mahkeme 2021/858 E. 2024/271 K.

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/858 Esas
KARAR NO : 2024/271 Karar
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 22/11/2021
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket vekili tarafından mahkememize verilen 22/11/20521 Tarihli dava dilekçesinde; davacı şirketin üreteceği dezenfektanda kullanılan bir takım gerekli kimyasal ham maddeleri davalıdan 26/10/2020 tarihli 5.400,00 USD bedelli ve 24/11/2020 tarihli 32.788,80 USD bedelli fatura ile satın aldığını, bu malzemeler karşılığı davalı tarafa Ziraat Bankası şubesi nezdinde verilen ve her biri 7.616,00 USD bedelli 30/06/2021 ,30/07/2021 ,31/08/2021 keşide tarihli 3 ayrı çek vererek ödeme yaptığını, teslim alınan ürünlerin depoya kaldırıldığını, kullanım zamanı geldiğinde ürünlerin 2'sinin kullanılamayacak derecede olduğunun tespit edildiğini, davalıya malın ayıplı olduğu yönünde bildirimde bulunulduğunu, iade istenmiş ise de, olumsuz yanıt verildiğini, ürünler üzerinde son kullanma tarihlerinin geçmiş olduğunu, önemli bir kısmında ambalaj içinde bozulmaya uğradığını, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını ve Bornova ... Noterliği aracılığı ile keşide edilen ihtarname ile ayıp ihbarında bulunulduğunu ve malların iadesinin istendiğini, söz konusu ürünlerin kullanılamaz nitelikte olduğunu, davacının satın aldığı bu ürünlere karşılık bir kısım bedellerini ödediğini, takip konusu çeklerin İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarına konu edildiğini, taraflar arasında başkaca bir ticari ilişki bulunmadığını, ürünlerin ayıplı olması nedeni ile verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine konu 30/07/2021 keşide tarihli ... seri no'lu 7.616,00 USD bedelli çek ile, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine konu 31/08/2021 keşide tarihli ... seri no'lu 7.616,00 USD bedelli çek ile söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine İİK md. 72/4 gereği toplam alacak üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından dosyaya sunulan 13/01/2022 tarihli yanıt dilekçesi ile, davanın reddinin istendiği, davalı şirketten 26/10/2020 ve 24/11/2020 tarihinde ürünleri satın aldığını, anılan tarihlerde ürünlerin son kullanma tarihlerinin geçmediğini, satılan ürünün ayıpsız ve yüksek standartlarda olmasına özen gösterildiğini, yapılan delil tespiti dosyasında mahkemece ürünlerin ayıplı olduğuna yönelik bir tespitin yapılmadığını, davacının ürünleri satın aldıktan 1 yıl sonra sözleşmeden dönme talebinde bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının sözleşmeden dönme isteminin kötü niyetli olduğunu, davaya konu çeklerin karşılıksız çıkması nedeni ile davacı şirket yetkilisi hakkında şikayette bulunulduğu, bu konuda İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas ve İzmir .... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyaları üzerinden yargılamanın devam ettiğini, davacı ile davalı arasında sözü geçen malların iadesinin talep edildiğine ilişkin bir görüşmenin gerçekleşmediğini bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin istendiği görülmüştür.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, yapılan incelemesinde alacaklısının dosyamız davalısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davacısı şirket olduğu, takibin 30/07/2021 keşide tarihli ... seri no'lu 7.616,00 USD bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus icra takibi olarak başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, yapılan incelemesinde alacaklısının dosyamız davalısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davacısı şirket olduğu, takibin 31/08/2021 keşide tarihli ... seri no'lu 7.616,00 USD bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus icra takibi olarak başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının celp edilerek dosyamız içerisine alındığı görülmüştür.
Dava, şirkete ait banka hesabından verilen 2 adet çekin davalı taraftan satın alınan ürün karşılığı davalıya teslim edildiği, davalıdan satın alınan ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile bedelsiz kaldığı iddia edilen çekler için başlatılan takip nedeni ile borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Davalı tarafça davacıya satışı gerçekleştirilen ürünlerin ayıplı olmadığı, ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun olmadığı gerekçesi ile davanın reddinin istendiği görülmüştür.
Davalı tarafça, davacı aleyhine başlatılan her iki icra takip dosyasına konu belgelerin kambiyo senedi niteliğinde çek olduğu ve çeklerin nitelikleri itibari ile sebepten soyut olduklarının kabulü gerekmekle birlikte tarafların iddia ettikleri hususların ispatı için dayanılan delillerin dosyamız yönünden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen Karşıyaka Asliye Tic. Mh. ... Değişik İş sayılı dosyası içinde mevcut bilirkişi raporu ve tespit tutanağının yapılan incelemesine göre davacı şirket uhdesinde bulunan ürünlere ilişkin faturalarda gösterilen ürünlerin davacıya ait depoda mevcut olduğu, ürünlerin saklama ve kullanma yöntemleri yönünden kimyasal ürünler olması nedeni ile alınması gereken tedbirlerin ve ürünlerin son kullanım tarihlerinin belirlenmesine ilişkin yapılan açıklamada ... ürünün faturasında alındığı tarihin 24/11/2020 olduğu, yapıştırılan etikette üretim tarihinin Kasım 2018 Son Kullanma tarihin ise Kasım 2020 olduğu, orijinal ambalajların bilirkişi tarafından açıldığı, ürünlerin taşlaşmış durumda olduğunun görüldüğü, güvenlik bilgi formunun satıcı firma tarafından verilmediği, muhtemelen hangi şartlarda depolanması gerektiği bilinmediği için satın alan firmanın depolama şartlarını sağlayamamış olabileceği yönünde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça satın almaya konu olduğu beyan edilen ürünler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması isteminde bulunulmuş, delil tespiti dosyasında yapılan inceleme ile ürünlere ilişkin nihai kanaatin oluşmaması nedeni ile bilirkişi incelemesi isteminin kabulü gerektiği anlaşılmış ürünlerin bulunduğu yerde ve ürünler üzerinde bilirkişiler aracılığıyla inceleme yapılmak son kullanma tarihi geçmediği halde, ayıplı olduğu iddia edilen ürünlerin ayıplı olup olmadıkları, ayıplarının gizli olup olmadığı, ürünlerin bulunduğu yerde saklama koşullarının uygun olup olmadığı, davalı tarafça saklama hususunda bilgilendirme ve aydınlatma görevinin yerine getirilip getirilmediği, ürünlerin yeniden kullanılmasının mümkün olup olmadığı, maddi bir değer taşıyıp taşımadığının tespiti hususunda keşif yapılması için 21/03/2023 tarihli duruşmada karar verildiği, ara karar gereğince davacı tarafa masrafın yatırılması hususunda süre verildiği halde masrafın yatırılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça masrafın yatırılmaması üzerine bu kez 17/10/2023 tarihli celsede gider avansının ve keşif harcının yatırılması hususunda yeniden süre verilmiş ve verilen süreye ilişkin davacı tarafa meşruhatlı davetiye çıkarılmış, verilen süre içinde masrafın yatırılmaması halinde keşif delilinden ve bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçmiş sayılacağı hususu ihtar edilmiş, davetiyenin tebliğine rağmen verilen süre içinde davacı tarafça gerekli masrafın yatırılmadığı anlaşılmış, incelemenin dosyadaki mevcut belge ve delillere göre yapılması gerektiği, görülmüştür. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 29/03/2024 tarihli dilekçe ile, davacı şirketin ... Enerji A.ş ile birleştiği ve yeni şirket unvanı ile vekaletnamenin dosyaya sunulduğunun belirtildiği, dava konusu satışa konu ürünlerin tıbbı ve beşeri ürünler imalathaneleri yönetmeliği kapsamında delil tespiti sonrası imha edildiğinin beyan edildiği, ürünlerin imhasının hangi tarihte yapıldığı hususunun dosyaya bildirilmediği görülmüştür.
Davacı taraf aleyhine başlatılan icra takibine dayanak belgenin kambiyo senedi olduğu, görülmekle birlikte taraflar arasında satım ilişkisinin olduğu kabul edilmiş olmakla davacıya satıldığı belirlenen ürünlerde iddia edilen şekilde ayıp olup olmadığının, ürünlerin son kullanma tarihlerinin teslim tarihi ile karşılaştırılmak sureti ile belirlenmesi ve davacının iddia ettiği şekilde ayıp ihbarının süresi içinde olup olmadığının belirlenmesi gerektiği dosya içeriğinden anlaşılmıştır.
Yapılan incelemeye göre dava konusu ürünlerin davacıya 26/10/2020 ve 24/11/2020 tarihli faturalar ile teslim edildiği hususunun tarafların kabulünde olduğu, ürünlerin son kullanma tarihlerinin tüm ambalajlarda mevcut olmadığı, son kullanma tarihinin geçtiği veya çok az süre kaldığı iddiasının dinlenebilmesi açısından etiketlerdeki son kullanma tarihinin teslim sırasında incelenebilecek durumda olduğunun bu haliyle kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Zira davacı tarafça bu tarihlerin geçtiği hususu delil tespiti dilekçesinde doğrudan bildirilmiştir. Bu durumda davacı tarafça teslim alınan ürünlerin son kullanma tarihlerinin geçtiği veya çok yakın olduğunun teslim anında tespit edilebileceği ve buna göre usulüne uygun yöntemlerle satıcı firmaya bildirilebileceği halde bildirilmediği ve her iki tarafın tacir olduğu dikkate alındığında TTK md. 23 uyarınca belirlenen süreler gözetildiğinde ayıp iddiasının süresinde olmadığının, bu nedenle de dinlenmesinin mümkün olmadığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki tüm kayıt ve deliller birlikte dikkate alındığında, gerek davacı aleyhine başlatılan icra takiplerinin kambiyo senetlerine dayalı olması, gerek davacı tarafın iddiasının ispatının kambiyo senedi değerinde deliller ile ispatlanması gereği, gerekse davacı tarafından dayanılan keşif delilin ve ürünler üzerinde inceleme yapılmasına ilişkin ara kararının yerine getirilmemesi nedeniyle dosyadaki ayıp iddiasının ispatlanamadığı hususların birlikte değerlendirildiğinde, davacının davasını ispatlayamadığı bu haliyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
Peşin alınan harcın red harcına mahsubu ile bakiye 2.395,85 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 26.452,97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2024
Yazman...
e-imzalı
Yargıç...
e-imzalı