mahkeme 2024/318 E. 2025/761 K.

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/318
KARAR NO : 2025/761
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2022
KARAR TARİHİ: 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı taraf ... seri numaralı çeke istinaden İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı numarası ile icra ceza davası açıldığını, icra ceza davasına konu çeklerdeki imzanın müvekkili şirket yetkilisi Serdar Damar'a ait olmadığını, İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosya ile açılan icra ceza davasına konu çekte bulunan imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmaması durumunda fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 17.000,00-TL borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline, davalının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Türk Ekonomi Bankası Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle;Dava dışı borçlu ...İHırdavat Elekt. İnş. Nak. San.. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin müvekkili bankadan kredi kullandığını, kredi teminatı olarak da...İnşaat Tar. Hayv. Plas. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen, ...Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilen 10.10.2019 tarihli 34.250,00-TL bedelli çeki müvekkili bankaya teslim edildiğini, kredili firma tarafından verilen tüm teminatlar için müvekkili bankanın işlem yapmak zorunda olduğunu, çekin karşılıksız yazılması ve ödenmemesi üzerine İzmir ... İcra Dairesini... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, yapılan takibin hukuka, usul ve yasalara uygun olması sebebiyle mahkemede açılan iş bu davanın reddinin gerektiğini, müvekkili bankanın, bankaya ciro edilen çek üzerindeki imzanın keşideciye, ait olup olmadığını, geçerli olup olmadığını inceleme olasılığı olmadığı gibi ticari hayatın işleyişi gereği buna imkânının da bulunmadığını, kredili firmanın teminatında bulunan ve müvekkili bankaya ciro edilen dava konusu çekte müvekkili bankanın iyiniyetli hamil olup, senet metninden anlaşılamayan hiçbir defi'n müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, çek borçlusunun şahsi def'i niteliğinde imzaya itirazının yalnızca çekin lehtarı ve ilk cirantası olan ... Hırd. Ltd. Şti.'ne karşı ileri sürebileceğini, ancak davacı yanca kasıtlı olarak... Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin davada taraf olarak gösterilmediğini, davacı vekilinin, şirket yetkilisi Serdar Damar adına İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına verdiği savunma dilekçesinde, Serdar Damar'ın şirket yetkilisi olma sıfatının 14.06.2019 tarihinde (çek keşide tarihinden 4 ay önce) sona erdiğini beyan ettiğini, davacı yanca önce ceza dosyasında sorumlu olmaması için şirket yetkilisi olmadığı iddia edilimişken, işbu huzurda görülen davada ise şirketin borcundan kurtulmak için sorumluluğu söz konusu olduğundan, iddia olarak şirket yetkilisi olduğunun ileri sürüldüğünü, davacının iki farklı davadaki beyanlarının açıkça birbiriyle çeliştiğini, davacı yanın kötüniyetli olarak beyanda bulunduğunu, bu hususun da açıkça borçtan sorumluluğun kabul edildiğini, ancak çek şikayetinden ceza çıkması nedeniyle bu menfi tespit davasının açıldığının sonucunu doğurduğunu, davacının beyanlarında samimi ve basiretli bir tacir gibi davranmayıp, işbu davayı süresinde açmadığını, açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya aykırı olarak açılan işbu davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama ve vekâlet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı... İstanbul Varlık Yönetim Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafından açılan menfi tespit davasının haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edildiğinin reddi gerektiğini, dava dışı borçlu...Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San.. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. temlik eden bankadan kredi kullandığını, kredi teminatı olarak da... İnşaat Tar. Hayv. Plas. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen, ...Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilen 10.10.2019 tarihli 34.250,00-TL bedelli çek temlik eden bankaya teslim edildiğini, çekin karşılıksız yazılması ve ödenmemesi üzerine İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, dosya alacağının ...yevmiye nolu alacak temlik beyanı ile müvekkili şirketi tarafından devralındığını, senet metninden anlaşılamayan hiçbir defi temlik alan müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, çek borçlusunun şahsi defi niteliğinde imzaya itirazı yalnızca çekin lehtarı ve ilk cirantası olan ... Hırd. Ltd. Şti'ne karşı ileri sürülebileceğini, ancak davacı yanca kasıtlı olarak ... Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin davada taraf olarak gösterilmediğini, çek metninden de anlaşıldığı üzere, ... Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile...İnşaat Tar. Hayv. Plas. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında alacak-borç ilişkisi mevcut olduğunu, ancak bu borç ilişkisinin incelenmemesinin önüne geçilmesi için davacı tarafından işbu davada sadece temlik eden banka davalı olarak taraf gösterildiğini, açılan bu davada, çekin... Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. kayıtlarına ne zaman alındığı, cari hesaplarda tutulup tutulmadığı, hangi borç kalemlerine sayıldığı hususlarının incelenemeyeceği ve taraf teşkili sağlanamayacağından, doğrudan usulden reddi gerektiğini, menfi tespit davasının doğrudan tarafı, Adnan Aydın Çelik Hırdavat Elekt. İnş. Nak. San.. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti olduğunu, yalnızca imza incelemesi yapılarak bir sonuca varılmasının müvekkili şirketin hak kaybına uğramasına sebep olacağını, davacı vekilinin, çek şikayetine ilişkin yapılan yargılamada 14.06.2019 tarihinde Serdar Damar'ın yetkisinin sona erdiğini ileri sürdüğünü, davacı vekilinin, şirket yetkilisi ... adına İzmir .... İcra Ceza Mahkemesinin... esas sayılı dosyasına verdiği savunma dilekçesinde, Serdar Damar'ın şirket yetkilisi olma sıfatının 14.06.2019 tarihinde (çek keşide tarihinden 4 ay önce) sona erdiğini beyan ettiğini, davacı yanca önce ceza dosyasında sorumlu olmaması için şirket yetkilisi olmadığı iddia edilimişken, işbu huzurda görülen davada ise şirketin borcundan kurtulmak için sorumluluğu söz konusu olduğundan, iddia olarak şirket yetkilisi olduğunun ileri sürüldüğünü, davacının iki farklı davadaki beyanlarının açıkça birbiriyle çeliştiğini, işbu davanın süresinde açılmadığını, davacının imza itirazları kötüniyetli olup, haksız yere itirazda bulunup, alacağın tahsilini geciktirme amacında olduğunu, davacının, 2 (iki) yılı aşkın bir süredir takibe konu çekte yer alan imzanın sahte olduğu iddiasını destekler hiçbir adli merciye başvurmadığını, icra takibine itiraz etmediğini ve borç için yapılan haciz işlemlerine bu nedenle karşı koymadığını, icra takibine konu borca bu zamana kadar itiraz etmeyerek borcu kabul etmişse de temlik alan alacaklıya herhangi bir ödeme yapmadığını bildirmiş, davanın reddine, davacı aleyhinde %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı bankanın hamili, davacı şirketin keşidecisi bulunduğu, 10/10/2019 keşide tarihli 34.250,00-TL bedelli çekte keşideci adına atılan imzanın davacı şirket yetkilisi bulunan dava dışı Serdar Damar'a ait olmaması nedeniyle, çek nedeniyle borçlu olunmadığının kısmen tespiti ve çekin iptali ile %20 tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı, dava harçlarını ödemek zorundadır. Anılan Kanun maddelerinde, harcın ödenmemesi halinde yargılamaya devam olunamayacağı ve müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüştür.
Dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken harcın eksik ödenmesi halinde, eksik harcın ne şekilde tamamlatılacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesinde açıklanmıştır.
Buna göre; dava harçlarının eksik ödendiğinin yargılama sırasında anlaşılması halinde, yalnızca o celseye devam olunur ve davacı tarafa eksik harcı tamamlaması için uygun bir mehil verilir. Harç tamamlanmadıkça yargılamaya devam olunmaz. Mahkemece verilen süre içinde eksik harcın tamamlanmaması halinde, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermek gerekir.
Somut olayda, mahkememizce 08/04/2025 tarihli celsede verilen 1 nolu ara kararda; dava değerinin 34.250,00-TL olması, dava dilekçesinde dava değerinin eksik olarak 17.000-TL olarak gösterilmesi nedeniyle davacıya 294,58- TL eksik nispi peşin harcı yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içinde eksik harç tamamlanmadıkça Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca davaya devam olunamayacağı ve 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği hususunun ihtarına karar verildiği ve ihtaratın davacı vekilinin yüzüne karşı yapıldığı, verilen kesin sürenin 24/04/2025 tarihinde dolduğu, 28.04.2025 tarihli duruşmada mahkememizce dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, üç aylık süre içinde de eksik peşin nispi harcın davacı tarafça tamamlanmadığı ve dosyanın yenilenmediği görülmüştür.
Açıklanan tüm maddi ve hukuki nedenlerden ötürü, dava açılışında yatırılması gereken eksik peşin nispi harcın kesin süre içinde davacı vekilince mahkememiz veznesine depo edilmediği, dosyanın işlemden kaldırılmasını takip eden üç aylık yasal süre içinde dosyanın yenilenmediği anlaşılmakla 09.09.2025 tarihi itibariyle, eldeki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir (Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı aynı yöndedir).

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın 6100 sy HMK. nun 150. maddesi gereğince 09.09.2025 tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2- Alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından, dava açılışında peşin alınan 290,32-TL harcın mahsubu ile bakiye 325,08‬-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde geçerli bulunan AAÜT uyarınca dava değerini geçmemek üzere takdir olunan 17.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı-temlik alan İstanbul Varlık Yönetim Anonim Şirketine verilmesine,
5-HMK.nun 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya resen iadesine,
ilişkin, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09.09.2025

Katip... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır