mahkeme 2023/297 E. 2023/837 K.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/297 Esas
KARAR NO : 2023/837
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/04/2023
KARAR TARİHİ : 19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava İcra ve İflâs Kanunu'nun 72'nci maddesine göre açılan menfi tespit davası niteliğinde olduğunu, müvekkilinin cari kur farkından doğan haksız talebe konu fatura kaynaklı borçlu olmadığının tespitini içerdiğini, cari kur farkına ilişkin hiçbir anlaşma ve uygulama olmayan talep usul ve esas açıdan hukuka aykırı içeren nitelikte olduğunu, söz konusu davaya konu talebimizin kabulü gerektiğini, müvekkili firma ile davalı arasında süregelen ilişki kapsamında, davalıdan kapı satın almasına yönelik ticarî ilişki tesis edildiğini, fatura kesilmesini müteakip anlaşılan vadelerde ödemeler yapıldığını ve müvekkili açısından edimler ifa edildiğini, başka bir deyişle müvekkilinin davalıya herhangi borcu bulunmadığını, müvekkili ile hiçbir şekilde yabancı para cinsinden bir anlaşması olmamasına rağmen 27.05.2022 tarihinde Cari Kur Farkı Gelirleri içerikli fatura kesilerek müvekkiline gönderildiğini ve ticarî ilişkilere hâkim olan yazılı/yazısız usul ve esaslara aykırı bu tavır karşısında müvekkilince atılan maillerden, faturanın kabul edilmediği, bu konuda hiç bir açıklayıcı bilgi ve belge olmadığı ve faturanın işleme alınmayacağı şeklinde itiraz edildiğini, izahat istendiğini, akabinde ve ayrıca Bornova .... Noterliği'nin 06.06.2022 tarih ve ... yevmiye no.su ile itiraz edilerek resmî itiraz prosedürünün tamamlanarak faturanın işleme alınmadığını, belirtilen süreçten 22.02.2023 tarihli davalı ihtarı tebliğ edilinceye kadar hiçbir bilgilendirme yapılmadığını, aradan geçen uzun süre sonrası Karşıyaka .... Noterliği'nin ... yevmiye no.lu ihtarı ile sanki faturaya itiraz edilmediği gibi cari hesap kaynaklı 106.682,89 USD alacaklı olduğu ihtar edilerek olmayan bir borç için talepte bulunulduğunu, 1.717.815,10 TL cari kur farkı talepli faturadan borcu bulunmadığını, davalı ile müvekkili arasında borcun yabancı para cinsinden ödeneceği ve kur farkı yansıtılacağı hususunda yazılı bir sözleşme veya uygulama bulunmadığını, davalı ile olan ticarî ilişkinin, faturanın kesilmesine yönelik ödemesini yaptığını, gerek anlaşma gerek talep gerekse de ödeme Türk Lirası üzerinden yapıldığını ve devam eden bir ilişkinin süregeldiğini, davalı ile aradaki borç ilişkisinin temelinin sözleşme olduğu dikkate alındığında, sonradan, tek taraflı ve aleyhe inşa edilen bir edimin müvekkilince kabulünün mümkün olmadığını, böyle bir ilişki kurulsaydı, bedelin hangi tarihteki kur üzerinden ödeneceği veya sabit bir kur miktarı belirlenebileceği gibi kur farkı alacağının doğmasına ilişkin düzenlemeye de yer verilebileceği muhtemel olduğundan kur farkı içerir bir sözleşmesel ilişki kurulduğundan bahsedilmesinin mümkün olamayacağını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ortaya koyan başka bir gerekçenin de, müvekkilin hangi alacağın ödenmediği ve hangi alacağa dair davalı lehine kur farkı alacağı oluştuğunun ortaya konulamaması olduğunu, ödememe olgusu söz konusu olmadığından kur farkı faturasına dayanak geç ödeme ve bu geç ödeme ile lehine kur farkı oluşması arasında illiyet bağlantısı kurulabilmesinin de mümkün olmadığını, davalının fatura bedellerini tahsil ederken kur farkı alacağı hususunda ihtirazi kayıt koymadığı da göz önüne alındığında aralarında kur farkı anlaşması olmayan taraflar arasında hem ödememe/geç ödeme hem de kur farkına sebebiyet verme olgusunun gerçekleşmediğinin açık olduğunu, cari kur farkı anlaşması yokluğu dışında uygulamanın/teamülün de olmadığını, cari kur farkı faturasının haklı bir sebeple kesilmemiş olduğunu ortaya koyan diğer bir gerekçe olduğunu, faturaya konu malların satımının TL karşılığı yapıldığından carî kur farkı geliri talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, taraflar arasındaki ticarî ilişkiye konu faturalar incelendiğinde de cari kur farkının talebinin mümkün olamayacağının görüldüğünü, davalının, düzenlemiş olduğu satış faturalarında satışa konu emtianın değerini TL bazında gösterdiğini, her ne kadar vergi mevzuatı gereği faturaların TL olarak düzenlenmesi zorunlu ise de ne miktarda döviz karşılığı olduğunun da faturalarda gösterilmesi ve davalının, sadece TL bazında fatura düzenlemesinin de davalının kur farkı alacağını talep etmediğini ve tercihini TL bazında ödeme yapılması noktasında kullandığı anlamına geldiğini, çekilen ihtarname ile kur farkı faturası incelendiğinde, davalının kur farkı faturası ile sonradan ihtarname ile talep ettiği ödemelerin farklı miktarlarda olduğu görüldüğünden cari kur farkı talebinde bulunulamayacağı konusunda haklı olduklarının görüldüğünü, bu nedenlerle davanın kabulüne, cari kur farkına konu borcunun olmadığının tespitine, davalının %20’den az olmayan bir tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ... A.Ş'nin hem yurtiçi hem de yurtdışı pazarında, kendi sektörü olan kapı, kapak ve panel üretiminin öncülerinden olduğunu, müvekkilinin, Türkiye ve Ortadoğu’nun en büyük, Avrupa’nın ise ikinci büyük kapı üretim tesisi olduğunu, yıllardır basiretli bir tacir olarak da faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkili firma tarafından üretilen ürünlerin davacı şirkete satılması için araya referans giren şahıslar ve davacı ile de yapılan görüşme ve anlaşmalar sonucunda ticari ilişki başladığını, davacı tarafın dilekçesinde, müvekkili ile aralarında yabancı para cinsinden bir anlaşması olmadığını iddia ettiklerini, davacı ile müvekkili arasındaki ilişkinin teamülü gereği ödemelerin dolar üzerinden yürüdüğünü, davacının, müvekkilinden satın aldığı ürünleri yurtdışına satacağından, aralarındaki anlaşmanın da bu kapsamda dolar üzerinden ödeme yapılacak şekilde kararlaştırıldığını, bu nedenle müvekkili tarafından üretilerek davacıya satılan ürünlerin de bu nedenle ihraç kayıtlı olarak kesildiğini, 15.11.2021 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi tarafından, davacı şirket yetkilisine ... Fiyat Bazlı bir dosya attığı görüldüğünü, işbu dosyada davacıya satılacak ürünler için dolar bazlı birim fiyat belirlemesi yapıldığını, müvekkili şirket finans departmanı sorumlusu ... tarafından davacı şirket yetkilisine Kalan bakiyeniz 916.700,00 TL (103.000 USD) şeklinde müvekkili şirketin o tarih itibariyle davacı uhdesinde kalan bakiye alacağının bildirildiğini, müvekkili tarafından üretilen kapıların malzemesi alımının dolar üzerinden yapılmasının, davacının müvekkilinden satın aldığı ürünleri, yurtdışına satması gibi etkenler nedeniyle taraflar arasındaki alım-satıma ilişkin ödemenin de Dolar üzerinden yapılacağının anlaşıldığını, davacının müvekkilinden satın aldığı ürünleri yurtdışına sattığını gösterir gümrük beyannamelerinin de mevcut olduğunu, taraflar arasındaki ticarette müvekkili şirketin her zaman edimini tam ve ayıpsız olarak yerine getirmişse de, davacı şirketin borcunu ödemekten kaçındığını, tarafların arasındaki anlaşmanın da dolar üzerinden yapılması nedeniyle haliyle kur farkı alacağının oluştuğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya gönderilen döviz bazlı hesap ekstresinde de dolar üzerinden yapılan ödeme anlaşmasının açıkça belirli olduğunu, müvekkili tarafından davacıya gönderilen mal satış fiyatı o alınan siparişlerin birim fiyatının Dolar üzerinden belirlenerek davacının müvekkiline ait borcunun tespit edildiğinin görüleceğini, davacı dava konusu edilen 27.05.2022 tarihli faturaya itiraz ettiğini, müvekkili şirket tarafından sehven yapılan bir yazım yanlışlığı ile faturanın ... Değil ... ünvanı ile düzenlendiğini, fark edilmesinin ardından ise söz konusu faturanın zaten müvekkili şirket tarafından kayıttan alındığını ve hemen birkaç gün sonra, 31.05.2022 tarihinde, tamamen aynı bedelli 1.717.815,10 TL kur farkı faturasıdır açıklamalı bir başka fatura düzenlenerek davacı şirkete gönderildiğini, davacı tarafından ise bu faturaya hiçbir şekilde itiraz edilmediğini, davacının, müvekkili şirket ile olan anlaşmasının dolar üzerinden ödeme alınmasına yönelik olduğunun bilinç ve farkında olmasına rağmen, kötü niyetli olarak itirazda bulunsa da, esasında davaya konu edilen faturanın işleme dahi alınmadığını ve yanlışlığın giderildiği 31.05.2022 tarihli fatura tanzim edildiğini, davacının 31/05/2022 tarihli kur farkı faturası uyarınca müvekkiline borçlu olduğunu, taraflar arasında yabancı para cinsinden ticari ilişki kurulduğunu gösteren kayıtlar ışığında, davacı tarafın 31.05.2022 tarihli kur farkı faturasına da itiraz etmemiş olması gözetilerek, müvekkili tarafından kur farkı talep edilebileceğinin kabulü gerektiğini, davacının itiraz ettiği fatura tarihi olan 27.05.2022’ den sadece 3 gün sonra, davacının müvekkilinden fiyat istediğini, müvekkilinin de birim fiyatları dolar üzerinden ilettiği düşünüldüğünde, taraflar arasındaki iradenin de davacının iddialarının aksi yönünde olduğuna göre, 31.05.2022 tarihli kur farkı faturasına da itiraz etmeyen davacının, kur farkına ilişkin fatura kapsamında borçlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından üretilerek davacıya satılan ürünlerin, davacı tarafından da global pazarda satıldığını, davacı ile müvekkilinin bir de iç pazarda satılacak ürünlere ilişkin ayrıca bir anlaşma yaptığını ve bunun için de ayrıca bir cari tutulduğunu, davacının iddia ettiği çek ile yapılan ödemelerin de yurtiçinde satmak üzere müvekkilinden satın alınan ürünlere ilişkin yapıldığını, davacının müvekkili şirket ile olan anlaşması kapsamında, kendisi için üretilen ürünleri teslim almasına rağmen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine tarafınca 22.02.2023 tarihinde, o günün tarihi itibariyle olan alacağının tahsili için Karşıyaka .... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borç bakiyesi ihtar edildiğini, işbu ihtarnamenin 27.02.2023 tarihinde davacı Şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirkete olan borcunun esasen farkında olan davacının ise, sırf bu borcu ödememek için kötü niyetli olarak huzurdaki davayı ikame ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine, %20’ sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davanın Bakış ... Elemanları Mob. İnş. Nak. San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından ... Dek. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine Menderes İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki davalı itirazın iptaline yönelik olarak açıldığı, incelenen Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile Mahkememizin işbu dosyası arasında sıkı bir şekilde hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, delillerin birlikte toplanıp değerlendirilmesinde hukuki yarar olduğu sonucuna ulaşılarak Mahkememizin iş bu dosyasının Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasıyla HMK 166. Madde gereğince birleştirilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Aradaki sıkı, fiili ve hukuki irtibat nedeniyle mahkememizin işbu dava dosyasının, Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile HMK 166. maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-İşbu dosya esasının kapatılarak bundan sonraki işlemlerin birleşen dosya üzerinden DEVAMINA,
3-Harç ve yargılama giderinin birleştirilen dosyada değerlendirilmesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı esas kararla birlikte İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır