mahkeme 2023/885 E. 2025/316 K.

T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/885
KARAR NO : 2025/316
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/11/2023
KARAR TARİHİ : 08/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait...plakalı, 2017 model... marka aracın davalı ...San. ve Tic. A.Ş.'den sıfır olarak satın alındığını, hiçbir bakımının atlanmadığını ve tüm bakım ve onarımlarının yetkili serviste yaptırıldığını, müvekkili şirket yetkilisinin araçla Fethiye'ye gittiğini, 21.08.2023 tarihinde Fethiye'den İzmir'e dönüş yolunda seyir halinde iken aracın arıza göstergesinde iki farklı uyarı ışığının yanmış olduğunu fark ettiğini, araç ekranında aracı servise kadar kullanmaya devam edebileceğine dair bilgilendirme yazısını görmesi üzerine aracı normal bir hızda temkinli bir kullanım ile yetkili servis olan ...San. ve Tic. A.Ş.'ye doğru yol almaya başladığını, yoldaki süreçte, araç servise ulaşamadan kırmızı ışıkta durmasının ardından kalkamayarak stop ettiğini, bir müddet bekledikten sonra aracı tekrar çalıştırarak hareket etmeye devam ettiğini, aracın servise ulaşana kadar yol boyunca trafik kazasına sebebiyet verecek raddede stop etmeye devam ettiğini, aracın servis kaydının açıldığını, ilk incelemede araçtaki sorunun şanzımanda olduğunun belirtildiğini, araçta oluşan şanzıman hasarı ayıplı üretim ile meydana gelmiş olduğundanonarımının davalı şirket tarafından ücretsiz bir şekilde gerçekleştirilmesinin talep edildiğini ancak ücretsiz onarım yapılamayacağını, ücretin ödenmemesi halinde yurtdışından parçanın gelmeyeceğinin söylendiğini, müvekkili tarafından hasara müdahele edilemeyeceğinden, şanzımanda oluşmuş olması ve üretimden kaynaklanması sebebi ile ücretsiz onarım talep edildiğini ancak yetkili servisin bu talebi reddederek şanzımanın komple değişmesi gerektiğini ve ücretsiz onarım olmayacağının söylendiğini, müvekkili şirketin, aracın şirket aracı olması, kullanımına ihtiyaç duyulması ve onarım maliyetlerinin sürekli artış gösterdiği bir süreçte daha fazla zarar etmek istemediğini ve davalı şirkete 215.086,81-TL ödeme yapıldığını, araçtaki soruna ilişkin aldırılan uzman görüşünde araçda meydana gelen sorunun araç üretiminden kaynaklı bir gizli ayıp olduğunun tespit edildiğini, ayrıca söz konusu hasarın onarım miktarının orijinal yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 421.375,11-TL olduğunun tespit edildiğini, hem davalı... hem de ... firmasına İzmir... Noterliğinin 27.9.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile onarım fatura bedelinin işleyecek ticari faiziyle birlikte ödenmesinin talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, davanın kabulüne, onarım bedeli olan KDV dahil 215.086,81-TL'nin, 27.9.2023 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... San. ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu aracın üretimine ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava konusu aracı 2018 yılında müvekkili şirketten satın aldığını iddia ettiğini ancak huzurdaki davanın 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmasının ardından ikame edilmesi nedeniyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının ayıp olarak nitelendirdiği hususların kullanım hatasına veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, aracın satım ve teslim tarihi itibariyle herhangi bir ayıp ihtiva ettiğine dair bir davacı delili veya tespitinin de mevcut olmadığını, davacı tarafça alınan uzman raporu incelendiğinde raporun objektiflikten uzak tamamen talep edeni memnun etme gayesiyle hazırlandığının sabit olduğunu, davaya konu araç şirket aracı olduğundan, aracın kim tarafından kullanıldığının raporu hazırlayan tarafından tespit edilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, dava konusu aracın satın alındığı tarihten itibaren davacı tarafça kullanıldığını, alınan uzman görüşünde talepte bulunanın "... plakalı araçta 2-3 ay evvel çekmeme problemi hissedildiğini ancak motor çekiş gücünün düşmesinin süreklilik arz etmemesi, arıza ışığı yanmaması sebepleriyle hafif çekiş gücü kayıplarının yakıt pisliğinden olabileceğini düşünerek sorun olduğunu düşünmediği" belirtilmesine rağmen arızanın kullanıcı kaynaklı olmadığına kanaat getirilmesi hatalı olduğunu, dava konusu aracın hangi şartlar altında ve ne şekilde kullanıldığı belirsiz olup, kullanıcı hatası/dış etken faktörlerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini, davacı tarafından onarım fatura bedelinin geri ödenmesinin talep edilmesinin hukuki olmadığını, satıcının sorumluluğu olduğu takdirde alıcının yalnızca aşırı masraf gerektirmeyen hallerde ücretsiz onarım talep edebileceğini, alınan uzman görüşünde işlemlerin 421.375,11-TL tutacağı belirlenmiş olup, müvekkili tarafından uzman görüşünde belirlenen tutarın yarı oranında bir maliyetle onarım işlemi tamamlandığını, bu nedenle davalının kötü niyetli olduğunun iddia edilmesinin aksine davacının kötüniyetli olduğunu ve haksız kazanç elde etme gayesinde olduğunu beyan etmekle, davanın husumet yönünden usulden, esastan ve zamanaşımı nedeniyle reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın garanti süresi sona erdiğini, dava konusu araçın garanti kapsamından çıktığını, tüketici kanununa göre, ayıplı mal nedeniyle açılan davanın, iki yıllık zamanaşımı süresine tabi olması nedeniyle davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacının ayıp ihbarı külfetini süresinde yerine getirmediğinden davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu aracın ayıplı olmadığını, söz konusu aracın 16.01.2018 tarihinde trafiğe çıkışlı olup, 2 yıllık yasal garantisi süresinin 16.01.2020 tarihinde bittiğini, 21.08.2023 tarihinde 148.123 km'de olan aracın S-tronik şanzımanında olan bir arıza nedeni ile komple şanzıman değişimini yetkili servislerinin karşıladığını ve müşteri onayı alınarak şanzıman değişiminin gerçekleştirildiğini, şirket aracı olması sebebi ile muhtemelen birden fazla kullanıcı ile kullanıldığını, her sürücünün sürüş tarzı farklılık gösterebileceğinden kullanım tarzının şanzımanın ömründe etkili olacağını, uzman görüşünün bu davaya esas alınamayacağını, mahkemece uzman heyetten rapor aldırılması gerektiğini beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretiin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunu...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları,
3-Davalı... Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait ticaret sicil kayıtları,
4-Davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine ait ticaret sicil kayıtları,
5-İzmir... Noterliğinin 27/09/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi,
6-...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde...plakalı, ...şase numaralı, 2017 model, ... marka araca ait olarak düzenlenen fatura, servis kayıtları, iş emirleri, talep formları, tamirat evrakları, tamirat faturaları,
7-Otomotiv alanında uzman bilirkişinin 25/07/2024 havale tarihli raporu,
8-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, davacı ile davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından satın alınan ... marka, 2017 model, ... şase numaralı,...plakalı aracın şanzımanından kaynaklı olarak gizli ayıplı olduğu iddiası ile şanzımandan kaynaklanan hasarın onarım bedeli olarak, davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından şanzıman değişimi ve onarımı masrafı adı altında düzenlenen 21/09/2023 tarih ve... numaralı faturaya binaen davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketine ödenen 215.086,81-TL tutarındaki bedelin, İzmir ... Noterliğinin 27/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tanzim tarihi olan 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Satım sözleşmesi, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 182. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Borçlar Kanunu'nun 182/1. maddesinde düzenlenen satım sözleşmesiyle; alıcı satış bedeli olarak bir miktar para vermeyi borçlanır; satıcı ise satıma konu malı alıcıya teslim ederek mülkiyeti ona geçirme borcu altına girer.
Taşınır bir malın satışına ilişkin sözleşmede satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır.
Satıcının borçlarından bir tanesi de Borçlar Kanunu'nun 194. ilâ 207. maddeleri arasında düzenlenen ayıba karşı tekeffül borcudur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23.maddesinde; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Ayıba ilişkin hukuki düzenlemenin bulunduğu, Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinde “Ayıba Karşı Tekeffül” başlığı altında:
“Bayi müşteriye karşı mebiin zikir ve vadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir suretle tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir.
Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmü yer almaktadır.
