mahkeme 2021/79 E. 2024/42 K.

T.C.
İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/79 Esas
KARAR NO : 2024/42
DAVA : Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ : 18/06/2021
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
Davacı vekili tarafından 18/06/2021 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..., ... (...) konusunda, yıllar boyu belgesel ve sanatsal nitelikte fotoğraf çekmiş olduğunu, çekmiş olduğu fotoğrafların, bugün artık mevcut olamayan bir zanaatla ilgili olduğu için belgesel ve estetik niteliğinde oldukları için sanatsal değer taşımakta olduğunu, müvekkilinin 2007 ve 2017'de yayımladığı dericilik kitaplarında yer almış olduğunu, kitapların; ...- ..., ...- ..., ..., ...- ..., ... ve...- ..., ..., ... olduğunu, müvekkilinin söz konusu davaya konu fotoğrafları, değişik tarihlerde dergi, gazete vb. yayın organlarında röportaj metinleri eşliğinde kullanılmış, ayrıca internet ortamında paylaşılmış olduğunu, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Moda Tasarım Bölümü'nde Öğretim Görevlisi ...'in müvekkilinin debbağlık konusundaki çalışmalarını yakından takip ettiği için, ara ara birlikte çalışmalarından da hareketle 2 Şubat 2021 tarihinde müvekkiline ulaşarak, ... imzasıyla yayımlanan '...' kitabından kendisini, e posta yoluyla yazışarak haberdar etmiş olduğunu, kitabı inceleyen müvekkilinin, İstanbul, ... Belediyesi'nin kültür hizmeti dizisinden '...' adıyla 2012 Aralık ayında yayımladığı kitabında yukarıda bahsi geçen söz konusu fotoğraflardan 31 adedinin yine müvekkilinin 2007 yılında yayımlanmış olan “...”, “...” ile “... ... Ve ... ...” adlı kitaplarından kopyalandığından haberdar olmuş olduğunu, bu konuda müvekkilinin izni olmadığını davalıların müvekkilinin bu eserlerini kendi eserleri gibi yansıtmış olduğunu, ve müvekkilinin ismini kullanmamış olduklarını belirterek, Davalı Ahmet Kala tarafından yazılmış olan, davalı ... Belediyesi tarafından T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı ... ISBN numarasıyla,... sertifika numarasıyla Yayımlanmış olan "...” adlı eserde Müvekkilime ait 31 adet fotoğarafın izinsiz kullanımı nedeniyle tecavüzün refini, menini, eser aslında ve çoğaltılmış nüshalarda fotoğrafların müvekkİline ait olduğunun belirtilmesine verilecek hükmün masrafı davalılara ait olmak üzere ulusal nitelikte 3 gazetede ilanına karar verilmesini, Fikir Ve Sanat Eserleri Kanunu madde 68 gereği; davalılar ile sözleşme yapılmış olması halinde elde edilecek rayiç bedelin üç katı kadar maddi tazminatın 6100 sayılı Yasa'nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre tutarı belirlenerek (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden işletilecek reeskont faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıya ödetilmesini; 50.000 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Islah dilekçeleri ile; 10.000,00 TL talepli olarak açmış oldukları, maddi tazminat dava değerini 269.000,00 TL arttırılmasını, Dava değerinin maddi tazminat yönünden 279.000,00 TL olmasını talep etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, davacının ikametgahı olan İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Dava konusu uyuşmazlık ve 5846 sayılı kanun incelendiğinde; İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin yetkisiz olduğunun görülmekte olduğunu, tecavüzün ref'i davasının eser sahibinin ikamet ettiği yerde açılabileceğini öngörmekte olduğunu, geri kalan dava türlerinin ise genel yetki kurallarına bağlı olduğunu, Buna göre HMK. 6. Maddesi genel yetki kuralı çerçevesinde davanın Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılması gerekmekte olduğunu, dava konusu olan kitabın "... Adlı Kitabın Hazırlanması, Basımı ve Teslimi Hizmet Alımı İşi” 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/b maddesi kapsamında 26.10.2012 tarihli hizmet alımı sözleşmesi ile alınmış olduğunu, hizmet alımının ise ... Tanıtım ve Matbaa Hiz. San. Tic, Ltd. Şti. tarafından üstlenilmiş olduğunu, davaya konu olan kitabın ön bilgiler kısmının, kitaba ilişkin "süreli olmayan yayınlar için bandrol talep formu ve taahhütnamesi", kitabın İSBN tahsis bilgilerinde; kitabın çoğaltanının ... Ltd. Şti. Olduğu görülmekte olduğunu, davacının Fikri ve Sanat Eserler Kanunu kapsamındaki taleplerini müvekkil belediyeye karşı değil, ... Ltd. Şti.'ye karşı ileri sürmesi gerekmekte olduğunu, söz konusu uyuşmazlık bazında müvekkil belediyenin sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, Müvekkili belediye huzurdaki uyuşmazlıkta yalnızca hizmet alan kişi pozisyonunda olduğunu, belediyenin ileri sürülen iddialarla ve huzurdaki davada herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmamakta olduğunu belirterek müvekkili belediye yönünden davanın reddi gerekmekte olduğunu talep etmiştir.
Davalı Ahmet kalaya usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen cevap vermemiş münkir kabul edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacının, davalılar tarafınca "..." altlı eserde 31 adet fotoğrafın izinsiz olarak kullanılıp kullanılmadığı bu kullanımın ... düzenlenen hükümleri aykırılık teşkil edip etmediği bu kullanımın tecavüz teşkil edip etmediği men'i şartlarını taşıyıp taşımadığı davacının talebinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı hususunda yapılan yargılama sonucunda; davacının öncelikle 31 adet fotoğrafını ... kapsamında sanat eseri sayılıp sayılmadığı hususu bakımından yapılan değerlendirmede fotoğrafların göze hitap eden beğenme ve kullanma isteği fotoğrafçının profesyonel olduğunu gösteren doğru yerleştirme ile sağlandığı fotoğrafların açısı, ışık, yön, ritim, denge, doku çalışmaları aşikar şekilde vurgulandı, ışık, kontraslık, renk dengeleri farklılıkları seçtiği konu fotoğrafta belirgin nitelikte olduğu fotoğraflarda emek, zaman, muhakeme, estetik düzeyde yeteneğinin bulunduğu yine fotoğraflarda tükenmekte olan kültürel mirasın son üyelerinin mekanlarını endüstriye geçmemiş bir ürü yaratma sürecinin anlatıldığı yeniden yorumlandığı fotoğrafların kültürel, sanatsal, tarihi, estetik ve belgesel değeri taşıdığı anlaşılmakla ... kapsamında güzel sanat eseri niteliği taşıdığı ve sahibinin hususiyetinin bulundurulduğu dosyadaki tüm bilgi ve belgeler 15.01.2024 tarihli Bilirkişi raporu kapsamında eser niteliği taşıdığı kanaati hasıl olmuştur.
Davalı belediyenin yetki itirazının, davacının açtığı davanın ... kapsamında olduğu tecavüzün tespiti ve menine yönelik talebi kapsamında seçimlik yetkisinin ikamet adresindeki mahkemelerde kullanılabileceği ve davasını bu şekilde açtığı anlaşılmakla davalı belediyenin yetki itirazlarının reddine davalıların zaman aşımı def'ine ise ... Belediye başkanlığının yazışma tarihi olan 29.12.2012 zamanaşımı başlangıcı olarak kabul edilmiş dava tarihi itibariyle genel zamanaşımı süresi olan 10 yıllık süre dolmadığından davalıların zamanaşımı defilerinin ayrı ayrı reddine, davacının ... kapsamında davaya konu fotoğraflardan 29 adetinin hak sahibi olduğu ve eser niteliği taşıdığından davacının rızası dışında yayınlanan fotoğrafların ... kapsamında tecavüz fiilini teşkil ettiğinin tespitine, davalıların davaya konu 29 adet fotoğrafın dergi vesair yerlerde paylaşımlarının görsel ve internet ortamlarında menine, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüyle 29 adet fotoğrafın bilirkişi raporunca tanesinin 3.000 TL olarak tespiti ve bu kapsamda yapılan hesaplamada 3 katı uygulanmak suretiyle toplamda 261.000,00 TL'nin davacının talebi doğrultusunda ilk talep edilen 10.000,00 TL bakımından dava tarihi diğer 251.000,00 TL içinse ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan alınıp davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüyle 15.000,00 TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı Belediye'nin yetki itirazının ... kapsamında tecavüz tespit davası olduğundan, davacının ikamet adresinde de seçimlilik yetkisini kullandığından davalı belediyenin yetki itirazının reddine,
2-Davacının, ... kapsamında hukuka aykırı tecavüzün tespitine ve men'ine,
3-Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, ... 68 maddesi gereğince 261.000 TL'nin davacının talebiyle ilk talep edilen miktar bakımından dava tarihinden, kalan 251.000 TL için ise ıslah tarihi olan 28/01/2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000 TL nin dava tarihinden itibaren, davalılardan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Davalıların zaman aşımı definin, zaman aşımı başlangıcı olarak ... Belediye Başkanlığının yazışma tarihi olan 29/02/2012 tarihinden itibaren başlayacağından Borçlar Kanunu zaman aşımına ilişkin düzenlenen genel zaman aşımı süresi olan 10 yıl dolmadığından ve davanın bu sürenin dolmadığından davalıların zaman aşımı taleplerinin ayrı ayrı reddine,
4-Alınması gereken 18.853 TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 5.635 TL harçtan mahsubu ile eksik harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 5.635 TL harcın davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne göre (... kapsamında hukuka aykırı tecavüzün tespitine ve men'ine) hükmedilen ücret hesap ve takdir edilen 25.500TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne göre (maddi tazminat) hükmedilen ücret hesap ve takdir edilen 41.150 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne (manevi tazminat talebinin kabulü yönünden) göre hesap ve takdir edilen 15.000 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne madde (reddedilen manevi tazminat talebi yönünden ) hükmedilecek ücret, hesap ve takdir edilen 15.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan toplam 3.476 TL yargılama giderinin kabul/red oranı kapsamında 3.302 TL'sinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
10-Davalılar tarafından yapılan toplam 3.128 TL yargılama giderinin kabul/red oranı kapsamında 156 TL'sinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, kalan tutarın davalı taraflar üzerinde bırakılmasına,
11-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili taraflara iadesine,
12-Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı. 02/04/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı