mahkeme 2024/825 E. 2025/758 K.

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/825
KARAR NO : 2025/758
DAVA : Trafik Kazasından Kaynaklanan Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli
DAVA TARİHİ: 02/10/2024
KARAR TARİHİ: 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 18.03.2024 tarihinde saat 08.30 sıralarında sürücüsü dava dışı ...ve ruhsat sahibi müvekkili...olan müvekkiline ait... plakalı araca davalı sigortalı ... Otomotiv İnş. Akaryakıt San. ve Tic.ltd.şti. ‘ye ait olup davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, sürücünün gaz pedalından ayağını kaçırması sonucu %100 kusurlu olarak çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, aynı gün düzenlenen kaza tespit tutanağına göre; ... plakalı araç sürücüsü davalı ... tarafından gaz pedalından ayağını çekmesi sonucu kazanın meydana geldiği ve kazaya bütünüyle kendisinin sebebiyet verdiğini, bu nedenle de %100 kusurlu olunduğunun belirtildiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın giderildiğini,... Oto tarafından 10.500,00-TL ye hasar onarımının yaptırıldığını, bu hasara ilişkin ödemenin müvekkilinin Kasko Sigortası... Sigorta Anonim Şirketi aracılığıyla karşılandığını, hasarın tespiti amacıyla... Sigorta tarafından ekspertiz raporunun düzenlendiğini, sigortalı aracın ... poliçe numarası ile 12.10.2023-12.10.2024 döneminde davalılardan Türkiye...Sigorta A.Ş. tarafından koruma altına alındığından, kaza tarihi itibarıyla meydana gelen değer kaybı tazminatından sigorta şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğunu, sigorta şirketine 29/04/2024 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta tarafından yazılı olarak herhangi bir geri bildirimde bulunulmadığını, müvekkilinin aracının değerinin hasarsız bir aracın değerinin altına düştüğünü, ayrıca aracın tamiri süresince müvekkilinin araçsız kaldığını, ikame araç bedelinin kendisine ödenmesinin gerektiğini, dava sonunda hükmedilebilecek değer kaybı tazminatının tahsilinin imkansız hale gelebilmesi tehlikesi bulunduğundan davalılardan mal kaçırma ihtimali bulunan ... Otomotiv İnş. ... San. Ve Tıc.ltd.şti. Ve... yönünden davalı şahısların taşınır, taşınmaz, 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine dava değeri üzerinden ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalı şahısların taşınır, taşınmaz, 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine dava değeri üzerinden ihtiyati haciz konulmasına, davanın kabulüne, şimdilik 100,00-TL Değer Kaybı Tazminatının ve 100 TL ikame araç bedelinin muaccel olduğu kaza tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Otomotiv İnşaat ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davayı kabul etmediklerini, müvekkili firmanın Nissan yetkili satıcısı ve yetkili servisi olup profesyonel olarak hasar onarım işi ile uğraştığını, kaza sonucunda davacıya ait... plakalı araçta sadece plastik aksam olan tamponda hafif boya hasarının meydana geldiğini, söz konusu hasar nedeniyle tamponun değişmesi gerekmeksizin orijinal olarak onarımının yapıldığını, araçta sol arka çamurlukta meydana gelen kısımda ise herhangi bir boya işleminin yapılmadığını, bu nedenle herhangi bir değer kaybı oluşmasının mümkün olmadığını, bilirkişi incelemesi ile tespitin yapılmasını talep ettiklerini, ... Sigorta tarafından davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle ikame araç verilip verilmediğinin tespitinin gerektiğini, ikame araç verilmiş ise ve bu haklarını sigorta şirketine devretmesi nedeniyle davacının ayrıca ikame araç bedeli talep edemeyeceğini, müvekkilinin profesyonel olarak hasar onarım işi ile uğraşması nedeniyle araçta meydana gelen hasarın en fazla 1 gün içinde giderilebileceğini ifade ettiğini, onarım merkezinin yoğunluğu, parça tedarikinin uzaması sigorta şirketinin onay sürelerinden kaynaklanan gecikmelerin ikame araç süresine eklenmesinin ve müvekkili üzerine yüklenmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin mallarını gizlemesi yada kaçırmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin müvekkili firmayı küçük düşürmek baskı altına almak amacını taşıdığını, ihtiyati haciz talebinin reddini talep ettiklerini, bu nedenlerle ihtiyati haciz talebinin ve davanını reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili davalının muamele merkezinin İstanbul'da bulunması nedeni ile yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazlarının bulunduğunu, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... numaralı ve 12.10.2023-2024 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına 200.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 10.500,00 TL maddi hasar ödemesinin yapıldığını, davacının davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan reddini talep ettiklerini, tek taraflı olarak hazırlanan ekspertiz raporundaki kalemlerin fahiş olduğunu, taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacının araç mahrumiyeti/ gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, davacı tarafın eksper yaptırarak alacağı tam olarak tespit ettirdiği halde davayı belirsiz alacak davası olarak açtığını, bu nedenle davanın hukuki menfaat yokluğu sebebiyle reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, bu nedenlerle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Gökhan Öztütüncü'ye dava dilekçesinin ve duruşma gününün usulüne uygun tebliğine rağmen, anılan davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 18/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ...plakalı araçta oluşan değer kaybına ve ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminatın, kazaya karışan ...plakalı aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu trafik sigortacısı olan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Uyuşmazlık, davalılardan ...Otomotiv İnşaat ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden işleten, ...yönünden sürücü, davalı sigorta şirketi yönünden ise zorunlu trafik sigorta poliçesini tanzim eden şirket sıfatından kaynaklanmaktadır.
Davalılardan ...Otomotiv İnşaat...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait... plakalı aracın, davalı sigorta şirketi tarafından 12/10/2023-12/10/2023 tarihleri arasında zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin kaza tarihinde araç başına maddi hasarlarda 200.000,00-TL, kaza başına 400.000,00-TL bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu 18/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasının, davacıya ait olup dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile, davalılardan ... Otomotiv İnşaat... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait, davalı ... sevk ve idaresinde bulunup, davalı sigorta şirketince zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alınan... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana geldiği ve davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından araç işleteni, sürücüsü ile zorunlu trafik sigorta poliçesini tanzim eden sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasında; değer kaybı tazminatı her üç davalıdan, ikame araç bedeli ise sadece davalılardan işleten şirket ve sürücü olan ...'den talep edilmektedir.
Mahkememizce HMK nın 266/1 maddesi uyarınca sigorta uzmanı, otomotiv uzmanı ve trafik bilirkişisinden alınan 03/06/2025 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli olduğundan, hükme esas alınması yönünde mahkememizde vicdani kanaat oluşmuştur.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre; davaya konu trafik kazasının oluşumunda davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü olan dava dışı ...etken kusurunun bulunmadığı,... plakalı aracın sürücüsü olan davalı... etken kusurlu olduğu, davacıya ait anılı araçta 15.000-TL değer kaybı zararı oluştuğu, davacının ikame araç zararının ise 2.250,00-TL olduğu anlaşıldığından, değer artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, hüküm altına alınan tazminatlara davacıya ait aracın hususi olduğu dikkate alınarak davalılardan işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt (başvuru 24/04/2024+8 iş günü= 09/05/2024) tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekmiş, iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. maddesi uyarınca davalılara yükletilmiştir.
Dava tarihinden önce, davacı tarafından davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığından, davalı sigorta şirketine başvuru, alternatif çözüm yolu olarak nitelendirildiğinden, 2918 Sayılı KTK nın 97.maddesinde belirtilen başvuruya ilişkin zorunlu dava şartı yerine getirildiğinden iş bu dava da ara buluculuk Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı gereğince zorunlu dava şartı niteliğinde olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davacı vekilinin değer kaybına ilişkin maddi tazminat talebinin 15.000-TL nin davalılardan ... Otomotiv İnşaat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... kaza tarihi olan 18/03/2024 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden 09/05/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı vekilinin ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile 2.250,00-TL ikame araç bedelinin davalılardan ...Otomotiv İnşaat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... kaza tarihi olan 18/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 1.178,34-TL nispi ilam harcından, 427,60-TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 1.135,74‬-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nin bu tutarın 987,64-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Davacının yatırmış olduğu 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç toplamı olan 855,2‬0-TL'nin davalılardan (davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu tutarın 743,68-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-İş bu davada davalı sigorta şirketine başvuru şartı, zorunlu dava şartı olduğundan, arabuluculuk zorunlu dava şartı olmadığından, arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 17.250,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu tutarın 15.000,00-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu tebligat-posta gideri 2.310,50-TL, 9.750,00-TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 12.060,50 -TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu tutarın 10.487,81- TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraflarca yapılan yargılama gideri olmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının davacıya karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı şirket vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... ve sigorta şirketi vekilinin yokluklarında miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.09/09/2025

Katip...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır