Karar Detayı

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1259
KARAR NO : 2026/143

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05.05.2023
NUMARASI : 2021/718 Esas 2023/302 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 29.01.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 29.01.2026

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.05.2023 tarih ve 2021/718 Esas 2023/302 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;19.01.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacı şirket çalışanı....’nın her iki el ve yüz bölgesi başta olmak üzere yaralandığı, tüm tedavi masraflarının davacı şirket tarafından karşılandığı, iki kez ameliyat olarak 28.10.2019 tarihinde hastaneden çıkarıldığı, tedavisine evde devam edildiği, sağ el parmağında kalıcı hasar oluştuğu, fizik tedavi desteği alması gerektiğinin belirtildiği, 180.000,00TL den fazla tedavi gideri sarf edildiği, devam eden fizik tedavi harcamaları ile zararın büyüyeceği, sigorta şirketine başvuru yapılmasına karşın ödeme yapılmadığı belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 10.000,00TL maddi tazminatın ... Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 21.02.2019 tarihinden itibaren, .... A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 24.06.2019 tarihinden itibaren, .... A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 13.09.2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlıkta kusur oranının tespiti gerektiği, kazanın iş kazası olup, olmadığının, davacıya peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının, ödeme yapılıp yapılmadığının SGK dan sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı .... Şirketi vekili cevap dilekçesinde, kusur durumunun tespiti gerektiği, tedavi gideri tazminatının poliçe kapsamında olmadığı, müterafık kusurun göz önüne alınması gerektiği savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..... A.Ş. Tarafından davaya cevap sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesi uyarınca işleten sürücünün kusurundan sorumlu olmak üzere kusursuz sorumlu, sigorta şirketi ise işletenin ya da sürücünün kusuru ile üçüncü kişilerin uğradığı zararları karşılamakla sorumlu tutulduğu, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışında kaldığı, davacı şirketin aynı zamanda araç işleteni olduğu ve kazanın tek yönlü bir kaza olduğu ve araç sürücüsünün %100 kusuru ile meydana geldiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazanın iş kazası olduğunu, kazanın servis minibüsünün işçileri işe getirirken devrilmesi sonucu meydana geldiğini, serviste geçirilen sürenin hizmet süresinden sayılacağını, mahkemenin yalnızca Kara Yolları Trafik Kanunu uyarınca değerlendirme yaptığını, kazanın ayrıca İş Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davalılardan ....A.Ş.'nin kazaya karışan aracın Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi (Poliçe No:215094038/4) ile sigortalı olması nedeni ile poliçe limitleri ve kapsamı dahilinde davacının uğramış olduğu maddi zararlardan anılı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, kaza sonrasında davalı şirkete başvuruda bulunulmasına rağmen sorumluluk kapsamında herhangi bir ödeme yapılmayıp talebe cevap verilmediğini, davalılardan ..... A.Ş.'nin, kazaya karışan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olması nedeni ile poliçe limitleri ve kapsamı dahilinde davacının uğramış olduğu maddi zararlardan sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ise de davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, kazaya karışan aracın davalılardan .... Şirketi nezdinde Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ile sigortalı olması nedeni ile poliçe limitleri ve kapsamı dahilinde davacının uğramış olduğu maddi zararlardan anılı sigorta şirketinin de sorumlu olduğu, sigortadan talepte bulunulduğu halde sorumluluk kapsamında herhangi bir ödeme yapılmadığı, kaza sonucunda davacı şirket personeli .....'nın uğradığı ve davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı maddi zararlardan davalıların sorumlu olması nedeni ile davanın kabulü gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, davacı şirkete ait işyeri servis aracının gerçekleştirdiği tek taraflı kaza sonrasında araçta yolcu olarak bulunan dava dışı işçisine ait tedavi giderlerinin tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
6100 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca; hâkim Türk hukukunu resen uygular. 04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hâkimin görevidir. Diğer bir deyişle; bir davada maddi olayı anlatmak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hâkime aittir (HMK, m 33). Anılan yasal düzenlemeye göre davayı aydınlatma görevinin mahkeme hâkimine ait olması karşısında uyuşmazlığın çözümüne dair hukuki nitelendirmeyi de yine hâkim yapacaktır.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 61 ve 62 nci maddelerinde düzenlenmiş bulunan teselsül kuralları, birden çok kişinin birlikte bir zarara yol açması ve aynı zarardan dolayı sorumlu olmaları durumuna ilişkin olup zarara yol açanlar ile zarar gören arasındaki ilişkinin düzenlenmesine yöneliktir.
Eldeki dava, sigorta şirketleriyle birlikte dava dışı yolcunun uğradığı zararlardan sorumlu olan davacının, esasen sigortalı davacı şirketin sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketlerinden zararın tazmini istemine ilişkin olup, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur. Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Diğer bir deyişle; olay nedeniyle davacı şirket tarafından karşılanan zarar miktarı, zarar görenin sigorta şirketlerinden talep edebileceği zarar oranında diğer müteselsil sorumlulara rücu edilebilir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. Maddesi uyarınca KTK'ya tabi sigorta sözleşmelerinde diğer sigorta türlerinden farklı olarak araç sürücüsü kusurlu olsa dahi ancak Genel Şartlar'da düzenlenen rücu şartlarının gerçekleşmesi halinde zararın araç işleteni ve sürücüsü üzerinde bırakılabileceği, bunun dışında kusur oranlarına bakılmaksızın sigorta şirketi tarafından karşılanan zarar sigorta üzerinde kalacağı gibi araç işleteni veya sürücüsü zarar görene kendiliğinden yaptığı ödemeleri sigorta şirketinden TBK 61. ve 62. maddeleri uyarınca talep edebileceklerdir.(Benzer yönde değerlendirme için bkz: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/17-858 Esas 2022/159 Karar sayılı 17/02/2022 tarihli ilamı)
Somut uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesince davacı şirketin hak sahibi sıfatıyla dava açtığı ve hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışında olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu taleplerle ilgili olarak hak sahibi kişi sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacı işçisi .... olup davacıya husumet düşmesinin dayanağı TBK'nın teselsüle ilişkin hükümleridir. Bu durumda ilk derece mahkemesince hak sahibi .....'nın davacı tarafından karşılanan zararlarının davalı sigorta şirketleri tarafından düzenlenen poliçelerin teminatları kapsamında kalıp kalmadıklarının ve davacının TBK 62/2. Maddesi kapsamında ödediği tazminatı davalılara rücu edip edemeyeceğinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği halde yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.05.2023 tarih ve 2021/718 Esas 2023/302 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 29.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.