Karar Detayı

T.C.
İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. Hukuk Dairesi

ESAS NO : 2026/217
KARAR NO : 2026/255

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05.11.2025
NUMARASI : 2025/958 Esas, 2025/967 Karar
MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02.09.2025
NUMARASI : 2024/674 Esas, 2025/613 Karar
DAVA : İTİRAZIN İPTALİ
KARAR TARİHİ : 04.02.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 04.02.2026

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Dava, cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap alacağının 119.548,08 TL'lik kısmı için İzmir 23.İcra Dairesinin 2024/6510 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davanın açıldığı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, cari hesaba dayalı alacağa ilişkin olarak açılan davanın İİK'nın 235.maddesi gereğince sıra cetveline ilişkin kayıt kabul davası niteliğinde olduğu, İİK'nın 235.maddesi gereğince iflas masasına alacağın kayıt ve kabulüne yönelik davalarda iflasa karar veren yer Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve kesin yetkili olduğu, bu düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle mahkemece her aşamada re'sen dikkate alınması gerektiği, davacının alacağına ilişkin iflas masasında herhangi bir kayıt olduğuna dair delil olmadığı, kayıt kabul davalarında yetkili ve görevli mahkemenin iflas kararını veren İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olacağından yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar 15.10.2025 tarihinde kesinleşmiştir.
Dosyanın gönderildiği İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 235/1.maddesi uyarınca sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdur. İlgili yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere sıra cetveline itiraz davasında görevli mahkeme iflas kararı verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesi olduğu, itirazın iptali davasının yargılaması devam ederken İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/651 Esas, 2025/268 Karar sayılı, 21.03.2025 tarihli kararı ile davalı şirketin iflasına karar verildiği, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce itirazın iptali davasının kayıt kabul davasına niteliğine dönüştüğü ve davalı şirket hakkında İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından iflas kararı verildiği bu nedenle kayıt kabul davasına bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin İzmir 3. ATM olduğu gerekçesi ile yetkisizlik ve görevsizlik kararı verildiği, sıra cetveline itiraz ve mahiyetine göre kayıt kabul davasında görev ve yetkiye ilişkin hususların İİK'nın 235. maddesinde açıkça düzenlendiği, yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere davada görevli mahkemenin iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesi olduğu, burada belirlenen yetkili mahkemenin yer yönünden yetkili mahkemeye ilişkin olduğu ve bu konuda da yetkili yer mahkemesinin iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesi olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin iflas ve konkordato konusunda uzman Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin belirlenmesi hususunda alınan 03.04.2018 tarihli 538 sayılı kararının 4.maddesi doğrultusunda iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik davalar açısından üçten fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine karar verildiği, ihtisas alanlarına giren davaların yargılamasının bu mahkemelerce yapılması gerektiği, iflas kararı verilen İzmir'de 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Kararı tarafından belirlenen yetki kapsamında İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de iflas ve kayıt kabul davalarında yetkili olduğu, mahkemenin açılı dava bakımından kesin ve tek yetkili ve görevli olmadığı, davanın İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığı, davanın görüldüğü İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin iflas davalarını ve İİK'nın 235. maddesi kapsamındaki kayıt kabul davalarına bakmaya yetkili olduğu, doğal hakim ilkesi, İİK'nın 235. maddesi ve HSK'nın iflas ve kayıt kabul davalarında yetkili ve görevli mahkemenin İzmir 1, 2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu hususundaki kararı dikkate alındığında, davada yetkili ve görevli mahkemenin davanın ilk açıldığı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek karşı görevsizlik kararı verilmiş, karar taraflara usulüne uygun tebliğ edilerek yasal süre geçtikten sonra Dairemize gönderilmiştir.
İİK’nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir. İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir.
İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez. İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır. Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.
Davacı, iflas tarihinden önce doğan alacak bakımından, davalı ile arasında mevcut cari hesap alacağının ödenmesini talep etmektedir.İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/651 Esas, 2025/268 Karar sayılı, 21.03.2025 tarihli kararı ile davalı şirketin iflasına karar verilmiş, karar 17.05.2025 tarihinde kesinleşmiştir. Dolayısıyla, davanın 15.08.2024 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, davacının alacağı davalı borçlunun iflas tarihinden önce doğmuştur.
İİK'nın 235/1. maddesinin 1. cümlesi "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar." hükmünü içermektedir.
5 Nisan 2018 tarih, 30382 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren HSK Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarih 538 sayılı kararı ile, iflas ve konkordato hukukuna ilişkin davalarda üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1. 2. ve 3. numaralı asliye ticaret mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak belirlenmiş olup, derdest davaların bu mahkemelere gönderilemeyeceği, kararın resmi gazetede yayınlandığı tarihten sonra açılan davaların anılan mahkemelere tevziine karar verileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, itirazın iptali davası olarak açılan davada, iflasın açılmasından sonra müflis aleyhine sıra cetveline itiraz davası olarak devam edilmesi, davanın "kayıt kabul davası" niteliğinde olması halinde de, uyuşmazlıkta İİK'nın 235. maddesi uyarınca iflasa karar verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu, HSK Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarih 538 sayılı kararı ile, iflas ve konkordato hukukuna ilişkin davalarda üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1. 2. ve 3. numaralı asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlendiği, İzmir ilinde de üçten fazla asliye ticaret mahkemesinin bulunduğu, dolayısıyla görevli ve yetkili mahkemenin iflas kararı veren değil iflasa kararı verilen yerdeki ticaret mahkemeleri olduğu, HSK 1. Dairesinin ilgili kararı uyarınca da davanın ilk açıldığı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtisas mahkemelerinden olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 21.ve 22. maddeleri gereğince İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04.02.2026