacı ... sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketi bünyesinde ZMSS poliçesi bulunan ve davalı ... ait ve davalı ..... Ltd Şti'nin işleteni olduğunu iddia ettiği 38 P 032 plaka sayılı aracın 25/10/2020 tarihinde seyri sırasında kasise yaklaştığı sırada hızını azaltmadığından bahisle davacı yolcunun araç içinde düştüğünde bahisle, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve manevi tazminat talep ettiği görülmüştür.
Sigorta poliçesinin ve dosyadaki Kayseri 3. Asliye Ceza Mahkeme'sinin ... esas sayılı dosyası incelenmesinde; kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün ... olduğu, tescil kayıtlarına göre ise araç malikinin ... olduğu ve davalı sigorta bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür. Somut olayda davalı sigorta şirketi 410.000,00 TL miktarlı sakatlık/ölüm teminatı ve 410.000,00 TL sağlık ve tedavi gideri teminatı ile sorumludur.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı olduğundan davacının davalı sigorta şirketine 06/01/2022 başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiş ve bu yöndeki itiraz 17/10/2022 tarihli ön inceleme duruşmasının (2) nolu ara kararı ile reddedilmiştir.
-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,
Mahkememiz ceza dosyasını dosyamız arasına almış, kaza tespit tutanağını incelenmiş ve kusur raporu alınmıştır. Ceza dosyasının incelenmesinde ... hakkında taksirle yaralama suçundan mahkumiyet kararı verildiği ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür. Olayla ilgili Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nca kusur aldığı görülmüştür.
Sürücü ...'ın olay günü 25/10/2022 günü sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs, içersinde bulunan ... Mobilyada çalışan (işçiler) yolcular ile, Kayseri şehir istikametinden Organize Sanayi Bölgesi istikametine doğru Abdulhamit Bulvarı üzerinde seyir halinde iken, Organize Sanayi Bölgesi 2. Cadde kavşağında bulunan kasise geldiğinde aracının hızını; hava, yol, görüş ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayıp, trafikte yapılması gereken özen ve dikkate önem vermeden, kontrolsüz bir şekilde hareket ettiği, ... plakalı otobüs (servis) ile hareket halinde iken yol üzerinde bulunan kasise sert bir şekilde girmesi neticesinde, aracın içerisinde uyku halinde bulunan yolcu (işçi)/davacı ...'i oturduğu koltuktan düşürerek yaralanmasına sebebiyet veren sürücü ...'ın kazanın oluşumuna 2918 sayılı KTK'nun 52/a-b ve 47/c-d asli olarak sebebiyet verdiği görülmüştür.
Davacı ...'in; Sürücü ...'ın; sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs içerisinde seyahat ederken araç içerisinde bulunan kemeri takmadan, olası aracın yapabileceği trafik kazaları sırasında kendi can güvenliğini emniyet altına almadan araç içinde uyuması neticesinde 2918 sayılı K.Y.T.K'nunda belirtilen 78. Maddeyi "Sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur" ihlal ettiği anlaşılmıştır.

-Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;
Mahkememizce Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/3153 E,2021/2473 sayılı ilamı doğrultusunda) Dosya kapsamında Sosyal Sigorta Yüksel Kurulu'nun maluliyetin %0 olduğuna dair rapor bulunduğu görülmüştür. Ancak alınan raporun Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında düzenlendiği ve geçerli ve çelişki yaratacak rapor olarak değerlendirilmemiştir. Yine Sosyal Güvenli Kurumu maluliyetin %0 olduğuna dair rapor bulunduğu görülmüştür. Ancak alınan raporun Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında düzenlendiği ve geçerli ve çelişki yaratacak rapor olarak değerlendirilmemiştir. Mahkememiz yerleşik uygulama uyarınca Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor almıştır. ERÜ Adli Tıp ABD tarafından sunulan raporda %15 oranında davacının sürekli malul olduğu ve 6 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğu anlaşılmıştır. Sosyal Sigorta Yüksel Kurulu ve Sosyal Güvenli Kurumu tarafından alınan raporlar Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında düzenlendiği ve her yönetmeliğin kendi maluliyet oranları bulunduğundan geçerli bir rapor olarak görülmemiş ve Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğinden ERÜ Adli Tıp ABD tarafından düzenlenen rapor arasında çelişki olmadığı değerlendirilmiştir.
-Aktüerya hesabına ve kaçınılmaz tedavi giderine ilişkin dair değerlendirmede;
HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacıların aktüer zarar hesabının yapılması ve Adli Tıp Uzmanından SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin belirlenmesi hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Davacının maaş bordroları temin edilmiştir. Alınan raporların değerlendirilmesinde; davacının Nisan 2021 ile Mayıs 2022 dönemi maaş bordrolarının dosya arasında bulunması sebebiyle söz konusu döneme ilişkin sürekli iş göremezlik zararı ücret bordrolarında kayıtla ücret tutarları üzerinden, ücret bordrosunun bulunmadığı Haziran 2022 ve sonrası dönem için ise asgari ücret karşılaştırma yöntemine başvurulduğu görülmüştür. Davacının son ücret bordrosunun bulunduğu Mayıs 2022 tarihinden geriye doğru 12 aylık gelirler toplamı, aynı dönemdeki asgari ücret toplamına oranlanmak suretiyle yapılan hesaplamada, davacının asgari ücretin: 59.084,60 TL / 41.048,30 TL = 1,44 katı düzeyinde gelir elde ettiği hesaplanmış olup anılan raporun yöntemine uygun olması sebebi ile davacının dava konusu kaza sonrasında; davacının SGK tarafından Tedavi giderleri zararının 7.620,00 TL olduğu, geçici iş göremezlik zararının 21.322,33 TL olduğu, sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararının 1.923.885,69 TL olduğu anlaşılmıştır.
-Müterafik kusura ilişkin değerlendirmede;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.
Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacıların müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Dosya kapsamında bulunan delillerden davacının 25/10/2020 tarihli trafik kazası sırasında araç içinde yolculuk ederken emniyet kemerini takmadığı görülmüştür. Bu nedenle, yerleşik Yargıtay uygulamaları da dikkate alınarak, davacı yönünden TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
Anılan indirim sonrası davacının SGK tarafından Tedavi giderleri zararı 7.620,00 TL'den %20 oranında indirim yapıldığında 6.096,00 TL olduğu, geçici iş göremezlik zararı 21.322,33 TL'den %20 oranında indirim yapıldığında 17.057,86 TL olduğu, sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararı 1.923.885,69 TL'den %20 oranında indirim yapıldığında 1.539.108,55 TL olduğu anlaşılmıştır.
- Mahkememizin geçici iş göremezlik zararının ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi gidernin teminat kapsamı dışında olup olmadığına dair değerlendirmesinde;
2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.
Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: Hüseyin TUZTAŞ)
Bu halde geçici iş göremezlik tazminatının ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinin sigorta teminatı kapsamında olduğu kabulü gerekir.
Ancak bir üst bentte müterafik kusur indirimi sonrası davacının geçici iş göremezlik 17.057,86 TL olduğu tespit edilmiştir. SGK tarafından sunulan ödeme kayıtları uyarınca davacı geçici iş göremezlik ödemesi olarak 17.238,79 TL tahsil ettiğinden anılan talep reddedilmiştir. SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ise kabul edilmiştir.
-Davalı ...... Ltd Şti, ... ve ... sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar. Davalı ..... Ltd Şti savunmaların kendisinin işleten olmadığını iddia etmiştir. Bu kapsamda ..... Ltd Şti tarafından sözleşme sunulmuştur. Anılan 15/03/2020-13/03/2021 tarihleri sözleşmenin incelenmesinde ..... Ltd Şti ile davalı ... arasında imzalandığı, ..... Ltd Şti hizmet alan olduğu, ...'ın hizmet veren olduğu, ..... Ltd Şti tarafından belirlenen güzergahlarda ... tarafından ..... Ltd Şti'in talep ettiği işçilerin taşınması noktasında olduğu, davalı ...'ın kendi personeli ile araç masrafları kendine ait olmak üzere km üzerinden bedel ödemek suretiyle anlaşma yapıldığı görülmüştür. Anılan sözleşme kapsamında alınan bilirkişi raporu uyarınca 2020 yılında 11 adet hizmet alımı yapıldığı ve bu kayıtların ticari defterlere işlediği görülmüştür. ..... Ltd Şti'nin somut olayda davalı ...'dan işçilerin taşınması noktasında hizmet alımı yaptığı ve araç üzerinde fiili hakimiyet kurmadığı, kendi nam ve hesabına işletmediğinden işleten sıfatı olmadığı oluşan zarardan sorumlu olmadığı, işletenin ... olduğu ve zarardan işleten sıfatı ile zarardan sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
- Manevi tazminata dair değerlendirmede;
TBK madde 56 "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü içermektedir.
Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda davacının %15 oranında malul olması, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı tarafın kusuru, çekilen ızdırap, davacının maluliyet durumu ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacının talebi ile bağlı kalınarak 25.000,00 TL manevi tazminat kabul edilmiştir.
-Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise arabulucuk başvuru tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrütfaizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı gerçek kişilerden yasal faiz ve kaza tarihinden faiz işletilmesi talebi bulunduğundan anılan talep uygun görülmüştür. Davalı sigorta şirketine karşı ise dava tarihinden avans faiz istemi bulunduğundan aracın ticari araç olması sebebi bu talep de kabul edilmiştir.
-Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;
Yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı red edilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden, mütefarik kusur nedeni ile yapılan indirimden dolayı red edilen kısım için davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş ve yargılama gideri aleyhinde hüküm kurulan davalılar üzerinde bırakılmıştır. (Yargıtay 17. HD.'nin 22/05/2017 gün ve 2014/24976 Esas 2017/5714 Karar sayılı emsal kararı)
Davacının davalı ... ... Ltd. Şti'nin organizasyonu içinde bulunan araçta kaza yapmış olması, davalılar arasındaki iç ilişkiyi bilme ihtimali olmadığından davalı ... ... Ltd. Şti'ne karşı dava açılmasında kusuru bulunmadığından davalı ... ... Ltd. Şti lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalı ... ... Ltd. Şti hakkındaki maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Davacının maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ İLE, 1.539.108,55 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 6.096,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 1.545.204,55 TL maddi tazminattan davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesinin sağlık/tedavi giderleri teminatından dava konusu olan SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi gideri zararının karşılanması, sakatlık/ölüm teminatından dava konusu olan sürekli iş göremezlik zararının karşılanması ve dava tarihi olan 03/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ... ve ...'ın yönünden ise trafik kaza tarihi olan 25/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olması koşulu ile davalı ... ... Ltd. Şti dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,
3-Davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin talebinin REDDİNE,
4-Davacının fazlaya ilişkin sürekli iş göremezlik zararı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararına ilişkin talebinin REDDİNE,
5-Davacının ... ... Ltd. Şti hakkındaki manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
6-Davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile, 25.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 25/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; kabul edilen maddi tazminat yönünden alınması gereken 105.552,92-TL nispi karar ve ilam harcından davacıdan peşin olarak alınan 444,02-TL peşin dava harcı ve 6.666,46-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 98.442,44-TL harcın davalılar ... Sigorta A.Ş. (davalı ... Sigorta Aş bakiye harcın sadece 28.423,51 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile), ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
8-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; hükmedilen manevi tazminat yönünden alınması gereken 1.707,75-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davalılar ... Sigorta AŞ ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
10-Maddi tazminat yönünden davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 444,02-TL peşin harç, 6.666,46-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.191,18-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, (davalı ... Sigorta Aş 80,70 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile),
11-Davacı ... tarafından maddi tazminat yönünden yapılan ve 3.655,00-TL tebligat gideri, 49,00-TL e-tebligat gideri, 3,75-TL KEP gideri, 10.700,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.407,75-TL yargılama giderinin davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
12-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 200,00-TL e-tebligat giderinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,
13-Davalı ... ...Şti tarafından yapılan 170,00-TL posta giderinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,
14-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
15-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine hükmolunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 228.328,63-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta AŞ vekalet ücretinin 66.413,50 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile)
16-Davacı ...'in maddi tazminat davası yönünden müterafik kusur nedeniyle reddedilen ve pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilen kısım yönünden davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
17-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
18- Davalı ... Sigorta Aş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.057,86-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
19-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, Davacı vekili Av. ... , İhbar Olunan vekili Av. ... davalı ... Turizm. Ltd. Şti vekili Av. ...ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili Av....'ın yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/09/2025

Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...279
E-imzalıdır

Tashih Şerhi

Her ne kadar mahkememizce verilen 15/092025 tarihli kararın hüküm kısmında ''...Davacının maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ İLE, 1.539.108,55 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 6.096,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 1.545.204,55 TL maddi tazminattan davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesinin sağlık/tedavi giderleri teminatından dava konusu olan SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi gideri zararının karşılanması, sakatlık/ölüm teminatından dava konusu olan sürekli iş göremezlik zararının karşılanması ve dava tarihi olan 03/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ... ve ...'ın yönünden ise trafik kaza tarihi olan 25/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olması koşulu ile davalı ... ... Ltd. Şti dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, şeklinde düzeltilmesine karar verilmiş olup ancak poliçe limitlerinin yazılmadığı anlaşılmakla ve infazda tereddüt hasıl olmaması amacıyla anılan kısmın;
''Davacının maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ İLE, 1.539.108,55 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 6.096,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 1.545.204,55 TL maddi tazminattan davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesinin sağlık/tedavi giderleri teminatından (410.000,00 TL teminat limiti) dava konusu olan SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi gideri zararının karşılanması, sakatlık/ölüm teminatından (410.000,00 TL teminat limiti) dava konusu olan sürekli iş göremezlik zararının karşılanması ve dava tarihi olan 03/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ... ve ...'ın yönünden ise trafik kaza tarihi olan 25/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olması koşulu ile davalı ... ... Ltd. Şti dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, '' şeklinde olmak üzere;
İşbu maddi hatanın düzeltilerek hükmün tashih ve tamamlanmasına ve işbu tashih şerhinin karar ilamının eki sayılmasına karar verildi. 12/10/2025

Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır