mahkeme 2024/527 E. 2025/772 K.

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/527
KARAR NO : 2025/772
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 27/06/2024
KARAR TARİHİ: 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ... plakalı müvekkilinin aracının 24.12.2022 tarihinde Torbalı - İzmir istikametinde bulunan...otobüs durağında yolcu indirmek için durduğu esnada, davalılardan Musal Motorlu Araçlar Ltd. Şti. nin maliki olduğu ... plakalı aracın durakta bekleyen idarelerinin aracına sol arka kısımlarından çarptığını, İzmir .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile... plakalı araç maliki davalı ...Motorlu Araçlar Limited Şirketinin araç sürücüsü ...ve davalı sigorta şirketi hakkında ilamsız icra yoluyla takibin başlatıldığını, ancak davalılardan araç maliki şirketin ve sigorta şirketinin söz konusu takibe itiraz etmesi neticesinde takibin durdurulduğunu, idarelerinin aracına çarpan ... plakalı aracın, tam ve asli kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, davalı sigorta şirketinin sigortalı aracının, şerit değiştirme kurallarına uymadığından kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, ortaya çıkan zarardan ... plakalı araç maliki, araç sürücüsü ve sigorta şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kaza sonucu müvekkilinin aracında 105.018,54 TL maddi hasarın meydana geldiğini, dava konusu zararın karşılanması için sigorta şirketine, araç malikine ve araç sürücüsüne başvuruda bulunulduğunu, başvurularının sigorta şirketine ulaşması üzerinden 8 (sekiz) iş günü geçmesine rağmen herhangi bir ödeme yapmayan sigorta şirketinin 02/10/2023 tarihinde temerrüde düştüğünü, davalı sigorta şirketi ve diğer davalılar tarafından müvekkilinin zararı giderilmediğinden sigorta şirketi ve diğer davalılar aleyhine 14/11/2023 tarihinde icra takibine girişildiğini, İzmir ... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile davalılardan hasar bedelinin talep edildiğini, davalı sigorta şirketi ve araç maliki şirketin söz konusu borca ve takibe itiraz ettiklerini, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiğini, fakat anlaşmanın sağlanamadığını, bu nedenlerle itirazın iptali ile davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 02/10/2023 tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 24/12/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile takibin devamına, borçlu davalıların %20' den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Motorlu Araçlar... Ltd Şti vekili cevap dilekçesi ile özetle; iş bu dava hakkında zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davanın süreler yönünden reddini talep ettiklerini, ayrıca görevsizlik itirazında bulunduklarını, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinde her ne kadar müvekkili şirkete dava arkadaşı olduğundan bahisle husumet yöneltilmiş ise de müvekkili şirketin bahsi geçen trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar bedelinden kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmadığını, davanın husumet nedeni ile reddinin gerektiğini, müvekkilinin adına kayıtlı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan Anadolu Anonim Sigorta şirketinin karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına aldığını, bu nedenle davanın yalnızca araç sürücüsüne ve müvekkili şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile meydana gelmiş zararları teminat altına alan sigorta şirketine yöneltilmesinin gerektiğini, işbu davanın menfaat yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, yalnızca davacı tarafça tutanak altına alınmış bedellerden ve miktarlardan ibaret olan hesap cetveline itibar edilmeyerek bu hususta ilgili bilirkişiye tevdii ile hasar bedelinin tespitinin gerektiğini, hesap cetveli göz önünde bulunduğunda işin ...un kendi atölyesinde yapıldığını, kullanılan malzeme sayısının ve malzeme bedelinin fahiş miktarlarda olduğunu, yine kendi çalışan işçisine yaptırması karşısında işçilik bedelinin de yansıtıldığını, bu hususların bilirkişi incelemesinde göz önünde bulundurulmasını talep ettiklerini, kaza tespit tutanağının kusurun salt müvekkile şirkete ait araç şoföründe olduğu yönünde rapor tanzim edilmesi nedeni ile taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı taraf aleyhine, alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Türk Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 06/09/2022 - 06/09/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limitinin araç başına 100.000 TL olup müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, ancak davacı tarafından başlatılmış olan takipte teminat limitini aşan miktarda talepte bulunulduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, icra dosyasında 1 yıllık hak düşürücü süre geçmiş ise davanın usulden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun davacının aracında meydana gelen gerçek zarar ile sınırlı olduğunu, aracın onarılması ile araçta meydana gelen gerçek zararın giderilerek davacı aracının eski hale getirildiğini, davacının zararının tazmin edildiğini, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesinin gerektiğini, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, uyuşmazlığa konu kazada taraflar arasında ticari bir faaliyet bulunmadığını, davacının aracının özel araç olduğunu, trafik kazası sonucu hak edildiği iddia edilen tazminatın ticari bir işten kaynaklı olmadığından yasal faiz uygulanmasının gerektiğini, bu nedenlerle davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 24/12/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında hasar gören ve davacı kuruma ait aracın hasar zararının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.
Davaya konu İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular aleyhine 113.560,41- TL cari hesap ekstresinden kaynaklı alacakları için 14/11/2023 tarihinde ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 20/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu sigorta şirketi vekilinin 18/11/2023 havale tarihli dilekçesi ile tebliğ edilen ödeme emrine, icra dairesinin yetkisine, borcun tamamına, asıl borca ve faize, faiz oranına, borcun ferilerine tümüyle itiraz ettiği, itiraz üzerine icra dairesince 20/11/2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı görülmüştür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davaya konu trafik kazasının davacıya ait ...plakalı aracın 24.12.2022 tarihinde Torbalı - İzmir istikametinde bulunan... otobüs durağında yolcu indirmek için durduğu esnada, davalılardan ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. nin maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, ... plakalı aracın 06/09/2022-06/09/2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, poliçede araç başına maddi tazminatı limitinin 100.000,00-TL olduğunun belirlendiği, mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporundan kazanın oluşumunda... plakalı aracın sürücüsü dava dışı... etken kusurlu olduğu, davacıya ait ...plakalı aracın sürücüsü dava dışı Hakan İntepe'nin etken kusurlu olmadığı, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, davacıya ait ...plakalı aracın gerçek hasar bedelinin 105.018,54-TL davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunun belirtildiği görülmüş, söz konusu bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmıştır.
Dava tarihinden önce davacı yanca davalılardan sigorta şirketine 18/09/2022 tarihinde başvuru yapılarak KTK nın 97.maddesinde belirtilen başvuruya ilişkin zorunlu dava şartı yerine getirmiştir. İş bu dava da zorunlu ara buluculuk Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin... Esas,...Karar sayılı ilamı gereğince davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu dava şartı niteliğinde değildir. Bu nedenle zorunlu ara buluculuk ücretini davalılardan işleten şirket üzerinde bırakmak gerekmiştir.
Açıklanan hukuki ve maddi nedenlerden ötürü, davalılardan işleten şirkete ait ...plakalı aracın sürücüsü dava dışı ... kazanın oluşumunda etken kusurlu olduğu anlaşıldığından, davalı sigorta şirketinin kazaya karışan karşı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalılardan ...Motorlu Araçlar Ltd. Şti.nin ... plakalı aracın işleteni sıfatı ile KTK 85.madde uyarınca, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinden sorumlu oldukları anlaşıldığından, davacı vekilinin davasının davalı sigorta şirketi yönünden kısmen kabulüne, davalı işleten şirket yönünden ise kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve koşulları bulunmadığından taraflar leh ve aleyhine icra inkar ve kötüniyet tazminatı takdir olunmamış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın;
A)Davalı sigorta şirketi yönünden KISMEN KABULÜ ile; davalının, İzmir ...İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra dosyasına itirazının kısmen iptali ile anılan takibin 100.000,00-TL asıl alacak, 1.075,00-TL işlemiş faiz ve 126,00-TL gider olmak üzere toplam 101.201,00-TL üzerinden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine,
B)Davalı işleten şirket yönünden A bendinde belirtilen davalı bakımından hükümde dikkate alınarak tahsilde tekerrür olmamak üzere ve sigorta poliçesi limitini aşan kısmından sorumlu olmak üzere davanın KABULÜ ile; davalının, İzmir ...İcra Dairesinin...Esas sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile anılan takibin 105.018,54-TL asıl alacak, 8.415,87-TL işlemiş faiz ve 126,00-TL gider olmak üzere toplam 113.560,41-TL üzerinden aynen devamına,
2-Davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen dava değeri bakımından davalı sigorta şirketi yararına, davacı aleyhine koşulları bulunmadığından kötüniyet tazminatı takdirine yer olmadığına,
3-Kabul edilen dava değeri bakımından alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı yararına icra inkar tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.757,31 TL harçtan peşin olarak alınan 1.371,53 TL harcın düşülmesi ile kalan 6.385,78 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 5.690,78 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL ücretinin, davalılardan Musal Motorlu Araçlar... Ltd. Şti.'den alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL'si başvurma harcı ve 1.371,53 TL'si peşin harç olmak üzere toplam 1.799,13 TL yargılama giderinin 1.603,32 TL'sinin sigorta şirketinden ve 195,81 TL'sinin Musal Motorlu Araçlar... Ltd. Şti.'den alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu 430,00 TL'si posta-tebligat gideri ve 9.750,00 TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.180,00 TL yargılama giderinin 9.072,05 TL'sinin sigorta şirketinden ve 1.107,95 TL'sinin Musal Motorlu Araçlar... Ltd. Şti.'den alınarak, davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin 26.734,93 TL'sinin davalı sigorta şirketinden ve 3.265,07 TL'sinin davalı Musal Motorlu Araçlar... Ltd. Şti.'den alınarak, davacıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 12.359,41 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
10-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İlişkin, davacı vekili ile davalılardan ... Motorlu Araçlar.. Ltd Şti vekilinin yüzlerine karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi veya ... Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/09/2025

Katip...
¸E-imzalıdır

Hakim ...
¸E-imzalıdır