Anılan düzenlemede “Satıcı alıcıya karşı satılanın zikir ve vaadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir surette tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan mesuldür” denilmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde de; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü bulunmaktadır.
Öğretide ayıp; satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hâli olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.
Ayıba karşı tekeffül, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaad edilen vasıfları taşımamasından veya satılan şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır. Şu hâle göre ayıba karşı tekeffül ya zikir ve vaad olunan vasıfların bulunmaması ya da satılanın lüzumlu vasıflarının olmaması sebebiyle gerçekleşir.
Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Çünkü satımda alıcının amacı, istediği maksat için kullanabileceği, yararlı bir malın mülkiyetine sahip olmaktır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile; bu borç kanunen mevcuttur. Bu nedenle satıcının bu borcunu kanuni bir borç olarak nitelendirmek mümkündür (Tandoğan, H.: Borçlar Hukuku-Özel Borç İlişkileri, C.1/1, Ankara 1988, s.163; Yavuz, C.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, İstanbul 1996, s.91).
Ayıba karşı tekeffüle ilişkin kuralların uygulanabilmesi için satıcının kusurlu olması şart değildir. Gerçekten de Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre satıcı, ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ancak satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi alıcı satım anında malın ayıplı olduğunu bilmemelidir. Ayıbı bilen veya bilmesi gereken alıcı, satıcı ayrıca garantide bulunmamış ise ayıp hükümlerine dayanamaz. Bu konu Borçlar Kanunu'nun 197. maddesinde “Bayi, müşterinin bey'i zamanında malumu olan ayıptan mesul olmadığı gibi mebii kâfi derecede muayene etmekle fark etmiş olacağı ayıptan da ancak bunun mevcut olmadığını temin etmiş ise mesul olur.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre alıcı gizli ya da açık ayıbı bilerek alıyorsa ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramaz.
Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcıya Borçlar Kanunu'nun 202. ve devamı maddelerinde seçimlik haklar tanınmıştır. Buna göre alıcı sözleşmeden dönebileceği gibi semenin indirilmesini ya da malın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini de isteyebilir. Tüketicinin korunmasına ilişkin düzenlemelerde alıcının malın onarılmasını isteme hakkına sahip olduğu da benimsenmiştir.
Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227. maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Nitekim, aynı hususlara Hukuk Genel Kurulunun 20.06.2019 tarihli ve 2017/19-1657 Esas 2019/744 Karar sayılı kararında da yer verilmiştir.
Davacı ile davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında tanzim olunan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında dava konusu aracın... marka, 2017 model, ... şase numaralı,...plakalı araç olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın, satılanda sonradan ortaya çıkan ve gizli ayıp olduğu iddia edilen ayıptan kaynaklı olarak, ayıp niteliğindeki arızanın onarımı için davacı şirket tarafından ödenen bedelin, araçtaki üretimden olduğu iddia edilen ayıptan kaynaklı olarak sorumlulukları bulunduğundan bahisle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebine ilişkin olduğu, 6098 sayılı Türk Boçlar Kanunu'nun 223. maddesinde alıcının devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorunda olduğunun, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılacağının, ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağının, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiğinin, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağının, aynı Kanun'un 231. maddesinde ise satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağının, alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkının bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmayacağının, satıcının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağının düzenlendiği, dava konusu aracın 2018 yılında sıfır km iken davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketinden satın alındığı, arızanın ise 21/08/2023 tarihinde vuku bulduğu, arızanın oluşumunda satıcının ağır kusuru bulunduğunun iddia edilmediği gibi, satıcının sorumluluğunu yasa hükmünde yazılı süreden daha uzun bir süre için üstlendiği yönünde de herhangi bir iddia bulunmadığı ancak satılanda bulunduğu iddia edilen ayıbın mahiyetinin bu aşamada belirlenmesinin mümkün olmadığı göz önünde bulundurularak zamanaşımı itirazının bilirkişi raporu alındıktan sonra değerlendirilmesine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davacı... