mahkeme 2021/528 E. 2024/378 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

ESAS NO : 2021/528 Esas
KARAR NO : 2024/378

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
İFLAS İDARE
MEMURLARI : 1-... - ... - [16691-96857-51820] UETS
2-SERKANAKDENİZ-...-[16825-82070-39991] UETS
3-...-... - [16962-69266-91737] UETS

VEKİLİ : Av. ... - [DAVA TARİHİ : 30/07/2021
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin ... numaralı üyesi iken Hacıbektaş Noterliği'nin 11/03/2015 tarih ve 244 yevmiye sayılı bildirim ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini ve tüm haklarının yasal süresi içerisinde kendisine iade edilmesini davalıya bildirdiğini, davalı tarafından 20/02/2015 tarihli belge gereğince davalıya ait üyelik nedeniyle o tarihli tahsilat nominal tutar 73.970,00 TL olarak hesap edildiğini, tespit edilen borçların ödeme şekil ve şartlarının genel kurulda kararlaştırılacağının beyan edildiğini, davalı kooperatifin 06/04/2015 karar tarihli ... karar numaralı Yönetim Kurulu kararı ile davacının istifasının kabul edilerek daha önce kooperatife yaptığı ödemelerin ana sözleşme hükümleri ve alınacak genel kurul kararları çerçevesinde iadesine karar verilmiş olmasına rağmen davacının bugüne kadar kooperatife yapmış olduğu ödemeleri nedeniyle hiçbir geri ödeme gerçekleştirilmediğini, bu yaşananlar sonrasında davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden davacının davalı kooperatiften alacaklarının tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın 28/01/2021 tarihinde borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalının asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın istifasının 06.04.2015 tarihinde davalı kooperatif tarafından kabul edildiğini, davacı tarafın icra takibini 2021 yılında başlattığını, davanın zamanaşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, kooperatiften talep edilen çıkma payı alacağının 01/08/2018 tarihinde muaccel olduğunu, bu tarihten önce faiz talep edilemeyeceğini, davacının davalı kooperatifin üyesi iken Hacıbektaş Noterliği'nden 11.03.2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kooperatif üyeliğinde istifa ettiğini, davalı kooperatif Yönetim Kurulu'nun 06.04.2015 tarih ve 7 no'lu kararı ile davacının ortaklıktan istifasının Kooperatifler Kanunu'nun 12-13. maddeleri uyarınca kabulü ile ortaklığa yapmış olduğu ödemelerin ana sözleşme hükümleri ve genel kurul kararları çerçevesinde hesaplanarak iade edilmesine karar verdiğini, Kooperatifler Kanunu’nun 12. maddesine göre çıkmanın ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilmek suretiyle yapıldığını, ayrılma payının genel kurul onayı ile bilançonun kesinleşmesinden sonra muaccel hale geldiğini, kooperatiften ayrılan ortağın, yaptığı ödemeler için ayrılma payını talep ederken faiz talep edemeyeceğini, çünkü kooperatiflerin kâr amacı gütmeyen, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma suretiyle ortaklarının ekonomik menfaatlerini koruyan kuruluşlar olduğunu, alacağı muaccel hale gelen ayrılan ortağa, kooperatifin adî işlere ilişkin temerrüt faizi ödemesi gerektiğini, davacının takip dosyasında 38.612,34 TL faiz istemesinin yerinde olmadığını, kooperatif çıkma payı alacağından genel giderlerin düşülmediğini, davacı yanın Kayseri Genel İcra Dairesinde başlattığı icra takibinde 73.970,00 TL asıl alacak, 38.612,34 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 112.582,34 TL alacak talebinde bulunduğunu, ortaklıktan ayrılan ortağın kooperatife ödemiş olduğu miktar üzerinden genel giderler ve birtakım düşülmesi gereken miktarlar düşülmeden talepte bulunulduğunu, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğini, davacının kooperatife ödemiş olduğu toplam miktardan genel giderler düşülmeden talep ettiği asıl alacak ile ve 01/08/2018 olan temerrüt tarihinden değil de istifa tarihinden itibaren başlatılan faiz alacağı taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, davacının alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, takip alacaklısının ... ve takip borçlusunun S.S.... Yapı Kooperatifi olduğu, çıkma payı alacağı sebebi ile genel haciz yoluna özgü icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 25/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 28/01/2021 tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, işbu davanın süresi içinde açıldığı görülmüştür.
Hacı Bektaş Noterliği'ne müzekkere yazılarak 11/03/2015 tarihli ve 244 yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhli örneği celp edilmiştir.
Davalı kooperatife müzekkere yazılarak davacının üyelik dosyası celp edilmiştir.
Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden davalı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin, tüm genel kurul kararlarının ve hazirun cetveli celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, muhasebeci bilirkişi Prof. Dr. ... 25/11/2021 tarihli raporunda özetle;
1. Davacının davalı kooperatiften ayrılmasına yönelik olarak davalı kooperatifçe 06.04.2015 tarihinde 7 numaralı yönetim kurulu kararı alındığını,
2. Davacının çıkma payı alacağı 2015 yılı bilançosunun onaylandığı tarihten bir ay sonra muaccel olacağını, davalı kooperatifin 2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin genel kurullarının 30.06.2018 tarihinde yapıldığını, ancak ana sözleşmeye göre (md. 25) genel kurulun her yılın ilk altı ayı içinde yapılmasının zorunlu olduğunu, buna göre davacı alacağının 01.08.2016 tarihinde muaccel olacağını,
3. Davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödeme tutarının 76.970 TL olduğunu,
4. Davacının yaptığı ödeme tutarından 954,71 TL genel gider payı mahsup edildiğinde davacının alacağının 76.015,29 TL kaldığını, ancak davacı talebinin 73.970 TL olduğunu,
5. Davalının temerrüde düştüğü 01.08.2016 tarihinden takip tarihine kadar işleyen faiz tutarının 29.802,82 TL olarak hesaplandığını bildirir yönde rapor sunmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ile davalı vekilinin rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Dosya icra iflas hukukunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek davalı tasfiye halinde kooperatifinin iflas tarihi itibari ile rapor alınmış, bilirkişi Rasim Ceyhan 06/12/2023 tarihli raporunda özetle; dava dosyasında ve eklerinde mevcut bilgi ve belgelerde yapılan incelemeler neticesinde, iflas tarihi olan 20/12/2021 tarihi itibariyle 110.511,57 TL alacağın hesaplandığını bildirir yönde rapor sunmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı ve davalı vekiline karşı beyan dilekçesi sundukları görülmüştür. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı yapmış olduğu itirazında belirttiği icra vekaleti ücreti yönünden ek rapor alınmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 04/03/2024 tarihli ek raporda özetle, dava dosyasında ve eklerinde mevcut bilgi ve belgelerde yapılan incelemeler neticesinde, iflas tarihi olan 20/12/2021 tarihi itibariyle 124.896,98 TL alacağın hesaplandığını belirtmiştir. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, ilamsız icra takibine itiraz üzerine itirazın iptali istemiyle açılan ancak davalının iflası üzerine kayıt kabule dönüşen davadır. Davanın yasal dayanağı İİK'nun 235. maddesidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira uyuşmazlık 1163 sayılı kooperatifleri kanunu 99.maddesi uyarınca ticari niteliktedir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Davalı kooperatif hakkında mahkememizin *** karar sayılı dosyası ile 20/12/2021 tarihinde iflas kararı verildiği anlaşılmakla İİK'nun 194. maddesi gereğince iflas dosyasında yapılacak olan ikinci alacaklılar toplantı tarihinden 10 gün sonrasına kadar davanın durdurulmasına karar verildiği, 07/11/2022 tarihinde 2. alacaklılar toplantısının yapılmasıyla davaya kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.
Davacının çıkma payı nedeni ile iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulabilmesi için üyeliğinin sonlanması ve alacağının muaccel olması gerekir. Kooperatif üyeliğinin sonlanması ya kooperatifin üye hakkında usulüne uygun bir şekilde çıkarma kararı alması ve bunu üyeye tebliğ etmesi ya da üyenin istifası ile gerçekleşir.Kooperatifler Kanunu'nun emredici hükümleri ve yerleşik Yargıtay kararları ile sabit hale geldiği üzere; üyelikten istifa eden bir üyenin çıkma payının muaccel olması için çıktığı yılı takip eden genel kurul toplantısının yapılması, bilançonun onaylanması ve onay tarihinden sonra bir ay geçmesi gerekir. Çıkma payı alacağı ancak bilançonun onay tarihinden bir ay geçtikten sonra muaccel olur. Davacının çıkma payı alacağı takibin yapıldığı ve iflasın açıldığı tarihte muacceldir.
Mahkememizce muhasebeci bilirkişi Prof. Dr. ... 25/11/2021 tarihli raporunda davacının davalı kooperatiften ayrılmasına yönelik olarak davalı kooperatifçe 06.04.2015 tarihinde 7 numaralı yönetim kurulu kararı alındığını, davacının çıkma payı alacağı 2015 yılı bilançosunun onaylandığı tarihten bir ay sonra muaccel olacağını, davalı kooperatifin 2014-2015-2016-2017 yıllarına ilişkin genel kurullarının 30.06.2018 tarihinde yapıldığını, ancak ana sözleşmeye göre (md. 25) genel kurulun her yılın ilk altı ayı içinde yapılmasının zorunlu olduğunu, buna göre davacı alacağının 01.08.2016 tarihinde muaccel olacağını, davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödeme tutarının 76.970 TL olduğunu, davacının yaptığı ödeme tutarından 954,71 TL genel gider payı mahsup edildiğinde davacının alacağının 76.015,29 TL kaldığını, ancak davacı talebinin 73.970 TL olduğunu, davalının temerrüde düştüğü 01.08.2016 tarihinden takip tarihine kadar işleyen faiz tutarının 29.802,82 TL olarak hesaplandığını bildirir yönde rapor sunmuştur. Dosya icra iflas hukukunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek davalı tasfiye halinde kooperatifinin iflas tarihi itibari ile rapor alınmış iflas tarihi olan 20/12/2021 tarihi itibariyle 124.896,98 TL alacağın hesaplandığını belirtmiştir. Yapılan bu incelemeler, tarafların iddia ve savunmalarına göre; davacının müflis kooperatiften alacaklı olduğu, alacağının dayanağının kooperatif ortaklığından çıkma payı karşılığında verilen karar ve icra takibine dayandığı, davacının alacağının varlığı ve miktarının usulünce ispatlanmış olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16/01/2019 tarihli *** Esas ve *** Karar sayılı içtihatı da dikkate alınarak sıra cetveline itiraz davaları maktu harç ve maktu vekalet ücretine tabi olduğundan mahkememizce maktu harç ile maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE, açılan itirazın iptali davası, kayıt kabul davasına dönüşmüş olmakla, 73.970-TL asıl alacak ve 35.876,46-TL iflas tarihine kadar işlemiş yasal faiz, 14.385,41-TL vekalet ücreti, 665,11-TL takip masrafı olmak üzere toplam 124.896,98 TL alacağın davalı müflis Ss Esen Şekerkent Yapı Kooperatifi'nin iflas masasına davacı alacağı olarak KAYIT VE KABULÜNE,
2-Davanın Kayıt kabul davasına dönüşmesi nedeni ile yasal koşulları bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 700,32 TL harçtan mahsubu ile artan 272,75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 59,30 TL, peşin harç 700,32 TL, tebligat, müzekkere ve posta gideri 163,20 TL ve bilirkişi ücreti 1.600,00 TL olmak üzere toplam 2.522,82 TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır