Karar Detayı

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/216
KARAR NO : 2024/1948
KARAR TARİHİ : 01/10/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/75
KARAR NO : 2022/709
DAVA TARİHİ : 10/02/2022
KARAR TARİHİ : 21/10/2022
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAİRE KARAR TARİHİ :01/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ :01/10/2024

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2022 Tarih ve 2022/75 E. 2022/709 K.sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelenmenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... .... Sokak No:... ... ... adresinde bulunan taşınmazına fabrika binası inşa ederek 01.04.2016 tarihinde bu taşınmazı dava dışı ... A.Ş.'ne kiraladığını, taşınmazın yeni inşa edilmiş olması ve taşınmazda elektriğin bağlı olmaması nedeniyle ... yetkilileri ite yapılan görüşmeler sonucunda fabrikaya elektrik verilebilmesi için kablo temin edilerek, fabrika binasına yaklaşık 300 metre uzaklıkta bulunan ...ne ait trafodan fabrikaya kablo çekilmesi gerektiğinin söylendiğini, müvekkil şirketin de anayolun kenarında galeri boşluğu olarak tabir edilen mazgalların yaklaşık 2-3 metre altından geçecek şekilde 335 metre uzunluğunda 1x95 mm2 NYY kablo ile 975 metre uzunluğunda 1x185 mm2 NYY bakır kabloyu satın alarak ... yetkililerine teslim ettiğini, bu kablonun yetkililer tarafından mazgallara döşendiğini ve müvekkil şirkete ait fabrika binasına elektrik enerjisinin verildiğini, müvekkil şirketin fabrika binasında 01.04.2016 tarihinden beri kiracı olan ... San. A.Ş.'nin kira sözleşmesinin 01.04.2019 tarihinde sona erdiğini ve kiracı tarafından fabrika binasinın tahliye edildiğini, bu aşamada abonelik işlemlerinin sonlandırılmasının ardından fabrikanın elektriğinin ve suyunun kesildiğini, müvekkil şirket yetkililerinin kiracının fabrikayı tahliye ettiği 01.04.2019 tarihinden sonra yeni kiracının fabrikayı kiraladığı 2021 yılı Ocak ayı sonuna Kadar fabrika binasına gitmediğini ve kontrolde bulunmadığını, taşınmazın kiraya verileceği aşamada ... Yönetimine suyun ve elektriğin açılması maksadıyla müracaatta bulunulduğunu, fabrika binasına suyun gelmesine rağmen elektrik enerjisinin gelmemesi üzerine fabrika binası çevresinde gerekli incelemelerin yapıldığını ve kabloların çalınmış olduğunun ortaya çıktığını, bunu üzerine müvekkil şirket tarafından 15.02.2021 tarihli dilekçe ile ... ...ne dilekçe verildiğini, bu dilekçeye ... tarafından 18.02.2021 tarihinde cevap verildiğini, müvekkil şirket yetkililerince 19.02.2021 tarihinde Yenişakran Jandarma Karakol Komutanlığına gidilip suç duyurusunda bulunulduğunu, Jandarma Komutanlığınca 19.02.2021 tarihinde ... elektrik sorumlusu ...'ın ifadesinin alındığını, 20.02.2021 tarihinde olay yerinde inceleme yapıldığını ve 02.03.2021 tarihinde Olay Yeri İnceleme Raporunun düzenlendiğini ve 28.07.2021 tarihinde fezleke düzenlenerek evrakların Aliağa Cumhuriyet Savcılığına gönderildiğini, Jandarma tarafından işlemlerin devam ettiği-şirada müvekkil şirket tarafından ... ... Müdürlüğüne 11.03.2021 tarihinde yeniden dilekçe, ekinde proforma faturalar ve 19.02.2021 tarihli Jandarma tutanağının verildiğini, bu dilekçe üzerine ... yetkilileri tarafından 'konunun sigorta şirketine yansıtıldığı ve en kısa sürede haber verileceği” yönünde bildirim yapıldığını, ancak aradan geçen süre içerisinde müvekkiline olumlu bir dönüşün olmadığını, dilekçe ekindeki 06.12.2021 ve 14.01.2022 tarihli proforma faturalardan da görüleceği üzere müvekkil şirketin zararının her geçen gün artmakta olduğunu, ...nin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin 11.maddesinde; ...nin dağıtım lisansı kapsamındaki hak ve yükümlülüklerinin belirtildiğini, bu maddenin c bendinde; 'Lisansında belirlenen onaylı sınırları içerisinde ... dağıtım sistemi yatırım planını yapmak, yeni dağıtım tesisleri kurmak, gerekli iyileştirmeleri yapmak, ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım sistemini çevreyle uyumlu bir şekilde işletmek, bakım ve onarımını yapmak, sahip olduğu ve işletmekte olduğu tesislerde her türlü güvenlik tedbirlerini almak' ...'nin görevleri arasında sayıldığını, bu maddede de görüleceği üzere; müvekkiline ait fabrika ile trafo arasındaki 300 metrelik yol ve altından geçen enerji kablolarının güvenliğinin ve sorumluluğunun ... ... Yönetimine ait olduğunu, ... Yönetimi tarafından müvekkiline verilen cevapta; her ne kadar 2019 yıılı Kasım ayında tüm galeri sisteminin görüntülü kontrol ve sistem giriş kapısının şifrelenmek suretiyle tüm dış müdahalelere kapatıldığı, katılımcıların sisteme müdahalelerinin tamamen önlendiği iddia edilmesine karşılık, Jandarma tarafından yapılan incelemede; galerilerde kamera bulunmadığı, yol üzerinde galeriye girilmemesi için betona tutturulan demirlerin küçük bir müdahale ile yerinden çıktığının belirlendiğini, ... içinde bulunan fabrikalara elektrik enerjisinin verilmesi ve enerjinin kesilmesinin ... sorumluluğunda olduğundan, ana merkezden enerji kesilmeden bu kablonun çalınma ihtimalinin de bulunmadığını, çalınan kablo bedelinin ... tarafından karşılanması için dilekçe ile müracaat edilmesine karşılık müvekkilinin zararı ile ilgili herhangi bir ödemde yapılmadığı gibi, “sigorta şirketinden haber beklendiği” öne sürülerek müvekkilinin talebinin geçiştirildiğini, müvekkilinin kablo çalınması nedeniyle uğramış olduğu zararın tazmini için bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, 6100 sayılı Yasanın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası ikame ettiklerini, toplanacak delillere göre 100.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle birlikte davalı yandan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "... Tüm dosya içeriği ve delillerin özellikle bilirkişi raporunun değerlendirilmesi sonucunda: 14.03.2014 tarih ve 28941sayılı Resmi Gazetede yer alan ... Sitelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine-İlişkin Yönetmelik ile belirlendiği üzere düzenlemiştir. Yönetmeliğin '... Dağıtım Lisansı Kapsamındaki Hak ve Yükümlülükler’ başlıklı 11.maddesinde Lisansında belirlenen onaylı sınırları içerisinde ... dağıtım sistemi yatırım planını yapmak, yeni dağıtım tesislerini kurmak, gerekli iyileştirmeleri yapmak, ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım sistemini çevreyle uyumlu bir şekilde işletmek, bakım ve onarımını yapmak, sahip olduğu ve işletmekte olduğu tesislerde her türlü güvenlik tedbirlerini almanın ... Yönetiminin yükümlülükleri arasında sayıldığı,20.02.2021 tarihinde Jandarma Karakol Komutanlığı tarafından düzenlenen 'Olay Tutanağında olay yerini gösterir herhangi bir kamera sisteminin bulunmadığının tespit edildiği, yönetmeliğin 11.c maddesinde de belirtildiği üzere teknik galeri güvenliğinin davalı ... yönetimi tarafından sağlanması gerektiği,davalı ... Yönetimi tarafından davacı şirkete gönderilen 18.02.2021 tarih ve E-322 sayılı yazı ile "Galeri sistemimizin daha korunaklı bir hale gelmesi amacıyla 2019 yılı Kasım ayında galeri sisteminin görüntülü kontrol ve sistem giriş kapılarının şifrelenmek suretiyle tüm dış müdahalelere kapatıldığı, katılımcıların sisteme müdahalelerinin tamamen önlendiği” belirtilerek Kasım-2019 tarihinden önce teknik galeriye ... katılımcılarının yada başkalarının girişinin mümkün olabildiğinin kabul edildiği bu durumda davacının masrafına katlanarak ...'ye ait trafo tesisinden kendi fabrika binasına çekmiş olduğu elektrik besleme kablolarının çalınmasının sorumluluğunun davalı ... yönetimine ait olduğu ve davacı şirketin bu olay nedeniyle uğramış olduğu zararı davalı ...'den talep edebileceği bilirkişi raporuna göre Davacı şirketin yıpranma payı düşülmüş zararının 304.199,28 TL olduğunun tespit edildiği anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir, davanın kısmen kabulü ile 304.199,28-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 76.049,82 TL nin reddine..." ifadelerini içeren gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davacı ve davalı vekilleri istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf başvurusunda özetle; ilk derece mahkemesince değeri 380.249,10 TL olduğu tespit edilen kablolara dair 76.049,82 TL yıpranma payı düşülmüş ve davacının zararının 304.199,28 TL olduğu ve davalı yandan bu bedeli talep edebileceği şeklinde hüküm kurulduğunu, bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde “kablo temini ve montaj bedelinin 380.249,10 TL olduğu, yaklaşık 5 yıl kullanım için %20 yıpranma payı bedelinin düşülerek davacı şirketin yıpranma payı düşülmüş zararının 304.199,28 TL olduğu” sonuç ve kanaatine varıldığını, ilk derece mahkemesince de raporda belirtilen yıpranma payı düşülerek kablo bedeli esas alınarak hüküm kurulduğunu, ilk derece mahkemesince sokakta bulunan mazgalların içindeki yaklaşık 500 metre kablonun ne şekilde davacı tarafından kullanım ile yıprandığı, mevcut bir yıpranma varsa da bu yıpranmadan davacının kusuru olmamasına rağmen neden sorumlu olduğunun