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi, dava konusu...plakalı araca ait ruhsat sureti, aracın geçmiş servis kayıtları, davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı... Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen 21/09/2023 tarihli... numaralı 215.086,81-TL tutarındaki fatura, ödeme belgesi, Yapılan İşler başlıklı iş evrakı, 22/09/2023 tarihli Uzman Görüşü raporu, İzmir ... Noterliğinin 27/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; dava konusu... marka, 2017 model, ... şase numaralı,...plakalı aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın hangi parçadan kaynaklandığı, ayıplı ise ayıbın mahiyetinin (gizli-açık) ne olduğu, satın alma tarihi ve kullanım süresi ile periyodik bakım verileri de dikkate alınarak ayıbın üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı, ayıbın onarımının hangi suretle gerçekleştirileceği, onarım maliyetinin ne kadar olduğu, davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı... Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen 21/09/2023 tarihli... numaralı 215.086,81-TL tutarındaki fatura bedelinin makul olup olmadığı ile sair hususların belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv alanında uzman bilirkişi 25/07/2024 havale tarihli raporunda sonuç olarak; tüm bakımlarının düzenli olarak yapılması, şanzıman yağının doğru zamanda değiştirilmiş olması, yetkili servisin düzenlediği,... no.lu ve 21.08.2023 tarihli İş Emrinin “Garanti Belgesi Yönetmeliği 11. Madde uyarınca kullanım hatası (kullanım hatası, kullanım şartları, sürüş tarzı vd. etkisi) bulunup bulunmadığına dair rapordur (F/MT/SD)” bölümünde (kullanıcı hatası veya kullanım tarzı kaynaklı arıza tespit edildiğinde, servisçe doldurulan/raporlanan kısımda) “kullanım hatası, kullanım şartları, sürüş tarzı vd. etkisi” ile arıza oluştuğuna dair bir tespite varılmadığı bilgisi birlikte değerlendirildiğinde, dosyaya sunulu uzman görüşüne ve kanaatlerine iştirak edilerek durum değerlendirildiği, sıfır olarak satın alınan ve Periyodik bakımları düzenli yaptırılan dava konusu araçta, 148.123 km’de Vites/Tahvil oranı denetimi yanlış tahvil oranı arızası oluştuğu, aracın Patinaj Sistemi etkin durumda olmadığı halde R veya D sürüş kademesinde aktif viteste birçok kez patinaj veya yanlış aktarım yaptığı, birden fazla kavramada aşınma oluştuğu, şanzıman yağının aşırı derecede yanık olduğu, şanzıman giriş devri 1. sensörünün arızalı olduğu, mekatronik ve kontrol ünitesinin arızalı olduğu, sürüş konforunun ortadan kalktığı, vites geçişlerinde silkeleme ve vuruntu olduğu, otomatik şanzımanın komple değişimi gerektiği tespitlerinin incelendiği, aracın kullanım ömrü bakımından değerlendirildiğinde, davaya konu üst seğmen lüks ve performanslı bir araçta, otomatik şanzımanın, bu kadar çok arızayı bir anda vermesinin ve kullanılamayacak düzeye gelmesinin normal ve beklenir bir durum olmadığı kanaatine teknik olarak varıldığı, otomatik şanzıman arızasının sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, araç malikinin, aracın periyodik bakımlarını çok düzenli yaptırmış olduğu, şanzımanın arıza kaynağının otomatik şanzımanın üretiminden kaynaklı ayıp olduğu, arızanın kullanım ile daha sonra ortaya çıktığı, satın alınma sırasında basit bir kontrol ya da profesyonel bir kontrol ile anlaşılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle arızanın niteliği bakımından teknik olarak değerlendirildiğinde ayıbın/arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu...plakalı 2017 model ... marka aracın hasar onarım miktarının; yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 421.375,11-TL olduğu, Satış Sonrası Hizmetler yönetmeliği madde 14 gereğince davalıların sorumlukları hususu, hukuki takdir gerektiğinden kanaat geliştirilmediği, Garanti Belgesi Yönetmeliği 3. bölüm ilgili maddelere yönelik hukuki değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere talep edilen 21/09/2023 tarihli...numaralı 215.086,81-TL tutarındaki fatura bedelin tahsili hususunda kanaat geliştirilemediğini mütalaa etmiştir.
Davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 25/07/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, kullanıcı hatası veya dış faktörlere ilişkin iddia sahibi olarak bahsi geçen iddiaları ispata elverişli herhangi bir delilin davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından dosyaya sunulmadığı, keza dava konusu araca ilişkin olarak düzenlenen... numaralı İş Emrinde arızanın kullanıcı hatası, kullanım şartları, sürüş tarzı vb. etkisi ile oluştuğuna dair bir tespite varılamadığının belirtildiği anlaşılmakla reddine, sair itirazların ise bilirkişi tarafından yapılan tespit ve belirlemeler ile hesaplamalara yönelik olmayıp hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 25/07/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, kullanıcı hatası veya dış faktörlere ilişkin iddia sahibi olarak bahsi geçen iddiaları ispata elverişli herhangi bir delilin davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından dosyaya sunulmadığı, sürücünün aracın çekiş gücüne yönelik beyanının bilirkişi tarafından değerlendirildiği, keza dava konusu araca ilişkin olarak düzenlenen...numaralı İş Emrinde arızanın kullanıcı hatası, kullanım şartları, sürüş tarzı vb. etkisi ile oluştuğuna dair bir tespite varılamadığının belirtildiği anlaşılmakla reddine, sair itirazların ise bilirkişi tarafından yapılan tespit ve belirlemeler ile hesaplamalara yönelik olmayıp hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
6098 sayılı Türk Boçlar Kanunu'nun 223. maddesinde alıcının devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorunda olduğunun, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılacağının, ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağının, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiğinin, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağının, aynı Kanun'un 231. maddesinde ise satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağının, alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkının bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmayacağının, satıcının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağının düzenlendiği, dava konusu aracın 2018 yılında sıfır km iken davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketinden satın alındığı, arızanın ise 21/08/2023 tarihinde vuku bulduğu, ayıbın mahiyetinin gizli ayıp olduğu, ortaya çıkar çıkmaz durumun davalı tarafa bildirildiği, talebin de ayıptan kaynaklı olarak gerçekleştirilen onarım açısından ödenen bedelin ücretsiz onarım isteme seçimlik hakkı çerçevesinde davalılardan tahsiline yönelik olduğu gözetildiğinde zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde ikame edildiği anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." hükmü düzenlenmiştir.
Satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 231/son. maddesinde hükme bağlanmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 231/son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması sebebiyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Öncelikle ayıp ihbarı bakımından Yargıtay yerleşik içtihatlarından da anlaşılacağı üzere aracın ayıp niteliğinde olduğu iddia edilen arızaya ilişkin olarak yetkili servise götürülmesi, hukuki olarak ayıp ihbarı olarak değerlendirilmektedir (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi, 11.05.2015 tarih, 2015/5501 Esas, 2015/6929 Karar).
Dava konusu aracın sıfır olarak satın alındığı ve periyodik bakımlarının düzenli olarak yaptırıldığı, ortaya çıkan ayıbın kullanıcı hatası veya kullanılan mahalden kaynaklanmadığı, davaya konu üst seğmen lüks ve performanslı bir araçta, otomatik şanzımanın, bu kadar çok arızayı bir anda vermesinin ve kullanılamayacak düzeye gelmesinin normal ve beklenir bir durum olmadığı, otomatik şanzıman arızasının sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, araç malikinin, aracın periyodik bakımlarını çok düzenli yaptırmış olduğu, şanzımanın arıza kaynağının otomatik şanzımanın üretiminden kaynaklı ayıp olduğu, arızanın kullanım ile daha sonra ortaya çıktığı, satın alınma sırasında basit bir kontrol ya da profesyonel bir kontrol ile anlaşılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle arızanın niteliği bakımından teknik olarak değerlendirildiğinde ayıbın/arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu gözetildiğinde, ayıbın onarım açısından gerekli olan ve davacıdan tahsil edilen bedelden satıcı ve distribütör olan davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılarak, bu doğrultuda hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Dosya, ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, davalı... Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait ticaret sicil kayıtları, davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine ait ticaret sicil kayıtları, İzmir ... Noterliğinin 27/09/2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi,...ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde...plakalı, ...şase numaralı, 2017 model,...marka araca ait olarak düzenlenen fatura, servis kayıtları, iş emirleri, talep formları, tamirat evrakları, tamirat faturaları, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 25/07/2024 havale tarihli raporu ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, davacı ile davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından satın alınan ... marka, 2017 model,... şase numaralı,...plakalı aracın şanzımanından kaynaklı olarak gizli ayıplı olduğu iddiası ile şanzımandan kaynaklanan hasarın onarım bedeli olarak, davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından şanzıman değişimi ve onarımı masrafı adı altında düzenlenen 21/09/2023 tarih ve... numaralı faturaya binaen davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketine ödenen 215.086,81-TL tutarındaki bedelin, İzmir ... Noterliğinin 27/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tanzim tarihi olan 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili taleplerine ilişkin olduğu, davacı ile davalı...Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında tanzim olunan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında dava konusu aracın ... marka, 2017 model,...şase numaralı,...plakalı araç olduğu, dava konusu aracın 2018 yılında sıfır km iken davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden satın alındığı, arızanın ise 21/08/2023 tarihinde vuku bulduğu, ayıbın mahiyetinin gizli ayıp olduğu, ortaya çıkar çıkmaz durumun davalı tarafa bildirildiği, talebin de ayıptan kaynaklı olarak gerçekleştirilen onarım açısından ödenen bedelin ücretsiz onarım seçimlik hakkına yönelik olduğu, dava konusu aracın 148.123 km değerinde iken servise götürüldüğünde vites/tahvil oranı denetimi sırasında yanlış tahvil oranı arızası oluştuğu, aracın patinaj sistemi etkin durumda olmadığı halde R veya D sürüş kademesinde aktif viteste birçok kez patinaj veya yanlış aktarım yaptığı, birden fazla kavramada aşınma oluştuğu, şanzıman yağının aşırı derecede yanık olduğu, şanzıman giriş devri 1. sensörünün arızalı olduğu, mekatronik ve kontrol ünitesinin arızalı olduğu, sürüş konforunun ortadan kalktığı, vites geçişlerinde silkeleme ve vuruntu olduğu, otomatik şanzımanın komple değişimi gerektiği tespitinin yapıldığı, davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından şanzıman değişimi ve onarımı masrafı adı altında düzenlenen 21/09/2023 tarih ve... numaralı faturaya binaen davalı... Ticaret Anonim Şirketine 215.086,81-TL tutarında onarım bedeli ödendiği, dava konusu aracın sıfır olarak satın alındığı ve periyodik bakımlarının düzenli olarak yaptırıldığı, ortaya çıkan ayıbın kullanıcı hatası veya kullanılan mahalden kaynaklanmadığı, davaya konu üst seğmen lüks ve performanslı bir araçta, otomatik şanzımanın, bu kadar çok arızayı bir anda vermesinin ve kullanılamayacak düzeye gelmesinin normal ve beklenir bir durum olmadığı, otomatik şanzıman arızasının sebebinin kullanım kaynaklı olmadığı, araç malikinin, aracın periyodik bakımlarını çok düzenli yaptırmış olduğu, şanzımanın arıza kaynağının otomatik şanzımanın üretiminden kaynaklı ayıp olduğu, arızanın kullanım ile daha sonra ortaya çıktığı, satın alınma sırasında basit bir kontrol ya da profesyonel bir kontrol ile anlaşılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle arızanın niteliği bakımından teknik olarak değerlendirildiğinde ayıbın/arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu... plakalı 2017 model ... 272 hp ... marka aracın hasar onarım bedelinin yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplamda 421.375,11-TL olduğu, ancak davacıdan tahsil edilen ve davacı tarafından iadesi talep edilen onarım bedelinin 215.086,81-TL olduğu, araçta ortaya çıkan ayıbın gizli olması ve yukarıda açıklanan gerekçeler dahilinde davacının gizli ayıptan kaynaklı olarak ücretsiz onarım talep etme hakkı bulunduğu, ayıbın onarım açısından gerekli olan ve davacıdan tahsil edilen bedelden satıcı ve distribütör olan davalıların sorumlu oldukları, bedelin ödeme tarihi olan 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-215.086,81-TL tutarındaki alacak bedelinin, 27/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar...Ticaret Anonim Şirketi ve ... Ticaret Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... Malzemeleri Gıda Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 14.692,57-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 3.673,15-TL peşin mahsubu ile bakiye 11.019,42‬-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 160,00-TL elektronik tebligat, 508,37-TL posta (KEP) masrafı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 269,85-TL başvurma harcı ile 3.673,15-TL peşin harç olmak üzere toplam 7.111,37‬-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 34.413,89-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerini yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/04/2025

Katip...
e-imzalıdır

Hakim...
e-imzalıdır