Karar Detayı

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1205
KARAR NO : 2026/153

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 31.03.2023
NUMARASI : 2020/755 Esas 2023/264 Karar
DAVANIN KONUSU : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 30.01.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 30.01.2026

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 31.03.2023 tarih ve 2020/755 Esas 2023/264 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı ...A.Ş vekili ve davalılar ...ve ...vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 10.04.2019 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ...'in işleteni, dava dışı ...'nun sürücüsü olduğu ... plakalı aracın yolun sağında kırmızı ışıkta beklerken müvekkilinin aracın sağ tarafından indiğini ve bagajdan eşyalarını aldığı sırada, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı, davalı ...'ün işleteni, davalı ...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması ile davacının iki araç arasında sıkışarak yaralandığını, bu kaza nedeniyle bacağını kaybettiğini, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, İzmir 28. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/1139 E. sayılı dosyasında davalı sürücünün yargılamasının devam ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde) tahsiline, ayrıca 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, 27.02.2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile, geçici iş göremezlik tazminatı alacağını 13.819,98 TL'ye, tedavi gideri alacağını 77.261,24 TL'ye, sürekli iş görmezlik tazminatı alacağını 680.983,90 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalılar ... ve ....vekili, .. plakalı aracın yol boyunca durma yasağı olan bir yerde uzunca bir süre duraklama yaptığını, .... plakalı aracın sürücüsü müvekkili ....'ün ise seyir halindeyken yeşil ışığın yanması üzerine orta şeritten sağ şeride geçip seyrine devam edeceği sırada orada bulunmaması gereken... plakalı araca arkadan çarptığını, hem kaza tespit tutanağında hem de dava öncesi davacı ile diğer davalı sigorta şirketi arasında yapılan sulh görüşmelerinde karşı aracın sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu olarak belirlendiğini, kazanın iddia edildiği gibi davalı ....'ün tam kusuru ile meydana gelmediğini, davalı ...'ün kaza sırasında alkollü olmadığını, araçta alkol şişeleri bulunmasının davalının alkollü olduğunu ispata yaramayacağını, davalı ....'ün can güvenliğinin tehlikede olacağı düşüncesi ile olay yerinden uzaklaştığını, diğer davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı .... A.Ş. vekili, sigortalı aracın kusur oranı dikkate alınarak 209.035,06 TL tazminat tutarının 28.05.2019 tarihinde davacıya ödendiğini, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemesi yapmakla yükümlü olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyetin tespiti halinde tazminat hesabının aktüer sıfatına sahip bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini, müterafik kusur hususlarının araştırılarak tazminat tutarından indirim yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararları, bakıcı ve tedavi giderlerinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirket aleyhine ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, kaza tespit tutanağına göre, davalı ...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile yolun solunda seyrederken trafik lambaları kırmızıya döndüğü esnada aniden yolun sağ şeridine hızını artırarak geçmesi üzerine aracının sağ ön kısımları ile sağ şeritte durarak yolcu indiren dava dışı .....'nun sürücüsü olduğu .... plakalı aracın sol arka kısmına çarptığı, bu sırada araçtan inerek bagajdan eşyalarını alan yaya davacı ....'in iki araç arasında sıkışmasına neden olduğu; davalı sürücünün KTK'nun 46/2-c maddesini ihlal ettiğinden asli kusurlu, dava dışı sürücü....'nun KTK'nun 113/d maddesini ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 28.05.2019 tarihinde 209.035,06 TL ödeme yapıldığı; ATK 2. Adli Tıp İhtisas Kurumu tarafından düzenlenen 15.12.2021 tarihli raporda davacı ... ...'in %43 oranında sürekli iş göremezliğinin oluştuğu, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğunun bildirildiği; adli trafik bilirkişisinden alınan raporda davalı sürücü ...'ün tehlikeli şekilde ani şerit değiştirerek duraklayan araca ve yayaya çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, .... plakalı araç sürücüsü dava dışı ....'nun ve davacının atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, kaza tespit tutanağı ile kusur raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda kazanın meydan gelmesinde davalı ....'ün %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ....'nun ve davacının kusursuz olduğunun tespit edildiği; aktüerya bilirkişi raporunda geçici iş göremezlik zararının 13.819,98 TL, sürekli iş göremezlik zararının 956.648,89 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin güncelleştirilmesiyle bulunan 275.664,99 TL'nin mahsubu sonrası bakiye zararın 680.983,90 TL olduğu, tedavi giderleri kapsamında bakım giderinden kaynaklı maddi zarar 5.116,80 TL, SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi gideri 1.944,44 TL, SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri 500,00 TL, SGK sorumluluğunda olmayan protez gideri 68.800,00 TL, tedavi ile ilişkili muhtemel ulaşım gideri 900,00 TL olmak üzere toplam maddi zararın 772.065,12 TL olduğu, SGK Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Urla Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 27.03.2023 tarihli cevabi yazısında; davacıya toplam 9.769,80 TL ödeme yapıldığının bildirildiği, böylelikle davacının geçici iş göremezlik zararın 9.769,80 TL'lik kısmının karşılandığı; böylelikle davacının bakiye geçici iş göremezlik zararın 4.050,18 TL, bakiye sürekli iş göremezlik zararının 680.983,90 TL, SGK sorumluluğunda olmayan bakiye tedavi gideri zararının 77.261,24 TL olduğu gerekçesiyle davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacının geçici iş göremezlikten kaynaklı karşılanmamış zararı 4.050,18-TL ile karşılanmamış sürekli iş göremezlik zararı 680.983,90-TL olmak üzere toplam 685.034,08-TL maddi tazminatın davalı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden 28.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi 180.964,94 TL bakiye teminat limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair geçici iş göremezlik talebinin reddine, davacının tedavi giderleri zararı 77.261,24 TL'nin davalı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden 28.05.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi 390.000,00 TL teminat limiti ile sorumlu olması kaydı ile) davalılardan alınarak davacıya verilmesine; manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 100.000,00 Tl manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işleten ve sürücüden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı .... A.Ş. vekili, kaza tarihi itibari ile poliçe teminat limiti 360.000,00 TL iken hukuka ve yasaya aykırı olarak 390.000,00 TL esas alınarak hüküm kurulduğunu, müvekkili şirket tarafından dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucunda sigortalı aracın kusur oranı da dikkate alınarak 209.035,06 TL tazminat tutarının 28.05.2019 tarihinde davacıya ödendiğini, öncelikle davacı tarafından müvekkili şirket sigortalısı araç sürücüsünün kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, Adli Tıp Kurumu Kanunu ve bu kanunun Uygulama Yönetmeliği ile trafik kazalarından doğan uyuşmazlıklarda trafik kazaları ile ilgili tahkikat dosyaları üzerinde incelemeler yaparak kazaya ilişkin kusur oranlarının bilirkişi raporu ile tespit edilmesi hususunda Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin görevlendirildiğini, kaza sırasında rücuya ilişkin bir durumun mevcut olup olmadığının araştırılması gerektiğini, bakiye zarar hesabının ödeme tarihindeki veriler baz alınarak yapılmadığını, davacıya 28.05.2019 tarihinde yapılmış olan tazminat ödemesinin yeterli olup olmadığının tespiti ile başvuranın bakiye zararının bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken bilirkişi raporunda güncel hesap tarihi olan 11.10.2022 tarihindeki veriler esas alınarak hesaplama yapıldığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalılar ... ve .... vekili, davacının yolcu olarak bulunduğu an ... plakalı aracın durma yasağı olan ve buna ilişkin ikaz trafik işaretlerinin de bulunduğu bir yerde hem de ışıklardan dahi geçmeden trafik ışıklarının önünde durduğunu, davacının araçtan inip aracın arka kısmından eşya alması kadarlık uzunca bir süre duraklama yaptığını, müvekkilinin seyir halindeyken yeşil ışığın yanması üzerine orta şeritten sağ şeride geçip seyrine devam edeceği sırada orada bulunmaması gereken araca arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağında karşı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazanın müvekkili ....'ün tam kusuru ile meydana gelmiş olmadığını, davacının indiği.... plakalı araç sürücüsünün duraklama yapılması yasak olan yerde duraklama yapması sebebiyle kural ihlali yaptığını, kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporları arasında kusur dağılımı yönünden çelişki doğmuş olmakla işbu çelişki giderilmeden hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, kusur durumunun tayini açısından keşif yapılması gerektiğini, hatalı ve eksik olarak tanzim edilen aktüer bilirkişi raporu ve ATK maluliyet raporunu kabul etmediklerini, bilirkişi raporunda, birim fiyat belirlemesi bakımından herhangi bir dayanak veri bulunmadığını, manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle, yaya konumunda bulunan davacıya çarpan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, işleteni ve sürücüsünden sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri, ayrıca işleten ve sürücüden manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin ödemede bulunmasına rağmen davacı tarafın tazminat talep etmesi nedeniyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111/2. maddesindeki yetersizlik iddiasında bulunduğu gözetilmek suretiyle tazminat hesabının yapılması gerektiği açıktır. Zarar sorumlusu davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin ödeme tarihi itibariyle yeterli olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle, ödeme tarihindeki verilere göre tazminat hesabının yapılması ve hesaplanan bu bedel ile davalı tarafından ödenen bedel arasında fahiş fark olup olmadığının saptanması; fahiş fark tespitinin yapılması halinde, hesap tarihindeki verilere göre hesaplanacak tazminattan, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davadan önce davalının ödediği bedellerin yasal faiziyle güncellenmiş değerleri düşülerek, istinaf yoluna başvuranların sıfatına göre usulü kazanılmış haklar korunarak sonuç tazminatın belirlenmesi gereklidir. (Yargıtay 4. HD 11.03.2025 tarihli 2025/900 E. 2025/4146 K.; Yargıtay 17. HD 25.11.2020 tarih ve 2019/3548 E. - 2020/7605 K. sayılı ilamları)
İlk derece mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 28.05.2019 tarihinde yapılan 209.035,06 TL tazminat ödemesinin ödeme tarihi itibariyle yeterli olup olmadığının az yukarıda açıklanan şekilde denetlenmediği anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
1-Davalı .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2-İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 31.03.2023 gün ve 2020/755 E. 2023/264 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının istek halinde istinaf yoluna başvuranlara iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 30.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.