anlaşılamadığı, davacının uğradığı zararın yıpranma payı bahenesi ile eksik ödenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, işbu davada tazminine karar verilmesi gerektiğini, tazminat bedeli gerçek zarar bedeli ne ise o olması gerektiğini, ancak davacının gerçek zararı çalınan kabloların hiç kullanılmamış hali ile satın alırken ödediği bedel olduğunu, iş bu bedel üzerinden yıpranma payı düşülmesi davacının maddi zararının tam olarak giderilememesine neden olacağını, iş bu karar Kanuna, Yargıtay kararlarına, hukuk ilkelerine ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davacının çalınan kabloların yerine ikinci el kablolar değil hiç kullanılmamış kablolar satın alacağını, tazminat bedelinin yıpranma payı düşülerek değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının bu hususta kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; Yargılama süresince davalıya veya vekillerine hiçbir surette tebligat yapılmadığını, tebliğlerin usulsüz yapıldığını, davalıya tebliğlerin yapılmadığını, tebligat yokluğu/usulsüz tebligat sebebi ile mezkur davada verilen karar bozulması gerektiğini, taraflar usulüne uygun olarak iddia ve savunma için mahkemeye çağırılmadıkça haklarında hüküm kurulamayacağından ve esasında tebligatın yokluğu halinde de herhangi bir çağrılma durumu söz konusu olamayacağından ilk derece mahkemesi baştan taraflar hakkında hüküm kurması gerektiğini, davalının hukuki dinlenilme hakkı engellendiğini, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce tesis edilen 2022/75 E., 2022/709 k. sayılı ilamın icrası amacıyla tanzim edilen Karşıyaka 3. İcra Dairesi'nin 2022/6479 Sayılı dosyası kapsamında icra işlemlerinin devamının önlenebilmesi amacıyla tehir-i icra kararı verilmesini, tebligat yokluğu nedeni ile işbu davada ilk derece mahkemesince verilen kararın bozularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; tazminat istemine ilşkindir.
İlk Derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne ilşkin karar davacı tarafça istinaf edilmiş,davalı tarafça da katılma yoluyla istinaf edilmiştir.
Davalı tarafın katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesindeki ,iddialarının değerlendirilmesi açısısından Dairemizce ... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Elektronik posta Daire Başkanlığına yazılan yazıya verilen cevapta dava dilekçesinin tebliğ edildiği UETS de kayıtlı ...-...-... Numaralı adresin davalıya ait olmadığı tespit edilmiştir.
Davalı adına ...-...-... numaralı e-tebligat adresinin 15.05.2019 tarihinden itibaren aktif olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Savunma hakkı Anayasanın Hak Arama Hürriyeti başlıklı 36. maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.
İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.,
Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Bilgilenme hakkı, yargılamanın içeriğine dair tam bir bilgi sahibi olmanın yanında gerek karşı tarafın gerekse de yargı organlarının dosya içeriğine yapmış oldukları işlemleri öğrenmelerini kapsar. Bilgilenme/bilgilendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için gönderilecek tebligat ve davetiyelerde kanunda öngörülmüş şekil şartlarına sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda devam eden bir yargılamada, tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır. Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar.
Mahkemece, davalı yana usulüne uygun tebligat yapılmadan davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olmakla kaldırma sebebi içeriği nazara alınarak dairemizce sair istinaf sebepleri incelenmeksin davalının istinaf talebinin 6100 sayılı HMK 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararının kaldırılmasına, belirtilen eksiklikler giderilerek hasıl olacak sonucu uygun karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,
2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2022 Tarih ve 2022/75 E. 2022/709 K.sayılı kararının HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde inceleme yapılıp bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre davacı ve davalı vekillerinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf talebinde bulunan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-İstinaf talebinde bulunan davalı tarafından yatırılan 5,194,96 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme ve müzakere neticesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 01/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.