mahkeme 2023/80 E. 2023/742 K.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/80 Esas
KARAR NO : 2023/742
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/01/2023
KARAR TARİHİ : 02/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 380.000,-TL bedel karşılığında ... model araç satın alınması konusunda anlaşma sağlandığı, araç bedelinin ödenmesi için toplam 380.000,-TL bedelli aşağıda bilgileri yazılı bulunan çekler davalıya teslim edildiği, İşbu çeklerin aşağıdaki şekilde olduğu,
...BANK ... ŞUBESİ E1-... NUMARALI 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çek,
...BANK ... ŞUBESİ E1-... NUMARALI 28.02.2023 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çek,
...BANK ... ŞUBESİ E1-... NUMARALI 30.04.2023 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çek,
...BANK ... ŞUBESİ E1-... NUMARALI 31.05.2023 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çek,
...BANK ... ŞUBESİ E1-... NUMARALI 30.06.2023 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çek
Davalıya teslim edilen çeklere rağmen taraflar arasındaki anlaşma gereğince davacı şirkete aracın teslimi ve noter kanalıyla satış devri yapılmadığı, müvekkil şirket davalı tarafından teslim taahhüdü ile sürekli oyalandığı, bu sebeple davalıya İzmir .... Noterliğinin 23.01.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek ihtarname metninde 3 gün içerisinde teslim edilen çek bedellerine karşı aracın müvekkile teslimi talebi ile ihtarname tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça aracın teslimi yapılmadığı, davalı tarafça İzmir .... Noterliğinin 30.01.2023 tarih ve ... Yevmiye numaralı mukabil cevabi ihtarname ile araç satışı ilişkisi inkar edilmediği, aracın teslim edildiği de ifade edilmeden çeklerin sebepten mücerret olduğu gerekçe gösterilerek davacının çekleri ödemekten kaçındığının belirtildiği, davalı taraf cevabi ihtarnamesinde araç alım satım ilişkisini inkar etmeyip aracı da teslim ettiğini beyan etmeyerek davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak ödeme aracı olarak verilen çeklere karşılık gelen aracı müvekkili şirkete devir ve teslim etmeyerek anlaşmaya aykırı hareket etmiş olup devir ve teslim edilmeyen araç sebebiyle sebebiyle müvekkili şirket tarafından davalı yukarıda bilgileri yazılı toplam 380.000-TL bedelli çekler bedelsiz kaldığı, müvekkilin davalı tarafa devir ve teslim edilmeyen araç sebebiyle herhangi bir borcu olmadığı gibi bu konuda davalı tarafça cevabi ihtarnamede de herhangi bir fatura, irsaliye veya noter araç satış belgesi de ibraz edilmediğinden, diğer çeklere dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilin öncelikle davalıya ... BANK ... ŞUBESİ ... NUMARALI 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı bir borcunun bulunmadığının tespitini talep ile müvekkili şirket ve davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılacak inceleme ile bu durum aşikar olacağı, müvekkili tarafından davalıya ürün karşılığı verilen çeklerin ödeme günleri yaklaştığı, davalı tarafça müvekkile devir ve teslim edilmeyip ayrıca bu çeklerin bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesi davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebep olacağı gibi müvekkilin de telafisi imkansız zararlara uğramasına sebep olacağı, bu sebeplerle öncelikle müvekkili tarafından araç satış bedeli olarak davalı adına keşide edilen ... BANK ... ŞUBESİ ... NUMARALI 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı verilmesi ile açılacak muhtemel icra takibinin durdurulmasına kararı verilmesini talep ile, müvekkili şirket tarafından davalının devir ve teslim edeceği ... model ... model araç bedeli olarak verilen, fakat davalı tarafça devir ve teslim edilmemesi ve taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı hareket edilmesi sebebiyle bedelsiz kalan ... BANK ... ŞUBESİ ... NUMARALI 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak mahkememizin 31/01/2023 tarihli ara kararı ile red kararı verilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava haksız ve mesnetsiz olup davaya ilişkin zamanaşımı itirazı olduğunu, bununla birlikte davacı taraf dava dilekçesinde; toplamda 380.000,00 TL bedelli 5 adet çekin davalı müvekkile teslim edildiği, söz konusu çeklere karşılık müvekkil tarafından ... model ... model aracın kendilerine teslim edileceği fakat müvekkil tarafından aracın teslim edilmediği iddiasıyla söz konusu davayı ikame ettiğini, davacı yanın iddiaları tamamen mesnetsiz olduğunu, dava çekten kaynaklanan menfi tespit davası olduğunu ve ispat yükü davacıya ait olduğunu, fakat davacı tarafça iddialarını destekler nitelikte somut herhangi bir delil, sözleşme ya da fatura sunulmadığını, bunun dışında davacı, taraflar arasında araç alım satımına dair bir anlaşma olduğundan bahsetmiş ise de dilekçesinde aracın marka ve modeli haricinde bir bilgiye yer vermediğini, halbuki davacının basiretli tacir olarak 380.000,00 TL gibi bir bedel karşılığında satın alacağı aracın plakası, şase numarası, maliki gibi birçok konuya dair detaylı bilgi sahibi olması ayrıca satın alacağı araca ait fotoğrafların da kendisinde bulunması gerektiğini, dava dilekçesinde ise yalnızca ... model ... ibaresi kullanılmadığını, sadece bu husus dahi davacının dayandığı ve taraflarca akdedildiği iddiasında bulunduğu anlaşmanın kurgu olduğunu ispata yettiğini, dolayısıyla İzmir .... Noterliği'nin 30/01/2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede de belirttiği gibi bu davada da davacının iddiaları tamamen çek bedellerini ödeme yükümlülüğünden kaçınmaya yönelik olduğunu, özetle, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da sabit olduğu üzere çek ile borç altına giren kimse, herhangi bir sebeple borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür somut olayda davacı taraf bu yükümlülüğü yerine getiremediğinden davanın reddi gerektiğini, diğer nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı yandan tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Dosya içerisinde bulunan İzmir .... Noterliği 30.03.2023 tarihli ... yevmiye maddeli ihtarnamenin incelenmesinde; Söz konusu ihtarnamenin tamamen tarafınızca keşide edilen çek bedellerini ödeme yükümlülüğünden kaçınmaya yönelik olup ihtarnamede bahsi geçen hususların gerçeklik payının olmadığı, çeklere ilişkin bir çekinceniz ya da iddianız olması halinde bu hususun hukuk mahkemelerinde ileri sürülmesinin icap ettiği, ihtarnamede ileri sürülen hususları hiçbir şekilde kabul edilmediği davacı tarafa ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere dosya SMMM bilirkişiye tevdi edildiği, alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafın ticari defterlerinin E- Defter vasfında olduğu ve defter beratlarının zamanında yüklenildiği, davacı tarafın 10.09.2022 tarihinde davalı tarafa ... numaralı yevmiye fişi ile 380.000,00 TL tutarında 5 adet çek verdiği, davacı tarafın dava konusu yaptığı 31.01.2023 keşide tarihli ... nolu çek de hail olmak üzere dava dilekçesinde belirttiği tüm çeklerin davacının kendi ticari defterlerinde eksiksiz kayıtlı olduğu, davalı ticari defterlerinde davalı tarafa ait herhangi ticari ilişkiye rastlanılmadığı gibi davacı tarafından dava konusu yapılan çek ve diğer muhtelif çeklerde dahil olmak üzere hiçbirinin kayıtlı olmadığı, netice olarak, taraf beyanlarına göre davacı tarafından davalı tarafa verilen çeklerle ilgili taraflar arasında uyumsuzluk olmadığı, davacı iddiasına göre anlaşma gereği (dosya içeriğinde sözleşeme tespit edilmemiştir), aracın noter satışı yapılmadığı gerekçesi ile iş bu davanın Mahkemede açıldığı, davalı taraf ticari defterlerinde taraflar arasında ticari ilişkiye rastlanmasa da bu defa davacı tarafından davalıya verilen çeklerin hangi sebeple davalı aldığını mahkemeye ifade etmesi gerektiği, Davacı taraf ticari defterlerine göre davacı taraf ticari defterlerine göre davalı tarafa ... no çek, ... no çek, ... no çek olmak üzere toplam 230.000,00 TL çek bedeli ile ... nolu çek ile ... nolu çeklerin davalı tarafa iade edilmesi konusu Mahkeme takdirlerine bırakıldığı rapor edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporu Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüştür.
Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... Bank ... Şubesine ait, ... seri nolu; 31/01/2023 keşide tarihli keşide yeri İzmir, bedeli:80.000TL (seksen bin Türk lirası) olan çek kaynaklı davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplandığı,
Somut olayda; davacı şirket ile davalı arasında 380.000,-TL bedel karşılığında ... model araç satın alınması konusunda anlaşma sağlandığı, araç bedelinin ödenmesi için toplam 380.000,-TL bedelli 5 adet çek davacı tarafından davalıya verildiği, taraflar arasında yapılan sözlü sözleşmeye aykırı davranarak davacı tarafından davalıya yapılan ödeme ve verilen çeklere rağmen aracın devir ve teslim edilmemesi sebebiyle davacının mezkur çekler sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmış olup,
Taraflara ait ticari ve defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın ticari defterlerinin E- Defter vasfında olduğu ve defter beratlarının zamanında yüklenildiği, davacı tarafın 10.09.2022 tarihinde davalı tarafa ... numaralı Yevmiye fişi ile 380.000,00 TL tutarında 5 adet çek verdiği, davacı tarafın dava konusu yaptığı 31.01.2023 keşide tarihli ... nolu çek de dahil olmak üzere dava dilekçesinde belirttiği tüm çeklerin davacının kendi ticari defterlerinde eksiksiz kayıtlı olduğu,
Davalı ticari defterlerinde davalı tarafa ait herhangi ticari ilişkiye rastlanılmadığı gibi davacı tarafından dava konusu yapılan çek ve diğer muhtelif çeklerde dahil olmak üzere hiçbirinin kayıtlı olmadığı, netice olarak, taraf beyanlarına göre davacı tarafından davalı tarafa verilen çeklerle ilgili taraflar arasında uyumsuzluk olmadığı, davacı iddiasına göre anlaşma gereği, aracın noter satışı yapılmadığı gerekçesi ile dava açıldığı anlaşıldığı,
Her ne kadar davalı taraf ticari defterlerinde taraflar arasında ticari ilişkiye rastlanmasa da bu defa davacı tarafından davalıya verilen çeklerin hangi sebeple davalı aldığı hususunda davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesindeki beyanında "...çek bir kambiyo senedi olup kambiyo senetleri illetten mücerrettir. Diğer bir deyişle senetle ile senette bahşedilen hak ile bu hakkın doğumuna neden temel ilişkiden bağımsız ve soyut yeni bir ilişki meydana gelmekte olup aktif ticari hayatı bulunan taraflar arasındaki çek alışverişinin sebebinin iş bu uyuşmazlığın esasına herhangi bir etkisi olmadığı" şeklinde belirtmişse de,
Bir tacirin alacak ve borçlarının ticari defterlerinde kayıtlı olmasının asıl olduğu, davacının davalının ticari defterlerine dayandığı, davalı vekilinin ise müvekkilinin defterlerinde bu hususta taraflar arasındaki çek alışverişinin sebebinin uyuşmazlığın esasına herhangi bir etkisi olmayacağı savına mahkememizce itibar edilmediği,
Çek bir ödeme vasıtası olup kural olarak mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerektiği, davacının ... model araç satın alınması ile ilgili olarak çekin verildiği, ancak mal teslim edilmediği için karşılıksız kaldığı mahkememizce kabul edilmekle, davanın kabulü ile ... bank ... Şubesi ... numaralı 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çek kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM :
,Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜNE,
İ-)... BANK ... ŞUBESİ ... NUMARALI 31.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çek kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 5.464,80 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.366,20 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 4.098,60 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 30,00 TL e-tebligat gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 58,00 TL tebligat masrafı olmak üzere toplamı 3.088,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 1.366,20 TL peşin harç toplamı 1.546,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı,
Dair karar gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/10/2023
Katip...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza