Karar Detayı

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... -
VEKİLLERİ : Av. ... - [16880-88737-67623] UETS
Av. ... - [16254-52184-71822] UETS
DAVALILAR : 1- ... - ... ***
2- ... İFLAS İDARESİ- ... ***

DAVA : Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan tasarrufun iptali (İİK 277 Ve Devamı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, borçlu ... Profil San Ve Tic. Ltd. Şti.'nden İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 561.588,00-YTL (faiz ve masraflar hariç) alacaklı olduğunu, borçlunun acz içinde olduğunu ve borçlarını ödeyemediğini, borçlu ... Profil San Ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili şirkete ödeme olarak çekler verdiğini, vermiş olduğu çeklerin vadeleri gelmeden üzerindeki taşınmazları devrettiğinin anlaşıldığını, Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevkii, 250 Pafta, ... Parsel sayılı taşınmazın 4/2'sinin yine Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevkii, 250 Pafta, 3587 Parsel numaralı taşınmazlar olduğunu, bu taşınmazların rayiç bedellerinden çok düşük fiyata satıldığını, taşınmazları satın alan davalı ...'ın şirketin durumunu bilerek bu taşınmazları satın aldığını, kendisi ile aynı soyadı taşıyan ...'a da fabrika binasının bulunduğu taşınmaz üzerine 28/09/2007 tarihinde ipotek tesis edildiğini, gayrimenkulü devralan diğer davalının borçlunun borçlarını ödeyemez durumda olduğunu ve acz içinde bulunduğunu bildiğini, yapılan satışın muvazaalı olduğunu belirterek İİK'nun 277 ve devam eden maddeleri gereği Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevkii, 250 Pafta, ... Parsel sayılı taşınmazın 4/2'si, yine Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevkii, 250 Pafta, 3587 Parsel numaralı taşınmazlarla ilgili tasarrufun iptaline müvekkilinin alacaklı bulunduğu İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kaynaklanan alacaklardan dolayı gayrimenkulun cebri icra yoluyla satılması için İİK'nun 283. maddesi gereğince yetki verilmesine, gayrimenkul üzerinde bundan sonra yapılacak tasarrufların müvekkili zarara uğratması söz konusu olduğundan, bunun önlenmesi için İİK'nun 282/2. maddesi gereği mahkemenizce gerekli görülecek teminsi karşılığında iptale konu taşınmazların tapu kaydına konulmak üzere 561.588,00-TL'lik alacaktan dolayı bu tutar üzerinden tedbir niteliğinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi ekli davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunulmadıkları anlaşılmıştır.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça, İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ve dosyadaki haciz zaptı, tapu kayıtları, tapu sicil müdürlüğünce düzenlenen resmi senet örneklerine delil olarak dayanılmıştır.
Davalılar tarafından yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir.
Mahkememizce mahallinde dava konusu taşınmazların satış ve intikal tarihlerindeki rayiç değerlerinin ve vasıflarının tayin ve tespiti bakımından, refakate resen alınan 1 fen memuru ve 1 mülk bilirkişisi ile keşif yapılmıştır.
Mahallinde yapılan keşif sonrasında keşfe katılan, Mülk Bilirkişisi Halide Yücel tarafından düzenlenen 01/03/2010 tarihli raporda; "Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevki, 250 Pafta, ... Parselde kayıtlı, 6400,00m² yüzölçümlü "tarla" vasfındaki taşınmazın, 2/4 hissesinin satış-intikal tarihi 01/10/2007 itibariyle değerinin 48.000,00-TL olacağı, Kayseri İli ... İlçesi ... Mevki, 250 Pafta, 3587 Parselde kayıtlı, 342,00m² yüzölçümlü "tarla" vasfındaki taşınmazın, 2/4 hissesinin satış-intikal tarihi 01/10/2007 itibariyle değerinin 5.130,00-TL olacağı" belirtilmiştir.
Teknik bilirkişi Mustafa Karacan tarafından düzenlenen 16/02/2010 tarihli raporda; "Dava konusu yerin Kayseri İli Melikgazi İlçesi ... Mahallesi 25 Pafta, ... ve 3587 nolu parseller olduğu, belirtilmiştir.
Davalı Beştepe vekilinin yanlış parselde keşif yapıldığı ve değere ilişkin ayrıntılı ve gerekçeli itirazlarda bulunduğu gözetilerek, bu konudaki tereddüdün giderilmesi ve itirazların değerlendirilmesi bakımından taşınmazın vasfı da göz önünde bulundurularak, mahkememizce resen seçilecek ve aletle ölçüm yapacak daha önce rapor veren bilirkişiler dışında 2 fen bilirkişisi bir ziraatçi bir mülk bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti ile mahallinde yeniden keşif yapılmamıştır.
Mülk Bilirkişisi Mehmet Ermiş tarafından düzenlenen 02/06/2010 tarihli raporda özetle; "Kayseri İli ... İlçesi ... Mevki, 250 Pafta, ... Parselde kayıtlı, 2/4 hissenin davalılardan ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...'a satış ile ilgili akit tarihi olan 01/10/2007 tarihindeki değerinin 48.000,00-TL olduğu, Kayseri İli ... İlçesi ... Mevki, 250 Pafta, 3587 Parselde kayıtlı taşınmazdaki tam hissenin davalılardan ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...'a satış ile ilgili akit tarihi olan 01/10/2007 tarihindeki değerinin 4.104,00-TL olduğu, Kayseri İli ... İlçesi ... Mevki, 250 Pafta, ... Parselde kayıtlı, 2/4 hissenin davalılardan ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...'a satış ile ilgili dava tarihi olan 02/03/2009 tarihindeki değerinin 53.280,00-TL olduğu, Kayseri İli ... İlçesi ... Mevki, 250 Pafta, 3587 Parselde kayıtlı taşınmazdaki tam hissenin davalılardan ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...'a satış ile ilgili dava tarihi olan 02/03/2009 tarihindeki değerinin 4.555,44-TL olduğu," belirtilmiştir.
Mahkememizce davalı ... Profil Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiğinden İİK.nun 194. maddesi gereğince ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar olmak üzere davanın durdurulmasına, ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak ikinci alacaklılar toplantısı yapıldığı takdirde mahkememize bildirilmesinin istenmesine ve toplantının yapılmasından itibaren 10 gün içerisinde dosyanın yeniden ele alınmasına karar verilmiştir.
Kayseri Kapatılan 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/1 İflas sayılı dosyasında ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığının, yapılmışsa hangi tarihte yapıldığının ya da ikinci alacaklılar toplantısının hangi tarihte yapılmasının kararlaştırıldığının mahkememize bildirilmesi istenilmiştir. Gelen müzekkere cevabında müdürlük dosyasında tasfiyenin tatiline karar verildiği, tasfiyenin tatili kararının kesinleştiği, bu sebeple masada henüz mal mevcut olmadığından ikinci alacaklılar toplantısı yapılmadığı, iflas masasına mal girene kadar da ikinci alacaklılar toplantısının yapılması hususunun planlanmadığı bildirilmiştir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2020/54 İflas sayılı dosyada 04/10/2022 tarihli yazısında ikinci alacaklar toplantısının yapılamadığı iflas idaresi bozulduğu için ve yedek aday olmadığından iflas idaresinin görevinin sona erdiği, iflas dosyasının İİK'nun 254. gereği talebinin şimdilik reddedildiği, davaların sonuçlanması halinde tasfiye işlemlerine devam edileceğine hususunun bildirildiği anlaşılmakla mahkememizce dava dosyası yeniden ele alınmıştır. Bu kez davalı şirket yerine iflas idaresini temsilen icra dairesine tebligat çıkarılmıştır.
İstanbul 8.İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyasının akıbetinin araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi ayrıca bu dosyada verilen aciz vesikası olup olmadığının araştırılarak bildirilmesi ile tüm Uyap kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. 17/10/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 01/10/2007 tarihli 3393 yevmiye numaralı resmi senet evrakı müzekkere ekine eklenerek ...'nin temsile yetkili kişilerin ve ortaklarının kim veya kimler olduğunun bildirilmesi ile açık kimlik bilgilerinin ve TC kimlik numaralarının bildirilmesi istenilmiştir. 24/10/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2020/54 İflas sayılı dosyasına müzekkere yazılarak davacı Grup Metal Sac San. Ve Dış Tic A.Ş. tarafından Borçlu Müflis ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. ile ... adına tasarrufun iptali istemi ile açılan eldeki davanın yargılaması sırasında Borçlu Müflis ... Profil San. Tic. Ltd. Şti.'nin iflasına karar verilmiş olması ve halen iflas tasfiyesinin devam ediyor bulunması nedeni ile İİK'nun 245. maddesi uyarınca eldeki davayı takip konusunda davacıya yetki verilip verilmediğinin veya bu davayı iflas masası idaresi olarak kendilerinin takip edip etmeyeceklerinin mahkememize açıkça bildirilmesi istenilmiştir. İflas müdürlüğünce, iflas dosyasında iflas idaresi bulunmadığından alacaklılar toplantısında nisap da sağlanamadığından iflas idaresine verilmiş herhangi bir dava takip yetkisi bulunmadığına ilişkin cevap verilmiştir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2020/54 iflas sayılı dosyasında Müflis Tasfiye Halinde ... Profil Sanayi Ticaret Limit Şirketi'nin 2007 yılına ait tüm ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere mahkememize ivedi olarak gönderilmesinin bu mümkün değil ise bu ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesine esas açık adresin bildirilmesi istenmiştir.
Kayseri Genel İcra Dairesi tarafından müflis şirketin ticari defter ve kayıtlarının yerinde incelemeye esas adresi bildirildiğinde HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir/ muhasebeci bilirkişiye tevdine, bilirkişiye HMK'nun 268. maddesi gereği müflis şirketin ilgili ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince müflis şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, müflis şirket ile davalı ... arasında ticari iş ve ilişki bulunup bulunmadığı, varsa içeriğinin ne olduğu, varsa aralarında uzun süreli veya çokça ilişki bulunup bulunmadığı, bu davaya konu edilen taşınmazların müflis şirket tarafından davalı ...'a satışı nedeni ile taşınmaz satış bedellerinin şirket defterlerinde kayıt edilip kayıt edilmediği, kayıt edilmiş ise kayıt tarihinin ve miktarlarının neler olduğunun belirlenmesi konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi Nuh Mehmet Çıklamısır tarafından düzenlenen 23/05/2024 tarihli raporda özetle; "... Profil San. Ve Tic. Ltd. Şti." nin yerinde inceleme sonucu 2005 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin yaptırılmadığı, 2006 yılı yevmiye defterinin açılış sayfalarının olmadığı ve kapanış tasdikinin yaptırılmadığı, 2007 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin yaptırılmadığı, defterlerin sayfalarında eksiklikler olduğu, ticari defterlerin tasdikinin usulüne uygun yapılmadığı, yevmiye defterleri kapanış tasdikleri olmadığı için delil niteliğine haiz olmadığı, bilgisayarlı muhasebe programlarının olmadığı, mali tablo ve raporlarının olmadığı, ana mizan, detay muavin ve diğer sonuç hesap özetlerinin olmadığı, ... Profil San. Ve Tic. Ltd. Şti. muavin defter kayıtları yönünden yapılan yerinde incelemeye istinaden; 2005/2006/2007 yıllarında müflis şirket ile davalı ... arasında ticari iş ve ilişki bulunmadığı, ...'ın ...'ın eşi olduğu, ... ve ... adına taşınmaz satışı, taşınmaz satışına istinaden yapılan ödeme, ilgili şahısların borç ya da alacak bakiyelerine ticari defter kayıtlarında rastlanılmadığı" belirtilmiştir.
Davalı ...'ın T.C. kimlik numarası belirtilerek İl Nüfus Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına, anılan davalının nüfus kayıtlarının incelenerek ve ilgili kişilerin de eklenerek T.C. kimlik numarası mahkememizce bilinmeyen ... isimli bir akrabasının olup olmadığının tespit edilmesi varsa adı geçen davalının bu şahısla akrabalık derecesinin bildirilmesi istenmiştir.
Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı ... ile müflis şirketin ortağı olduğu davacı tarafından iddia olunan ... arasında akrabalık ilişkisi bulunup bulunmadığının, varsa derecesinin ne olduğunun araştırılması istenmiştir.
Kayseri Ticaret Sİcil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak İflas Nedeni İle Tasfiye Halinde ... Profil San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kuruluşundan bu yana ... isimli bir ortağının ve/veya yetkilisi olup olmadığının sorulmasına, ilgili kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi istenmiştir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2020/54 iflas sayılı dosyadan davacıya verilen 11/06/2024 tarihli borç ödemeden aciz belgesinin ve 13/06/2024 tarihli İİK'nun 245. maddesi gereğince davacıya işbu davayı takip yetkisi verilmesine ilişkin belgenin bir örneğinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 23/09/2024 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, İİK'nun 277. ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülerek sonlandırılmıştır.
Tarafların uyuşmazlık noktalarının ana başlıklarıyla; tasarrufun iptalinin yasal koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Kısaca bir tanım yapmak gerekirse İİK’nun 277. ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davası; “Borçlunun alacaklısını zarara uğratmak kastıyla mal varlığından çıkarmış olduğu, mal ve hakların veya bunların yerine geçen değerlerin tasarruftan zarar gören alacaklının alacağını elde etmesi amacıyla dava açarak tekrar borçlunun mal varlığına geçmesini sağlayan bir dava,” kısaca borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak için yaptığı tasarruflarını, alacaklının alacağı ile sınırlı olarak hükümsüzleştirmeye yönelik bir davadır.
İptal davasının amacı bir alacağı ödememek için, mal varlığını azaltıcı veya artışını önleyici nitelikte, borçlu tarafından yapılan bir taraflı hukuki işlemler ve fiillerle, borçlunun amacını bilen veya bilmesi gereken kişilerle yaptığı tüm hukuki işlemleri, alacaklının alacağı ile sınırlı olarak hükümsüz sayarak işlem konusu mal veya hakkı hâlen borçluya aitmiş gibi, cebrî icra yolu ile alacaklının alacağını almasına olanak sağlamaktır (Güneren, A: İcra ve İflas Hukukunda Tasarrufun İptali Davaları, Ankara 2012, s. 39, 40).
Tasarrufun iptali davasından anlaşılması gereken husus ve bu davanın kimler tarafından açılabileceği İİK’nun 277. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;
“İptal davasından maksat 278, 279 ve 280 inci maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmettirmektir. Bu davayı aşağıdaki şahıslar açabilirler:
1 – Elinde muvakkat yahut kati aciz vesikası bulunan her alacaklı,
2 – İflas idaresi yahut 245 inci maddede ve 255 inci maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hallerde alacaklıların kendileri.”
İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 114. maddesinde belirtilen ve bütün davalar bakımında geçerlilik taşıyan dava şartlarının yanında tasarrufun iptali davasında, bu davaya özgü birtakım özel dava koşulları da bulunmaktadır. Bu tür davaların dinlenebilmesi için davacının davalı borçluda gerçek bir alacağının bulunması, borçlu hakkında yapılan icra takibinin kesinleşmiş olması, iptal konusu tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış aciz belgesinin bulunmasıdır. Açılan tasarrufun iptali davasında taraf oluşumu gerçekleşmişse, hâkim, öncelikle, dava koşullarının (şartları) varlığını kendiliğinden inceler. Çünkü iptal davasının esasına girilebilmesi için dava koşullarının bulunması gerekir. İlk önce, mahkemeye ilişkin dava koşulları, sonra taraflara ilişkin dava koşulları, dava süresinde açılmışsa son olarak dava konusuna ilişkin dava koşulları ve iptal davasına özgü dava koşulları incelenir. Dava koşullarından birisi yoksa mahkemece davanın esasına girilmeden davanın dava koşulu yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilir (Güneren, s .466). Bu ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02/03/2005 tarihli ve 2005/15-100 E., 2005/119 K., 30/04/2019 tarihli ve 2017/17-1791 E., 2019/498 K. sayılı kararlarında da belirtilmiştir.
Genel haciz yolu ile takipte, bağımsız olarak açılan tasarrufun iptali davası koşullarından birisi de, davaya dayanak yapılan icra dosyasında borçlu hakkında alınmış aciz belgesinin bulunmasıdır. Çünkü haciz yoluyla yapılan takipte alacağın kısmen veya tamamen ödenmediği, ancak aciz belgesinin varlığı ile saptanabilir. Alacaklının yapılan her takip için o takip dosyasından verilmiş aciz belgesini mahkemeye sunması gerekir (Güneren, s. 626 vd.). Hemen burada aciz belgesinin ne olduğunu açıklamakta fayda bulunmaktadır. Aciz belgesi borçlunun mal varlığının alacaklının alacağını karşılamaya yetmediğini gösteren tek ispat aracıdır. Haczedilen taşınır ve taşınmazlar hakkında, haczin yapıldığı mahalde haczi yapan memur tarafından bir tutanak düzenlenir. İİK’nun 102. maddesine göre haciz tutanağına alacaklı ve borçlunun ad ve soyadları, alacağın miktarı, haczin yapıldığı gün ve saat, haczedilen malların cins ve miktarı ile kıymetleri ve varsa üçüncü kişilerin iddiaları yazılarak haczi yapan memur tarafından imza edilir. Ayrıca hazır bulunan alacaklı varsa vekili, borçlu, yediemin ve bilirkişiler de tutanağı imza ederler. Borçlunun haczedilen malları alacağı karşılamaya yeterli olmazsa veya haczi kabil mal bulunmazsa bunlar da tutanağa yazılır (İİK m. 102/son). Alacaklı veya borçlu haciz sırasında hazır değilse, kendilerine tebligat yapılarak üç gün içinde tutanağı inceleyip diyecekleri varsa bildirmeleri için davet olunurlar (İİK m 103). Bu üç günlük süre yapılan haciz işlemine karşı şikâyet süresinin başlamasını sağlamak amacına yöneliktir. İcra dairesince takdir edilen kıymete göre haczedilen malların alacağı karşılamadığı anlaşılırsa buna ilişkin haciz tutanağı da geçici aciz belgesi sayılır (m. 105/2). Eş söyleyişle, haciz sırasında borçlunun bir kısım malları bulunmasına karşın, bunların takdir edilen kıymetine göre takibe konu alacağı karşılamaya yetmediği anlaşılırsa, buna ilişkin haciz tutanağı geçici aciz belgesi sayılır. Borçlunun haczi kabil malı bulunmadığının haciz tutanağında açıkça yazılı olması gerekir. Aksi hâlde tutanak aciz belgesi niteliği taşımaz. Kesin aciz belgesinde de olduğu gibi borçluya ayrıca aciz belgesi verilmez. Buna ilişkin haciz tutanağı geçici aciz belgesi hükmündedir. Alacaklıya İİK’nun 277. maddesinde yazılı hakları, yani iptal davası açma hakkını verir. Geçici aciz belgesi kesin aciz belgesinden farklı olarak İİK’nun 68. maddesi anlamında borç ikrarını havi bir senet niteliğinde değildir.
Kesin aciz belgesine gelince; icra takibi sonucunda paraların paylaştırılmasından sonra alacaklıya verilen belgeye kesin aciz belgesi denir. Bu belge İİK’nun 143. maddesinde açıklanmıştır. Bu belge İİK’nun 68. maddesi anlamında borç ikrarını havi bir senet mahiyetinde olup alacaklıya iptal davası açma hakkını verir. Ayrıca haciz sırasında borçlunun haczedilebilir hiçbir malı bulunmazsa bunu belgeleyen haciz tutanağı da İİK’nun 143. maddesi anlamında kesin aciz belgesi niteliğindedir. Bu tutanak doğrudan doğruya kesin aciz belgesi yerine geçtiğinden alacaklıya ayrıca bir aciz belgesi verilmez. İcra memurunun borçlunun haczi kabil malının bulunup bulunmadığını araştırması ve haciz tutanağında açıkça göstermesi gerekir. Şayet borçlunun haczedilebilir malının bulunduğu anlaşılmışsa kesin aciz belgesi verilemez.
Aciz belgesine dayanılarak açılan iptal davası sırasında aciz belgesinin iptali için dava açıldığı ileri sürülürse ve belgelenirse açılan bu davanın tasarrufun iptali davasının sonucuna etkisi olacağından ön mesele yapılması gerekir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 14/01/2020 tarihli ve 2019/17-16 E., 2020/7 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.
Tasarrufun iptali davalarında bazı istisnai durumlarda aciz belgesinin varlığı dava şartı olarak aranmaz. Örneğin, istihkak davasına karşı dava olarak açılan tasarrufun iptali davalarında, geçici veya kesin aciz belgesi ibrazına gerek yoktur. İİK’nun 277/2. maddesi uyarınca iflas idaresinin dava açması hâlinde de aciz belgesi dava koşulu olarak öngörülmemiştir.
Yine, 19/10/2005 tarihinde kabul edilen ve 01/11/2005 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun Geçici 13. maddesinde, kamu bankalarının da aciz belgesi olmadan tasarrufun iptali davalarını açabilecekleri, Geçici 16. maddesinde de bu değişikliğin makable şamil (geçmişe yürüyeceği) olacağı öngörülmüştür. Eldeki davada, borcun kaynağını oluşturan kredi sözleşmesi 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun Geçici 13 ve 16. maddelerinde belirtilen 26/12/2003 tarihinden sonra düzenlendiğinden davacı aciz belgesi ibrazından muaf tutulmamıştır.
Aciz belgesinin varlığı davanın dinlenebilmesi için ön koşul olduğundan bu husus mahkemece resen (kendiliğinden) araştırılmalıdır. Ne var ki, kesin veya geçici aciz belgesinin varlığı davanın ön koşulu ise de, bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir. Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra bile alınıp ibraz edilmesi yeterli olur. Önemli olan husus bu belgenin davanın açılmasından önceki bir takibe dayalı olmasıdır. Karar kesinleşinceye kadar alınıp ibraz edilmesi mümkündür.
Tasarrufun iptali davaları elinde geçici ya da kesin aciz vesikası bulunan alacaklı tarafından açılabilir ise de; bazı durumlarda aciz hâlinin varlığı dava dosyasında mevcut olan bilgi ve belgelerden belirgin bir biçimde anlaşılabilmektedir. Aciz hâlinin varlığının dosya kapsamından net olarak tespit edilebildiği bu gibi durumlarda, mahkemece aciz belgesi ibraz edilmediğinden bahisle dava şartı yokluğundan dava hemen reddedilmemeli, mevcut belgelere göre borçlunun borç ödemekten aciz hâlinde olduğu kabul edilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nun 277 maddesi) bulunması ve davanın beş yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK'nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava koşulları yönünden dosya incelendiğinde davacının alacağının tahsili amacıyla, borçlu davalı ... Profil San. Tic. Ltd. Şti. hakkında başlattığı iki icra takibinin de kesinleştiği, alacağın gerçek olduğu, iptali istenen tasarrufların borçtan sonra yapıldığı, davanın süresinde açıldığı, davalı ...'ın davalı ... Profil San. Tic. Ltd. Şti.'nde mühendis olarak çalışan ...'ın eşi olduğu, davaya konu taşınmazların aktin yapıldığı sıradaki değerine göre ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul edildiği, dava konusu satım akitlerinin de muvazaalı olduğu anlaşılmaktadır.
Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2011 tarihli, ... Karar sayılı ilamı ile davalı ... Profil San. Tic. Ltd. Şti.'nin 26/01/2011 tarihinde iflasına karar verilmiştir. Kararın kesinleştiği ve iflasın tasfiye işlemlerini halen devam ettiği dosyaya sonulan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktardır.
İİK'nun 184. maddesine göre iflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar muflisin uhdesine geçen mallar masaya girer. Masanın kanuni mümessili ise İİK'nun 226. maddesine göre iflas idaresidir.
İflas idaresi İİK'nun 187. maddesine göre ise İİK'nun 277. maddesinden 284. maddesine göre olan maddeler uyarınca iptal davasına konu olabilecek bütün şeylerin masaya intikali için lazım gelen davaları açar.
İİK'nun 245. maddesi "alacaklıların masa tarafından neticelendirilmesine lüzum görmedikleri bir iddianın takibi hakkı isteyen alacaklıya devrolunur." hükmünü içermektedir.
Davalı ... Profil San. Tic. Ltd. Şti.'nin iflasının açılması ve iflas tasfiyesinin Kayseri Genel İcra Dairesi tarafından yapılmasından sonra müflis şirketin iflas idaresi olan Kayseri Genel İcra Dairesi'ne açıklamalı tebligat çıkarılmış ve anılan icra dairesi davaya dahil olmuş ve Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 22/02/2024 tarihli cevabi yazısından Kayseri Genel İcra Dairesi tarafından İİK'nun 245. maddesi uyarınca eldeki davayı takip konusunda davacı Grup Metal Sac San. Ve Dış Tic A.Ş.'ne yetki verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda yapılan keşif, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek mahkememizce açılan davanın haklı olduğu kanaatine varılmış ve davanın kabulü ile, Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevki, Cilt 37, Sayfa ..., parsel ...'da kayıtlı taşınmazda 2/4 hissenin ve Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevki, Cilt 37, Sayfa 3582, parsel 3587'de kayıtlı taşınmazın tamamının 01/10/2007 tarihli ve *** yevmiye sayılı resmi senet ile davalı İflas Nedeni İle Tasfiye Halinde ... Profil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davalı ...'a satışı şeklinde yapılan tasarrufların iptali ile davacının İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olarak davacıya iptaline karar verilen tasarruflara konu bu taşınmazlar üzerinde cebri icra yolu ile satış ve alacağını tahsil yetkisi verilmesine ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevki, Cilt 37, Sayfa ..., parsel ...'da kayıtlı taşınmazda 2/4 hissenin ve Kayseri İli, ... İlçesi, ... Mevki, Cilt 37, Sayfa 3582, parsel 3587'de kayıtlı taşınmazın tamamının 01/10/2007 tarihli ve 3393 yevmiye sayılı resmi senet ile davalı İflas Nedeni İle Tasfiye Halinde ... Profil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davalı ...'a satışı şeklinde yapılan TASARRUFLARIN İPTALİ ile davacının İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olarak davacıya iptaline karar verilen tasarruflara konu bu taşınmazlar üzerinde CEBRİ İCRA YOLU İLE SATIŞ VE ALACAĞINI TAHSİL YETKİSİ VERİLMESİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 3.559,22-TL nispi karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 155,30-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.403,92-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 14,00-TL başvurma harcı ve 155,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 169,30-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 3,00-TL KEP ücreti, 48,00-TL e-tebligat gideri, 660,00-TL tebligat ücreti, 61,75-TL keşif araç ücreti, 4,5-TL müzekkere gideri, 51,20-TL posta gideri ve 950,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.778,45-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde ilgili yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/12/2024

Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır