Karar Detayı

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/1083 ESAS
KARAR NO : 2024/950 KARAR
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 02/12/2024
KARAR TARİHİ : 20/12/2024
Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Bergama ilçesinde faaliyet gösteren bir iş insanı olduğunu, yıllardır bu bölgede faaliyetlerine devam ettiğini, Dava dışı... ile aralarında bulunan şahsi ilişki gereği söz konusu çek alışverişi gerçekleşeceğini, fakat müvekkili tarafından düzenlenen çekin kaybolmasından dolayı çek alışverişinin gerçekleşemediğini, müvekkili tarafından Türkiye ... Bankası A.Ş. Bergama Şubesi'ne ait 250.000,00-TL meblağlı 26.07.2024 tarihli ... Çek Nolu çekin düzenlendiğini, müvekkili tarafından düzenlenen çekin ...'a ulaştırılamadan kaybolduğunu ve aylardır tüm çabalara rağmen bulunamadığını, zayi olan çek sebebiyle müvekkilinin zor durumda kaldığını, çekin 3. kişilerin eline geçmesi ve bankaya ibraz edilmesi tehlikesi bulunduğundan dolayı davayı açtıklarını, çekin düzenlendiği kişi olan ...'ı çekin kendisine ulaşmadığına dair tanık olarak dinletme taleplerinin olduğunu, açıkladığı sebeplerle; çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararlı müzekkerenin yazılarak; Türkiye ... Bankası A.Ş. Bergama Şubesi'ne ait 250.000,00-TL meblağlı 26.07.2024 tarihli ... seri numaralı çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.
TTK'nun 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
TTK'nun 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı keşideci tarafından çekin zayii nedeniyle iptali ve ödemeden men istemiyle dava açılmış ise de; zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamilde olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çekin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı gibi keşidecinin bu davayı açma hakkının da olmadığı (benzer nitelikte Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarihli ... -... sayılı ilamı , İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... HD’nin ... esas, ... karar sayılı ilamı) anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan hukuki yarar ve aktif husumet yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın aktif husumet ve hukuki yarar yokluğundan HMK'nun 115/2. Fıkrası uyarınca dava şartlarının mevcut olmaması nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.20/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır