mahkeme 2023/394 E. 2024/274 K.

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/394
KARAR NO : 2024/274
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/05/2023
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle;05/10/2022 tarihinde sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... Sigorta A.Ş.'nin ... numaralı sigorta poliçesine kayıtlı araçlarından ... plakalı aracın müvekkilin ... plakalı aracına arkadan çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında düzenlenen 05/10/2022 tarihli kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... tam ve asli kusurlu olduğunu, kazanın meydana geldiği sırada davalının kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ederek müvekkilinin aracında maddi hasar oluşmasına neden olduğunu, mahkemece bilirkişi raporu alınarak araçta oluşan değer kaybının ve ikame araç bedelinin hesaplanmasını talep ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; poliçedeki limit de göz önünde bulundurularak, davalı ...'un kusuruyla gerçekleşen trafik kazası neticesinde müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının ve ikame araç bedelinin hesaplanarak, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden başlayarak işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, dosyanın İstanbul yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının 1.000,00-TL tutarında maddi tazminat talep ettiğini ancak maddi tazminatın içeriğini ayrı ayrı açık bir şekilde belirtmediğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın müracaatı üzerine 05/10/2022 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak değer kaybı incelemesi yapıldığını ve araç üzerinde 569,52-TL değer kaybı bedeli hesaplandığını, davacı vekilinin hesabına 01/03/2023 tarihinde değer kaybı bedeli olarak 569,52-TL ödendiğini, davacının zararının karşılanmış olduğunu, araç mahrumiyet bedelinin, gerçek zarar niteliğinde olmadığı, müvekkili sigorta şirketinin ZMMS Poliçesi kapsamında herhangi bir sorumluluğu söz konusu bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, davacının değer kaybına ilişkin zararı müvekkili şirket tarafından giderildiğinden ve davacının araç mahrumiyet tazminatına ilişkin talepleri poliçe teminat kapsamı dışında kaldığından müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini belirterek açıklanan nedenlerle davanın öncelikle yetkisiz Mahkemede açılmış olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesine, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması nedeniyle davanın usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dava dilekçesi ve ekleri ile tensip tutanağı usulüne uygun olarak davalı ...'a tebliğ edilmiş ancak davalının davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; araçlara ait sigorta ve ruhsat kayıtları,05/10/2022 tarihli kaza tespit tutanağı, arabuluculuk anlaşmama son tutanağı aslı, 24/02/2023 tebliğ tarihli sigorta şirketine yapılan başvuru dilekçesi, 05.10.2022 kayıt tarihli eksper raporu, 13.10.2022 tarihli ... Oto Hizmetleri San ve Dış Tic AŞ faturası, 21.10.2022 tarihli Optimum Otomotiv A.Ş. faturası, tanık, yemin, bilirkişi ve ikame edilebilir her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; 07/02/2022-07/02/2023 vadeli, ... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi , değer kaybı ekspertiz raporu, 01/03/2023 tarihli değer kaybı ödeme dekontu , bilirkişi incelemesi ve sair delil dayandığı görülmüştür.
Kazaya karışan araçlara ait sigorta poliçelerinin, hasar dosyalarının ilgili yerlerden celpedilerek dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Kazaya karışan araçlara ait trafik kayıtlarının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda,meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespiti, makine bilirkişisinden ise; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait meydana gelen maddi zarar bedeli, araçta oluşan değer kaybı ve oluşan zararın kazayla uyumlu olup olmadığı hususunda dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması için dosya konusunda hasar uzmanı İbrahim Kurşun ile kusur uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 22/10/2023 tarihli düzenlenen raporda ;
Trafik kuralları ihlali yönünden: ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...'un; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1b maddesinde b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” ve 56/1 c) Araçlar arasındaki mesafe: “Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” ve 84. maddede Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: d)Arkadan çarpma, kurallarını ihlal ettiği; için bu kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU, ... Plakalı otomobil Sürücüsü ... ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca ETKEN OLMADIĞI görüş ve kanaate varılmıştır.
Değer kaybı bedeli yönünden: Somut olayda ... plaka sayılı ... model kamyonette riziko tarihi itibarıyla Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 7.500,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği, yavalı ... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 7.500,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından 01.03.2023 tarihinde davacı Vekili ... adına 569,52 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığı belirtildiğinden 6.930,48 TL olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde yer alan belgeden davalı ... Sigorta A.Ş.ne hasar ihbarının 22.02.2023 tarihinde PTT kargo ile yapıldığı, ihbarın 24.02.2023 tarihinde tebliğ edildiği, posta bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketi tarafından 09.03.2023 tarihinden itibaren ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
... model ... konseptindeki benzer bir kamyonetin yapılan araştırma sonucu güncel günlük kiralama bedelinin riziko tarihi itibarıyla KDV dahil 500,00 TL. mertebesinde olduğu, hasarı söz konusu aracın 5 günde tamir ve boyanarak faal hale gelebileceği, 5 gün x 500,00 TL = 2.500,00 TL. ikame araç bedeli olarak hesaplanmış olup, davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında söz konusu tespit edilen bedelden sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Taraf vekillerinin rapora itirazları üzerine dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/01/2024 tarihli ek raporda ; davaya konu aracın değer kaybı bedeli Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre ikame araç bedeli belirlenmiş olup takdirinin Mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
DAVA DEĞER ARTTIRIMI : Davacı vekilinin 05/01/2024 tarihli dilekçesi ile 1000,00 TL olarak belirtilen maddi tazminat taleplerinin belirlenebilir hale gelmiş olması nedeniyle arttırılarak değer kaybı bedelini 6.930,48 TL'ye, ikame araç bedelini ise 2.500,00 TL olmak üzere toplam 9.430,48 TL 'ye yükselttiklerini ve bu hali ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 05/10/2022 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan davalı ...'a ait ve kendisinin sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 100.000,00 TL olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacıya ait araca yönelik olarak dosyamıza gönderilen kayıtlara göre dava konusu kaza öncesinde aracın herhangi bir kaza kaydının bulunmadığı, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 569,52 TL ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödemenin zararı giderir nitelikte bulunmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 6.930,48 TL olduğunun tespit edildiği, araç sürücüsü ile işletenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49/1. maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davalı ...'un zarara sebebiyet veren aracın işleteni ve zarara sebebiyet veren aracın sürücüsü olması nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85 ve 91. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, dava öncesinde davalı sigorta şirketine dava konusu ile ilgili olarak başvuru yapıldığı ve sigorta şirketi tarafından 09/03/2022 tarihinde eksik ödeme yapıldığı, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin hdava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği, davalı sigorta şirketi yönünden eksik ödeme tarihi itibariyle temerrüt koşullarının oluştuğu, haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren faizden sorumluluklarının bulunduğu, ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle davacıya aracın hasarı 5 günde tamir ve boyanarak faal hale gelebileceği, 5 gün x 500 TL =2.500,00 TL araç mahrumiyet zararı bedelinden davalı araç maliki ve sürücüsünün haksız fiil hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ,
-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 6.930,48TL araç değer kaybı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 09/03/2022 tarihinden, davalı ...'tan yönünden ise kaza tarihi olan 05/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının ikame araç bedeli talebinin Kabulü ile, 2.500,00 ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 05/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 644,19-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 323,9‬0 TL (179,90 TL peşin harç+ 144,00 TL değer arttırım harcı )'nin mahsubu ile bakiye 320,29‬-TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (sigorta şirketi 235,38 TL 'si ile sorumlu olmak kaydıyla )hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 144,00 TL dava değer arttırım harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 3.325,75-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.855,15‬ TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi 2.833,14 TL'si ile sorumlu olmak kaydıyla ) davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 9.430,48‬ TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi 6.930,45 TL 'si ile sorumlu olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ...'un yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda, dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı