mahkeme 2021/802 E. 2023/2134 K.

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/802
KARAR NO : 2023/2134

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/03/2021
NUMARASI : 2019/47 Esas - 2021/146 Karar
DAVA : Kıymetli Evraktan( Çek) Kaynaklanan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 15/02/2019
BAM KARAR TARİHİ : 28/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/12/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarihli 2019/47 Esas ve 2021/146 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hissedarı ve imza yetklisi olduğu ... San Tic Ltd Şti. adına ... Bank ... Şubesinden verilen çek koçanına ait ... ve ... numaralı iki adet çek yapraklarını kaybettiğini, belirtilen çeklerin daha sonra üzerleri doldurularak takas yoluyla bankaya ibraz edildiğini, arkalarına karşılıksız kaşesinin vurulduğunu, daha sonra bu çeklerden 05.01.2019 günlü 8515850 seri nolu 35.000,00 TL meblağlı çekin davalılardan ... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından Aliağa İcra Dairesinin 2019/582 Esas saylı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, bu şirket hakkında Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/1257 Soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu, 24.01.2019 günlü 8515851 seri nolu çek ise 40.000,00 -TL bedelli çekin ise davalı ... tarafından Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, iki çektede müvekkili şirket yetkilisi ...' in sadece imzası olup kaybedilen çeklerin üzerindeki diğer tüm yazı ve rakamlar ... veya ona yakın bir isim tarafından doldurulduğunu, Aliağa İcra Dairesi'nin 2019/582 Esas saylı dosyasına konu edilen 05.01.2019 günlü 8515850 seri nolu 35.000,00 TL bedelli çek ile Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı dosyasına icraya konu edilen 24.01.2019 günlü 8515851 seri nolu 40.000,00-TL çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takiplerin iptaline, davalıların %20' den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; çekin keşideci tarafından imzalanmasının geçerliliği için yeterli olduğunu, davacı ile ...'in arkadaş oldukları ve aralarında alışverişler olduğunun kuvvetle muhtemel olduğunu, müvekkilinin çeki 25/07/2018 tarihinde ... .. Ltd. Şti. adına ...'tan teslim aldığını, davacı iddiasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını çeklerin çalınması iddiasının yerinde olduğunu bildirerek, davanın reddine %20 kötü niyet tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... San ve Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... San. Tic. Ltd şirketi arasında ticari ilişkilerinin mevcut olduğunu, sunmuş oldukları faturalardan da anlaşılacağı üzerine müvekkilinin ... Ltd. Şti'den alacağının bulunduğunu, müvekkili ile cari çalışmaları ve faturalardan da anlaşılacağı üzere faturaların karşılığı olan belli kısmi ödeme olarak çek verildiğini, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine davaya konu çek ... tarafından imzalandığını ve müvekkilinin beyanları doğrultusunda davacı yanın muhasebecisinden bizzat çekin üzerini yazdırıp müvekkiline teslim edildiğini, ticari işleri gereği müvekkilinin de bu çekleri ticari işlerinde kullandığını, müvekkili ile ... arasında ticari ilişkileri olması bir yana yine ... ile aralarında araç alımından kaynaklanan sebeplerde de davacının müvekkiline ayrıca borçlu olduğunu, davacının açmış olduğu davanın hukuki ve fiili mesnetten yoksun olduğunu, davacının beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, ...'in kendi imzasıyla kendi rızasıyla borcuna karşılık kendisinin ticari iş gereği müvekkiline verdiğini, davacı imzasını da inkar etmediğini bildirerek, davanın reddine, davacının %20 kötü niyet ve inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:
Mahkemece; "....Davacı tarafından Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/582 Esas sayılı icra takibine konu edilen çek ile ilgili olarak davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, davacının, Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/582 Esas sayılı icra takibine konu edilen 05/01/2019 keşide tarihli ve 35.000,00 TL bedelli çekin 12.209,46 TL'lik bölümünden dolayı davalı ...'ne borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, %20 kötüniyet tazminatı 2.441,89 TL'nin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine, %20 kötüniyet tazminatı 4.558,10 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, davacı tarafından Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/586 Esas sayılı icra takibine konu edilen çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti davası yönünden: Davalı ... hakkında açılan davanın reddine, adı geçen davalının üçüncü kişi durumunda bulunmasına, davanın başında bu davanın çeki iyiniyetli olarak iktisap edip etmediğinin davacı tarafından bilinmesinin mümkün olmamasına göre, davalı ...'nin kötüniyet tazminatı isteminin reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, davacının, Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/586 Esas sayılı icra takibine konu edilen 24/01/2019 keşide tarihli ve 40.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı ...'ne borçlu olmadığının tespitine, %20 kötüniyet tazminatı 8.000,00 TL'nin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine, mahkemenin 18/02/2019 tarihli tensip zaptının "B-5" nolu bendi ile tesis edilen tedbirin: Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/586 Esas sayılı icra dosyası yönünden tamamen kaldırılmasına; Aliağa İcra Müdürlüğü'nün 2019/582 Esas sayılı icra dosyası yönünden 22.790,54 TL'lik kısma ilişkin olarak kaldırılmasına, HMK'nun 392/2 madde hükmü uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra teminatın iadesi hususunun değerlendirilmesine...."şeklinde hüküm kurulmuştur.
Karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yapılan yargılama sonucunda mahkemece, müvekkilinin hakkında açılan davanın reddine karar verdiğini, ancak Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı icra takibine konu edilen 40.000,00-TL tutarlı çekin, müvekkili tarafından iyi niyetli iktisap edilip edilmediğinin davanın başında davacı tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle müvekkilinin lehine tazminata hükmetmediğini, mahkemece icra inkar tazminatı yönünden verilen kararın, usul ve yasaya uygun olmadığını, davanın konusunun menfi tespit davası olduğunu, menfi tespit davası ile alacaklının alacağına kavuşmasını engelleyen ve tahsilata yönelik sürecin uzamasına neden olan borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesinin, İcra İflas Kanunu madde 72/4 gereği olduğunu, bu tazminata hükmedilmesi için borçlunun kötü niyetli olmasının aranmayacağını, mahkemece alacaklı lehine tazminata hükmedilmesi için, icra takibinin durmuş olması ve davanın alacaklı lehine sonuçlanması gerekli ve yeterli olduğunu, kararın icra inkar tazminatı yönünden kaldırılarak, müvekkili davalı lehine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit ( borçlu olunmadığının tespiti) istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılmıştır.
Davalı alacaklı ..., ilk derece mahkemesi hükmünü icra inkar tazminatı yönünden istinaf etmiştir. 2004 sayılı İİK'nun 72/4 maddesine göre davalı alacaklı ... lehine tazminata hükmedilebilmesi için, ihtiyati tedbir talebi ile alacaklının alacağına geç kavuşmuş olması gerekir.
Somut olayda; ihtiyati tedbir kararı icra dosyasına sunularak infaz edildiğine göre alacaklının alacağına kavuşturulması geciktirilmiştir. Mahkemece bu yön gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davalı/alacaklı ... yönünden icra inkar tazminatı hükmedilmemesi isabetsiz olmuştur.(Yargıtay (kapatılan) 19.Hukuk Dairesinin 2012/738 Esas - 2012/11392 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır).

Ne varki; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile kararın anılan yönden HMK nın 353/1/b/2 maddesi uyarınca kaldırılması gerekmiş ve Dairemizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A-Davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜNE; Karşıyaka AsliyeTicaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarihli 2019/47 Esas - 2021/146 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"I-Davacı tarafından Aliağa İcra Dairesinin 2019/582 Esas sayılı icra takibine konu edilen çek ile ilgili olarak davalı ... hakkında açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının, Aliağa İcra Dairesinin 2019/582 Esas sayılı icra takibine konu edilen 05/01/2019 keşide tarihli ve 35.000,00 TL bedelli çekin 12.209,46 TL'lik bölümünden dolayı davalı ...'ne borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
%20 kötüniyet tazminatı 2.441,89 TL'nin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
%20 kötüniyet tazminatı 4.558,10 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
II-Davacı tarafından Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı icra takibine konu edilen çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti davası yönünden:
A)Davalı ... hakkında açılan davanın REDDİNE,
İİK nun 72/4. Maddesi uyarınca takibe konu alacağın (44.315,07-TL) %20 si oranında hesaplanan 8.863,01-TL tazminatın davacıdan alınarak, davalı ...'ye verilmesine,
B)Davalı ... hakkında açılan davanın KABULÜNE,
Davacının, Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı icra takibine konu edilen 24/01/2019 keşide tarihli ve 40.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı ...'ne borçlu olmadığının tespitine,
%20 kötüniyet tazminatı 8.000,00 TL'nin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
III-Mahkemece düzenlenen 18/02/2019 tarihli tensip zaptının "B-5" nolu bendi ile tesis edilen tedbirin: Aliağa İcra Dairesinin 2019/586 Esas sayılı icra dosyası yönünden tamamen kaldırılmasına; Aliağa İcra Dairesinin 2019/582 Esas sayılı icra dosyası yönünden 22.790,54 TL'lik kısma ilişkin olarak kaldırılmasına, HMK'nun 392/2 madde hükmü uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra teminatın iadesi hususunun değerlendirilmesine,
IV-Alınması gerekli 3.566,42 TL ilam harcının 1.280,82 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.285,60 TL harcın davalı ... San. Ve Ltd. Şti'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
V-Davacı tarafından sarfedilen:
a) 1.404,72 TL peşin harçların,
b) 303,95 TL tebliğ, yazı ve talimat gideri, 1.350,00 TL bilirkişiler ücreti olmak üzere toplam 1.653,95 TL yargılama giderinden kabul (%70) oranına göre belirlenen 1.157,76 TL yargılama giderinin,
c)Kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 7.587,22 TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... San. Ve Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
VI-a)A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... San. Ve Ltd. Şti'ne verilmesine,
b)A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 6.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,
VII-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,"
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
C-İSTİNAF AŞAMASINDA;
1-Davalı ... 'den alınan 59,30-TL istinaf karar harcının talep halinde anılan davalıya iadesine,
3-İstinaf incelemesi esnasında davalı ... tarafından yatırılan 162,10- TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir olarak kaydına,
4-İstinaf incelemesi esnasında davalı ... tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 41,50-TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 203,60-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere 28/12/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.