mahkeme 2022/1187 E. 2025/581 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO :...

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1-...
VEKİLİ : Av....

: 2- ...
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...ve... ... Ltd. Şti ile Talas İlçesi ... mahallesi ... Ada ... parselde 68 adet 2+1 daire ve 9 adet 3+1 daire ile 1 adet görveli dairesi bulunan bloğun malzemeli işcilik ile çelik kapı yangın kapısı ve mekanik yangın kapısı ve şaft kapağı yapımına dair 25/09/2021 tarihinde yüklenici sözleşmesi imzaladıklarını sözleşmeye .... ismi ile imza altına davalının aldığını, ayrıca ... ...Ltd Şti nin kaşesinin basıldığını yüklenicinin ... ın sözleşmeye konu edimini usule uygun ifa etmediğini, ...'a ödemeler yaptıklarını, davalıya ihtarlar çekildiğini ancak işin tamamlanmadığını fiyat farkı oluştuğunu ve işin başka bir firmaya yaptırıldığını belirterek sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca cezai şart, dairelerin geç teslim edilmesi nedeni ile kira bedeli, işin yarım bırakılması sebebi ile %10 cezai şart bedeli ve başka bir firmaya yaptırılmasından dolayı fiyat farkından dolayı alacak talep ettiğini belirterek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL müvekkili firmanın zararının kesin vade olan 10/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sunulan 25.09.2021 tarihli sözleşmede müvekkilinin şahsi sorumluluğunu doğuracak şekilde imzalanmadığını, ... Kapı Mobilya İnş. Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına imzalandığını ve söz konusu şirkete ait kaşeye şirket çalışanı olarak şirket adına imzalandığını, davacı tarafın söz konusu eksikliklere ilişkin herhangi bir tespit yaptırmadığını, iddia edilen eksiklikleri kesinlikle kabul etmediklerini, davacı tarafın söz konusu eksik ve ayıplı işler için dava dışı ... Yapı A.Ş. İle 15.03.2022 tarihinde sözleşme imzalandığını iddia ettiğini, diğer davalı ... Kapı Ltd. Şti. İle yapılan sözleşme ile davacının ... Yapı A.Ş. ile yapmış olduğu sözleşmeler karşılaştırıldığında kullanılan malzemelerin adet ve ölçü olarak birbirine denk gelmediğini, dolayısıyla dava dışı şirketle yapılan sözleşmeye dayanılarak eksik veya ayıp iş bedellerinin talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın öncelikle usulden reddine, kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı vekili 16/12/2022 tarihli dilekçe ile Kayseri 13. Noterliğinin 30/11/2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname, Kayseri 13. Noterliği 13/12/2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ve Kayseri 13.Noterliği 20/12/2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamelerin onaylı örneklerini sunmuştur.
Mahkememizce mahallinde 15/12/2023 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir inşaat mühendisi, bir nitelikli hesap uzmanı, bir mali müşavir bilirkişi hazır edilmiş, bilirkişi heyeti 26/02/2024 tarihli raporunda özetle;
Keşif mahallinde yapılan incelemelerde söz konusu kapıların montajlarının yapılmış olduğu, eksik kapı bulunmadığı, dairelerin teslim edilmiş olduğu ve binanın oturulur halde bulunduğu,
Yapılan hesaplamalarda kullanılan metrajların ... Yapı A.Ş. firmasının düzenlemiş olduğu faturadaki miktarlar baz alınarak yapıldığı,
Yapılan hesaplamalar sonucunda iki farklı firma ile imzalanan iki farklı sözleşme arasındaki fiyat farkının KDV Dahil 240.498,25 TL olduğu,
Davacının incelemeye sunulan 2021-2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defter tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı, HMK 222'ye göre delil niteliğine haiz olduğu,
Davalının davacıya düzenlemiş bulunduğu, ... numaralı 11.10.2021 tarihli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu,
Davacı tarafça davalıya ... numaralı 10.12.2021 tarihli iade faturası düzenlenmiş olduğu,
Davacı tarafça davalıya gönderilen “verilen avanslar” hesabında takip edilen ödemeler toplamının 90.000,00 TL olduğu,
Davacının ticari defterlerinde davalının takip edildiği ... numaralı hesabın 31.03.2023 tarihi itibariyle bakiyesinin 90.000,00 TL borç olduğu,
Sözleşmenin 12. Maddesinde belirlenen (geciken her iş kalemi için günlük toplam sözleşme bedelinin binde altısı kadar ceza) gecikme cezasının 90.655,50 TL olduğu,
Sözleşmenin 17. Maddesi uyarınca (yüklenici söylemiş olduğu zamanda, yüklenicinin işi teslim etmemesi, yarım bırakması, işin gecikmesi halinde) belirlenen cezai şart tutarının 23.245,00 TL olduğu,
Sözleşmenin 20. Maddesi uyarınca (sözleşme kurallarına uymaması ve işverenin talebi doğrultusunda işi yapmaması halinde veya işe belirtilen süre içerisinde başlamaması) belirlenen cezai şart tutarının 150.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekili beyan dilekçesi, davalı vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı tanıkları ... ,... , ... , ... ve davalı ...tanığı ... 'nın keşif mahallinde beyanı alınmıştır.
Tarafların itirazları ve davacının dava dışı ... ile yapmış olduğu anlaşma konusu ürünlerin anlaşma tarihi itibari ile rayiçleri üzerinden hesap yapılmak üzere dosya ek rapora gönderilmiş, 23/10/2024 tarihli ek raporda özetle;
Anlaşma konusu ürünlerin anlaşma tarihi itibari ile rayiçleri üzerinden yapılan hesaplama
sonucunda KDV Dahil 367.098.00 TL olduğu belirlendiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı davacı vekili beyan ve itiraz dilekçesi, davalı ...vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekilinin 02/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığı görülmekle davacı tarafa yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş kesin süreye uyulmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş, davacı vekilinin bu hususta 18/03/2025 tarihli beyan dilekçesi ile yemin delilinden vazgeçtiklerini bildirdiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davalı ...'ın sözleşmenin tarafı olup olmadığı ve kendisine husumet düşüp düşmediği, davacının dayanmış olduğu sözleşmedeki işlerin ayıplı ve eksik yapılıp yapılmadığı, işin başka bir firmaya yaptırıldığı belirterek sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca cezai şart, dairelerin geç teslim edilmesi nedeni ile kira bedeli, işin yarım bırakılması sebebi ile %10 cezai şart bedeli ve başka bir firmaya yaptırılmasından dolayı fiyat farkından dolayı alacak noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce yargılama sırasında mahallinde 15/12/2023 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir inşaat mühendisi, bir muhasebeci ve bir nitelikli hesap bilirkişisi hazır edilmiş ve rapor alınmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin açıklanmasında yarar vardır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser sözleşmesi" yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde "eser" ve "bedel" olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir.
İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü iş sahibindedir. Eser sözleşmesinin muhataba varması gerekli tek taraflı irade beyanı ile sona erdirilmesi mümkün olmaktadır (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/2651 Esas ve 2024/628 Karar sayılı emsal ilamı).
Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince götürü bedelli sözleşmelerde işin eksik ve kusurları dikkate alınıp düşülmek suretiyle yapılan imalâtın, işin tamamına göre fiziki oranı tespit edilip bu oran götürü bedele uygulanarak hak edilen iş bedelinin tespiti ve bundan kanıtlanan ödemeler indirilmesi suretiyle yüklenici alacağı ya da fazla ödeme bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir (Yargıtay 15. H.D., 06/04/2021 tarihli, 2020/1409 Esas ve 2021/1445 Karar sayılı emsal kararı).
Kural olarak eser sözleşmesinde, sözleşme feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanamadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Diğer bir deyimle iş sahibi, eseri kendi tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamak durumundadır (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/1692 Esas ve 2016/285 Karar sayılı ve 2018/3852 Esas ve 2018/4877 Karar sayılı emsal ilamları). Buna göre eser sözleşmesi feshedilmediği müddetçe yapılan imalatın yüklenici tarafından yapılmış olduğu bir karinedir. Bu karinenin aksini iddia eden taraf ispatlamalıdır (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/120 Esas ve 2022/1386 Karar sayılı emsal ilamı). Bu çerçevede davacı yüklenicinin somut deliller, bilgi ve belgeler karşısında eser sözleşmesi gereğince yaptığı imalatın bedelini davalı işverenden talep etmesi mümkündür.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2015/337Esas ve 2015/3358 Karar sayılı emsal ilamında "Taraflar arasında akdî ilişkinin kurulduğu tarih itibariyle uygulanması gereken 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde iş sahibinin eseri teslim aldıktan sonra varsa eserdeki açık ayıpları işlerin mutad cereyanına göre imkânını bulur bulmaz (BK.md.359), gizli ayıpları ise ayıba vakıf olduğu tarihte (BK.md.362/son) yükleniciye ihbar etmesi gerekli olup, bu ihbar külfeti yerine getirilmediği takdirde eseri olduğu gibi kabul edilmiş sayılacağından yüklenici ayıba dayalı taleplerden kurtulmuş olur. Mahkemece davalının ayıp ihbarını yaptığını ispat edemediği kabul edilmiş ise de; ayıp ihbarının yapılması herhangi bir şekle bağlı olmayıp, şahitlerin ifadesiyle de ispatlanabilen bir husustur. Davalı tanıklarınca ayıp ihbarının süresinde yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu beyanlar sadece ayıp ihbarının süresinde yapıldığını ispatlayabilir. Somut olayda ürünlerin ayıplı olup olmadıklarına dair dosyada davalı şirketin kendi kayıt ve tutanakları dışında objektif mahkeme tespiti vs. delil bulunmamaktadır. Ürünlerin de davalının iddiasına göre tamiratı yapıldığından yargılama sırasında keşifle ayıbın tespit edilemeyeceği, sonuçta ayıpların varlığı ve niteliği ispatlanamadığından kanıtlanamayan ayıp savunması reddedilerek davanın kabul edilmek sureti ile itirazın iptâline karar verilmesi gerekirken mahkemenin bilirkişi raporunu hükmüne esas alarak davanın reddine karar vermesi doğru olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur."
Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre eser bedelinin götürü nitelikte olduğu kuşkusuzdur. Toptan sabit götürü bedel niteliğindeki eser sözleşmesinde işin tamamını bitirip eseri teslim eden yüklenici sözleşmeyle karalaştırılan götürü iş bedelinin tamamına hak kazanır. Ancak eksik imalatla işin teslimi halinde yüklenici yaptığı imalat ölçüsünde iş bedeline hak kazanır. Az yukarıda değinildiği üzere Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince götürü bedelli sözleşmelerde işin eksik ve kusurları dikkate alınıp düşülmek suretiyle yapılan imalâtın, işin tamamına göre fiziki oranı tespit edilip bu oran götürü bedele uygulanarak hak edilen iş bedelinin tespiti ve bundan kanıtlanan ödemeler indirilmesi suretiyle yüklenici alacağı ya da fazla ödeme bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir (Yargıtay 15. H.D., 06/04/2021 tarihli, 2020/1409 Esas ve 2021/1445 Karar sayılı emsal kararı). Bunun yanı sıra taraflar arasında düzenlenen sözleşmede iş bedelinin 3.500.00,00-TL olduğunun kararlaştırılması dışında başka bir hususa yer verilmemiştir. Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nun 480. maddesi hükmünce götürü bedelli işlerde yüklenici yapılacak şeyi kararlaştırılan fiyata yapmaya mecbur olup tahmin edilen miktardan fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici bedelin arttırılmasını isteyemeyecektir. Bu kapsamda KDV de götürü bedele dahildir. Bunun sonucu olarak, davacının yapmış olduğu eksik imalattan dolayı isteyebileceği bedel sözleşmede belirtilen götürü bedel üzerinden yaptığı imalat ölçüsünde, yerleşik Yargıtay kararlarıyla belirlenen metoda göre hesaplanmalıdır.
Mahkememizce mahallinde 15/12/2023 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir inşaat mühendisi, bir nitelikli hesap uzmanı, bir mali müşavir bilirkişi hazır edilmiş, bilirkişi heyeti 26/02/2024 tarihli raporunda özetle;
Keşif mahallinde yapılan incelemelerde söz konusu kapıların montajlarının yapılmış olduğu, eksik kapı bulunmadığı, dairelerin teslim edilmiş olduğu ve binanın oturulur halde bulunduğu,
Yapılan hesaplamalarda kullanılan metrajların ... Yapı A.Ş. firmasının düzenlemiş olduğu faturadaki miktarlar baz alınarak yapıldığı,
Yapılan hesaplamalar sonucunda iki farklı firma ile imzalanan iki farklı sözleşme arasındaki fiyat farkının KDV Dahil 240.498,25 TL olduğu,
Davacının incelemeye sunulan 2021-2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defter tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı, HMK 222'ye göre delil niteliğine haiz olduğu,
Davalının davacıya düzenlemiş bulunduğu, ... numaralı 11.10.2021 tarihli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu,
Davacı tarafça davalıya ... numaralı 10.12.2021 tarihli iade faturası düzenlenmiş olduğu,
Davacı tarafça davalıya gönderilen “verilen avanslar” hesabında takip edilen ödemeler toplamının 90.000,00 TL olduğu,
Davacının ticari defterlerinde davalının takip edildiği 159.0147 numaralı hesabın 31.03.2023 tarihi itibariyle bakiyesinin 90.000,00 TL borç olduğu,
Sözleşmenin 12. Maddesinde belirlenen (geciken her iş kalemi için günlük toplam sözleşme bedelinin binde altısı kadar ceza) gecikme cezasının 90.655,50 TL olduğu,
Sözleşmenin 17. Maddesi uyarınca (yüklenici söylemiş olduğu zamanda, yüklenicinin işi teslim etmemesi, yarım bırakması, işin gecikmesi halinde) belirlenen cezai şart tutarının 23.245,00 TL olduğu,
Sözleşmenin 20. Maddesi uyarınca (sözleşme kurallarına uymaması ve işverenin talebi doğrultusunda işi yapmaması halinde veya işe belirtilen süre içerisinde başlamaması) belirlenen cezai şart tutarının 150.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekili beyan dilekçesi, davalı vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı tanıkları ... ,... ... , ... ve davalı ...tanığı ... 'nın keşif mahallinde beyanı alınmıştır.
Tarafların itirazları ve davacının dava dışı ... ile yapmış olduğu anlaşma konusu ürünlerin anlaşma tarihi itibari ile rayiçleri üzerinden hesap yapılmak üzere dosya ek rapora gönderilmiş, 23/10/2024 tarihli ek raporda özetle;
Anlaşma konusu ürünlerin anlaşma tarihi itibari ile rayiçleri üzerinden yapılan hesaplama
sonucunda KDV Dahil 367.098.00 TL olduğu belirlendiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davacının imalatında bir kısım işlerin davalı yüklenici tarafından yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmayıp, davacı iş sahibi tarafından ayıp savunmasında bulunulmuş ise de ayıbın varlığı konusunda bir delil tespiti yaptırılmadığı gibi ayıbı kanıtlayan tanık delili gibi zayıf bir delilin dışında başkaca kuvvetli bir delil de sunulamamıştır. Ayıplı olarak yapıldığı ileri sürülen işler, davacı tarafça dava dışı üçüncü bir firmaya yaptırıldığından mahkemece de ayıbın varlığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmış ancak tespiti olanağı kalmamış; bu nedenle, ispat yükü üzerinde olan davacı iş sahibince ayıbın varlığı yöntemince kanıtlanamamıştır.
Davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığından yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş, davacının yemin metni sunmadığı görülmüştür. İzah edilen nedenlerle davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 615,40-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harçtan ve 8.212,56-TL ıslah harcından mahsubu ile artan 7.677,86-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,
5-Davalı ...tarafından yapılan 118,00-TL posta giderinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 76.149,78-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır