mahkeme 2023/83 E. 2025/46 K.

T.C.
İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/83 Esas
KARAR NO : 2025/46
DAVA : Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/05/2023
KARAR TARİHİ : 08/04/2025
Davacı vekili tarafından 22/05/2023 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, İzmir'in Torbalı'da tasarım ve AR-GE çalışmaları sonucu meydana getirdiği dekoratif modüler mobilya ürettiğini, minimal düzeyde el aleti kullanılarak, herkesin evinde kolayca monte edebileceği şekilde tasarlayıp ürettiği ürünlerini gerek kendi internet sitesinde, gerekse ..., ..., ...,... gibi çeşitli e-ticaret pazar yerlerinde satışa arz ettiğini, davalının ise, herhangi bir üretim, AR-GE, tasarım gibi proseslere yönelik faaliyeti ve kapasitesi bulunmadığını sadece üçüncü şahısların ürettiği mobilyaları al-sat işiyle iştigal ettiğini bildiklerini, davalı tarafın, dava konusu “modüler... sehpa' adlı ürünün SMK uyarınca faydalı model korumasından yararlanması hukuken mümkün olmadığını bildiği halde, tescili için 19.03.2021 tarihinde başvuruda bulunduğunu ve ...7 sayılı faydalı model başvurusunu 24.04.2023 tarihinde tescil ettirdiğini, akabinde e-ticaret pazar yerlerine başvuruda bulunarak müvekkili şirketin yüksek hacimle satışını gerçekleştirdiği "modüler ...sehpa" ürün satışını kapattırdığını, bu nedenle müvekkili şirketin ...sayılı FM belgesinin talep etmekte hukuki menfaati bulunduğunu, somut olayımızdaki hükümsüzlük taleplerinin SMK md. 144/1(a) ve SMK md.141/(b) bentlerine dayandığını, hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelde tarifnamede, tekniğin bilinen durumu “Bilinen teknikte kullanılan ... sehpaların yekpare bir şekilde imal edildiği, bu durumun nakliyede ve depolamada yüksek hacim işgaline ve maliyet artışına sebebiyet verdiği, dolayısıyla son tüketici fiyatının artmasına neden olduğu” olarak belirtildiğini ve buluş konusu “... sehpanın modüler,yani demonte olması nedeniyle tekniğin bilinen durumunu aştığı”nın ileri sürüldüğünü, tarifnamede, tekniğin bilinen durumuna ilişkin başkaca bir açıklama bulunmadığını, faydalı modelin 2., 3., 4. ve 5 no'lu İstemlerinin montaj sürecine(usulüne) ilişkin olduğunu; usul yoluyla ürün (...) İstemlerinde korunan usul değil, o usulün uygulanmasıyla ortaya çıkan ürün olacağından, ayrıca ara bağlantı elemanı ile montaj usulü yeni olmadığından ve yine ara bağlantı elemanı ile montaj usulüne ilişkin olarak tekniğin bilinen durumu Tarifnamede açıklanmadığından, hukuki koruma kapsamında olmadığını, 6 no'lu İstemin aynı şekilde yeni olmadığını, tekniğin bilinen durumu açıklanmadığını, buluş konusuna katkı sağlayıcı nitelikte olmadığını, faydalı model konusu buluşun esaslı unsurunun modüler (demonte) ...sehpa olduğunun görüldüğünü, böyle ise modüler(demonte) ... sehpayı dünyada 19.03.2021 tarihinde ve ilk kez bulan kişinin davalının olması gerektiğini ve ancak dava konusu modüler (demonte) ... sehpanın, davalının başvuru tarihinden öncesinden beri piyasada var olan bir ürün olduğunu ve bu hususu gösterir internet kullanımlarına ilişkin ilgili linkler ve bilgilerin ibraz edildiğini, SMK md. 144/1(b) bendine dayalı hükümsüzlük taleplerine ilişkin olarak; davalı tarafın faydalı model belgesindeki tarifname, istemler ve resimlerin yeterince açık olmadığını; tarifnamede teknik dayanağı olmayan iddiaların bulunduğunu, tarifname ve istemlerin birbiriyle çelişkili olduğunu, istemlerle korunmak İstenen tüm unsurların tarifnamedeki açıklamalar ile desteklenmiş olmadığını; resimlerin kendi içinde çelişkili olduğunu; referans numaralarının hatalı olduğunu ve tarifnamenin gerçek dışı açıklama içerdiğini beyan etmiştir ve faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ise cevap dilekçesinde özetle Müvekkiline ait olan ... tescil numaralı “Modüler ... Sehba” faydalı modelinin yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik özelliklerini taşıdığını, davacını dava dilekçesinde hükümsüzlüğe dair sunduğu internet url adreslerindeki ürünlerin hiçbirinin faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmadığını, bir kısmının ise faydalı model ile benzeşmediği, hükümsüzlük talebinin haksız olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davalı adına ... sayılı faydalı modelin yenilik, tarifnamenin ve istemlerin yeterince açık olmamasına ilişkin yasal şartlarını taşıyıp taşımadığı hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin hükümsüzlük ve sicilden terkinin tespiti için açılan davanın haklı yerinde bir dava olup olmadığına ilişkin yapılan yargılama sonucunda;
Faydalı model ile korunabilir buluşlar ve istisnaları ; MADDE 142- (1) 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur. (2) Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz. (3) 82 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına ek olarak; a) Kimyasal ve biyolojik maddelere veya kimyasal ve biyolojik usullere ya da bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, b) Eczacılıkla ilgili maddelere veya eczacılıkla ilgili usullere ya da bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, c) Biyoteknolojik buluşlar, ç) Usuller veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar, faydalı model ile korunmaz. Faydalı Model ile korunabilir buluşların tanımına yer verilen bu maddede 679 sayılı kanunun 83.maddesine atıfta bulunarak S.M.K madde 83 te; Yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilir olma: MADDE 83-1-Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir. 2-Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar. (3) Başvuru tarihinde veya bu tarihten sonra yayımlanmış olan ve başvuru tarihinden önceki tarihli ulusal patent ve faydalı model başvurularının ilk içerikleri tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınır. Bu hüküm, a) 5/1/1996 tarihli ve 96/7772 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmamız kararlaştırılan — Patent — İşbi Antlaşması uyarınca yapılan uluslararası — patent başvurularından, Patent İşbirliği Antlaşmasının 22 nci ve 39 uncu maddelerine göre yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak ulusal aşamaya giriş yapan patent ve faydalı model başvurularını, b) 7/6/2000 tarihli ve 2000/842 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmamız kararlaştırılan Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki gereklilikleri sağlayan, uluslararası başvuruya dayanan Avrupa patent başvurularını ve Avrupa Patent Sözleşmesinin 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre Türkiye'nin belirlendiği ve ilgili belirleme ücretinin ödendiği Avrupa patent başvurularını, da kapsar. (4) Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki uzmana aşikâr olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir. (5) Üçüncü fıkra uyarınca tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınan başvuruların ve belgelerin içerikleri, buluş basamağının değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. (6) Buluş, tarım dâhil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikteyse, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir. Denilerek S.M.K 142 de Faydalı model ile korunabilir buluşlar ve 83.maddede Yenilik Vasfi Taşıması öncelikli vasfına atıfta bulunmuştur. *Bir buluşun yeni Kabul edilebilmesi için tescil tarihinden önce ortaya konulmamış ve açıklanmamış olması gerklidir denilerek madde 82-2 bendinde “tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınarak bir buluşun yeni sayılması daha önce dünyanın herhangi bir yerinde ortaya konulmamış, kullanılmamış ve açıklanmamış olması gerektiği” şartına bağlı tutmuştur.
Somut olayda; Davalı adına davaya konu edilen faydalı modelin hukuki koruma kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Amerikan menşeili ... firmasının ve ... uzantılı URL linkinde satışa sunulan ... Sehpa ürününün internet sitesindeki 12/12/2020 tarihli resimli tüketici yorumunun bulunduğu ürün yorumları içeriğinde yer alan yazı ve fotoğraflarının değiştirilemeyeceği dolayısıyla ürünün müşteri tarafınca yukarıda belirtilen tarih itibariyle dikkate alındığında davalıya ait faydalı modelin başvuru tarihinin 19/03/2021 olduğu müşteri yorumunun başvuru tarihinden önce olması nedeniyle her ne kadar davalı tarafınca bu şekilde ki yoruma itibar edilmemesi gerektiği yönünde itirazda bulunmamış ise de müşteri yorumunun ve fotoğraflarının içeriklerinin değiştirilemeyeceği kanaati hasıl olmakla dosyadaki bilgi ve belgeler alınan bilirkişi raporu kapsamında davaya konu ... nolu "Modüler ... Sehpa" faydalı modelinin yenilik unsurunu taşımadığından hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine davacının davasının kabulüne dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacının davasının kabulüyle,
2-Davacı adına tescilli...nolu "MODÜLER ... SEHPA" faydalı modelinin yenilik içermediğinden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
3-Alınması gereken 615,40 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harçtan mahsubuyla eksik 368,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 40.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 9.356,9 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili yanlara iadesine,
8-Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ve gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı. 08/04/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı