mahkeme 2024/1095 E. 2025/756 K.

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/1095
KARAR NO : 2025/756
DAVA : Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ : 21/12/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 14.07.2024 tarihinde davalı...a'ya ait ve kendi sevk ve idaresindeki...plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kolluk kuvvetince tanzim edilen kaza tespit tutanağında davalı sürücü...nın 2918 sayılı KTK'da yer alan sürücülere ait kusurlardan 56/1-a kuralını ihlal ettiği görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiğini, davanın kusurlu sürücü, kusursuz sorumlu malik ile ... Sigorta A.Ş’ye karşı açıldığını, davalı şirket ile kusurlu araç arasında kaza tarihi itibarıyla geçerli ZMMS poliçesinin bulunduğunu, müvekkilinin aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da bulunan ... isimli yetkili firmanın incelediğini, 24.07.2024 tarihinde düzenlenen teknik maliyet ekspertiz raporuna göre; hasar miktarının KDV dahil 29.657,51 Euro olarak belirlendiğini, aracın piyasa değerinin 6.000,00 Euro olduğundan aracın tam pert olarak değerlendirilmediğini, ekspertiz raporunda aracın sovtaj bedelinin 500,00 Euro olarak belirlendiğini, aracın Almanya'ya götürülmesi mümkün olmadığından Osmaniye Gümrük Müdürlüğü'ne 24.09.2024 tarihinde bila bedel teslim edildiğini, bu sebeple sovtaj bedelde indirim söz konusu olamayacağı için talep edilebilir hasar tazminatının 6.000,00 Euro olduğunu, aracın günlük kullanım kaybının 59,00 Euro olup, tam pert olduğu için araç değişim süresi 21 gün olduğundan, 1.239,00 Euro ikame araç bedelinin söz konusu olduğunu, ekspertiz raporu için 1.081,00 Euro ücret ödendiğini, davalı sigorta şirketine, 02.10.2024 tarihinde bildirim yapıldığını, Kanun gereği 8 iş günü içinde ödeme zorunluluğu olduğundan sigorta şirketinin 15.10.2024 tarihinde temerrüde düştüğünü, bu nedenlerle davanın kabulüne, belirsiz alacak olarak şimdilik 40,00 Euro hasar tazminatının davalı sürücü ve araç malikinden kaza tarihi olan 14.07.2024 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinden ise, zmms teminat limitleri ile (200.000,00 TL) sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan (02.10.2024 + 8 iş günü) 15.10.2024 tarihinden itibaren müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, belirsiz alacak olarak şimdilik, 10,00 Euro ikame araç bedelinin; sadece davalı şahıs ve araç malikinden, kaza tarihi olan 14.07.2024 tarihinden itibaren Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, Alman BVSK listesine göre orantılı olarak belirlenmiş, TTK 1426 gereği ve davacı tarafından ödenmiş olan 1.081,00 Euro ekspertiz rapor ücretinin, tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasına, diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş,
CEVAP:
Davalı ...vekili cevap dilekçesi ile özetle; Yetki itirazının bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin merkezinin İstanbul'da olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul, Gaziantep veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olan Osmaniye olduğunu, müvekkilinin 14.07.2024 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazasıyla ilgili olarak düzenlenen kaza tespit tutanağının sehven tanzim edildiğini, sadece iş bu kaza tespit tutanağına dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olacağını, uzman bilirkişilerin görüşü alınarak somut gerçekliğe ulaşılmasının gerektiğini, hasar bedellerinin hakkaniyete ve günümüz koşullarına uygun olmadığını, talep edilen tutarların fahiş olup, sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, eksper ücreti adı altından talep edilen 1.081,00 Euro'nun günümüz ekonomik koşullarına uygun olmadığını, talep edilen tutarın reddedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın yetkisiz mahkemede açması nedeniyle ilk itirazların incelenmesini, davanın hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle davanın reddedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı tarafın dava ile ilgili delillerini müvekkili şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, tebliğ edilmediğinden davaya ancak vakıf oldukları bilgiler çerçevesinde cevap verdiklerini, kaza tespit tutanağı açıklama kısmında tespit edilen kazaya karışan davacı araç sürücüsünün kontrolsüzce yola girdiğini, trafik kurallarına hiçbir şekilde uymadığını, sigortalı araca da çarparak kazaya karışmasına sebep olduğunu, sigortalı olan araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığını, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olması gerektiğini, dava konusu kaza 14.07.2024 tarihinde gerçekleştiğinden trafik sigortası yeni genel şartları kapsamında olduğunu, değer kaybı hesaplamasında yeni genel şartlar uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini, araç mahrumiyet zararı dolaylı zarar niteliğinde kabul edildiğinden poliçe teminatı dışında kaldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli araç başı maddi poliçe teminat limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine aksi halde poliçe limitinin karar verilirken dikkate alınmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası sonucu davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli ile ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminatın, kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği iddia olunan aracın sürücü, işleteni ve zorunlu trafik sigorta poliçesini tanzim eden davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili eldeki dava ile, 14/07/2024 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına ilişkin olarak davacıya ait yurt dışı trafiğine kayıtlı ... plakalı sayılı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın, kazaya kusuruyla sebebiyet verdiği iddia olunan ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü davalı ...le kaza tarihini kapsar zorunlu trafik sigorta poliçesini tanzim eden davalı sigorta şirketinden, ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminatın ise ...lakalı aracın işleteni ve sürücüsü olan davalı ...'dan tahsilini, yurt dışı eksper giderini talep etmektedir.
Davacıya ait... plakalı sayılı aracın dava konusu kaza sonrası 29/04/2024 tarihinde Aksaray Gümrük Müdürlüğüne hasarlı vaziyette terk edildiği, böylelikle millileştiği anlaşılmaktadır.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre; yabancı plakalı araç, kazadan sonra tamir ettirilmeden hasarlı olarak gümrük dairesine terk edildiğine göre, davacı zararı, aracın Almanya'daki olay günündeki rayiç değerine göre belirlenmelidir (Yargıtay (kapatılan)17. Hukuk Dairesinin 2015/16439 Esas, 2018/8565 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır).
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davaya konu trafik kazasının 14/07/2024 tarihinde meydana geldiği,... plakalı aracın davalı ...a ait olup, kaza tarihinde de kendisinin sevk ve idaresinde bulunduğu, davalı sigorta şirketince anılan aracın 05/06/2024 -05/06/2025 tarihleri arasında zorunlu trafik poliçesi ile teminat altına alındığı, poliçede araç başına maddi tazminatı limitinin 200.000,00-TL olduğunun belirlendiği, mahkememizce alınan 28/07/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporundan kazanın oluşumunda ...plakalı aracın sürücüsü davalı ...nın etken kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü olan davacının etken kusurlu olmadığı, davacıya ait ...plakalı araçta KDV dahil yedek parça ve işçilik olmak üzere 6000- Euro hasar meydana geleceği, davacıya ait ...plakalı aracın 29/04/2024 tarihinde Aksaray Gümrük Müdürlüğüne hasarlı vaziyette terk edildiği, buna göre aracın hasarlı hali ile millileştiği, bu nedenle pert total olarak gümrüğe terk edilen araç için sovtaj (hurda değerinin) oluşmayacağı ve aracın piyasa rayiç değerinden sovtaj (hurda) değerinin düşülmesinin söz konusu olmayacağı, dava konusu ... plakalı aracın pert total olması nedeniyle benzer donanım ve teknik özelliklerde yeni bir araç edinceye kadar geçen makul sürenin 15 gün olabileceği, muadil aracın günlük kiralama bedelinin 59,00Euro olduğu, buna göre davacının ikame araç zararının 885,00 Euro, 979,84 Euro ekspertiz rapor ücretinin Almanya koşullarında makul olduğunun belirtildiği görülmüş, söz konusu bilirkişi heyeti raporunun ayrıntılı, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Davalı ...'nın kazanın oluşumunda etken kusurlu olduğu ve aynı zamanda kazaya kusuruyla neden olan ... plakalı aracın işleteni olduğu, davalı sigorta şirketinin ise iş bu aracın zorunlu trafik sigortacısı bulunduğu anlaşıldığından, TBK nın 49, KTK nın 85 ve 91.maddeleri uyarınca davacıya ait araçta Almanya ülkesindeki rayiç değere göre meydana gelen hasar bedelinden her iki davalı, ikame araç zararından ise sadece davalı... sorumludur.
Açıklanan tüm maddi ve hukuki nedenlerden ötürü, davacı vekilinin davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, hüküm altına alınan tazminatlara davalılardan sürücü- işleten yönünden kaza tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden(02/10/2024+ 8 iş günü=15/10/2024) itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre faiz işletilmiş, davacının yurt dışı eksper gideri, karar tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru üzerinden TL na çevrilmiş( Yargıtay 17. H.D'nin 21.11.2017 tarih 2016/17807E- 2017/10786K, 05.03.2015 tarih 2014/2413E- 2015/3870K ve 22.12.2014 tarih 2014/21991 E- 2014/19194 K sayılı ilamları) ve yargılama giderleri arasında değerlendirilerek davalılara yükletilmiştir.
Dava tarihinden önce davacı yanca davalı sigorta şirketine 02/10/2024 tarihinde başvuru yapılarak KTK nın 97.maddesinde belirtilen başvuruya ilişkin zorunlu dava şartı yerine getirmiştir. İş bu dava da zorunlu ara buluculuk Yargıtay .... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı gereğince zorunlu dava şartı niteliğinde olmadığından, ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın KABULÜNE;
A)Hasar bedeli yönünden açılan davanın KABULÜ ile; davacının gerçek hasar zararı olan 6000 Euro hasar bedelinin, davalı sigorta şirketinden zorunlu trafik sigorta poliçe limiti içinde kalmak koşuluyla davalı sigorta şirketi yönünden (başvuru 02/10/2024+ 8 iş günü= 15/10/2024) 15/10/2024 temerrüt tarihinden itibaren, davalı ...dan kaza tarihi olan 14/07/2024 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca fiili ödeme tarihinde devlet bankalarının o yıl yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
B)İkame araç bedeli yönünden açılan davanın KABULÜ ile; 885,00-Euro ikame araç bedelinin davalı ...dan kaza tarihi olan 14/07/2024 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca fiili ödeme tarihinde devlet bankalarının o yıl yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen miktar 6.885,00-Euro üzerinden ( dava tarihi olan 21/12/2024 tarihi itibariyle 1 Euro =36.5365-TL olup, 6.885,00- Euro X 36,5365 TL= 251.553,80-TL üzerinden) alınması gereken 17.183,64 -TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL harç ile tamamlama harcı 5.477,06 TL harcın düşülmesi ile kalan 11.278,98-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı sigorta şirketinin 9.829,63-TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60-TL'si başvurma harcı ve 427,60-TL'si peşin harç, 5.477,06 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 6.332,26-TL harç giderinin, davalılardan ( davalı sigorta şirketinin 5.518,56-TL sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak, davacıya verilmesine,
4-İşbu davada davalı sigorta şirketine başvuru zorunlu dava şartı olduğundan, zorunlu arabuluculuk dava şartı niteliğinde olmadığından, arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu 428,50-TL'si posta-tebligat gideri, 15.000,00-TL'si bilirkişi ücreti ve 979,84 Euro eksper gideri (yurt dışı eksper raporunun karar tarihi 09/09/2025 tarihi itibariyle 1 Euro=48.5881-TL= (979,84 Euro x 48.5881) = 47.608,56-TL olmak üzere toplam 63.037,06-TL yargılama giderinin davalılardan ( davalı sigorta şirketinin 54.936,79-TL sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların yapmış olduğu bir yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir ve tayin edilen 40.248,61-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 35.076,66-TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ...vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi veya 20. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/09/2025

Katip...
¸e-imzalıdır

Hakim...
¸e-imzalıdır