mahkeme 2023/289 E. 2025/755 K.

T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/289
KARAR NO : 2025/755
DAVA :Zorunlu Deprem Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 09/09/2025
İzmir ... Tüketici Mahkemesinin... Esas... Karar sayılı dosyasından verilen görevsizlik kararı nedeni ile mahkememize tevzi edilen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkiline ait adres ve tapu bilgileri verilen taşınmazların 30.10.2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen yıkıcı deprem ile artçı şoklar sonucunda ağır hasar aldığını, müvekkilinin davalı tarafa başvurusu neticesinde hasar dosyası açılmış olup hasar dosyası kapsamında müvekkiline cüzi ödeme yapıldığını, yapılan ödeme de Çevre ve Şehircilik Bakanlığının az hasar tespiti dikkate alındığını, taşınmaza ilişkin İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş numaralı dosyası ile bilirkişi raporu aldırıldığını, taşınmazın mevcut hali ile taşınmazların da içinde bulunduğu binanın hasarının güçlendirilme ile giderilemeyeceği; yıkılıp yeniden yapılması gerektiğinin belirlendiğini bildirerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydı ile; 29.02.2000 tarihli 4539 sayılı Doğal Afet Bölgelerinde Afetten Kaynaklanan Hukuki Uyuşmazlıkların Çözümüne ve Bazı İşlemlerin Kolaylaştırılmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabulü Hakkında Kanun'un 3.maddesi gereğince müvekkili lehine adli yardım kararı verilmesini, zorunlu deprem sigortası yapılmış olan müvekkillerin taşınmazlarının 30.10.2020 tarihinde meydana gelen deprem ve artçı sarsıntılar sonucu ağır hasar görmesi nedeniyle sigorta bedelinin şimdilik toplamda 18.000- TL'nin 30.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; İşbu davada alacak miktarı likit, belirlenebilir ve tespit edilebilir olduğundan, davacı yanın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, müvekkili kurumun, davacı sigortalının hasar talebini, eksper raporlarının tespitlerine göre değerlendirdiğini, binada meydana gelen hasarın deprem sebebiyle meydana gelip gelmediğinin tespiti gerektiğini, binanın yapısal sorunları ve mevcut yönetmeliklere uymaması nedeni ile yıkılıp yapılmasının yasal olarak iyileştirme olup Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında olmadığını belirterek, davanın öncelikle dava şartı yokluğu gerekçesiyle reddine yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalıya tahmiline dair karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, zorunlu deprem sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan tazminatın tahsili için açılan alacak istemine ilişkindir.
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu binalar içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler Zorunlu Deprem Sigortasına tabidir. Bu sigorta ile, depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının sigortalı binalarda neden olacağı hasarlar (temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe duvarları, istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar ve yapının benzer nitelikteki tamamlayıcı kısımlarında meydana gelenler de dahil olmak üzere), sigorta bedeline kadar Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından teminat altına alınmıştır.
Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'nın sigorta kapsamı dışında kalan binaları düzenleyen A.2. maddesi gereğince taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar, taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binalar ile yetkili kamu kurumları tarafından yıkılmasına karar verilen binaların poliçe teminatı kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.
Yine Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'nın tazminat hesabını düzenleyen B.3.1. Maddesinnde sigorta tazminatının hesabında, tam veya kısmi hasar olmasına bakılmaksızın, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak, binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti esas alınacağı, ancak sigorta tazminatının hiçbir durumda sigorta bedelinden fazla olamayacağı, A.6. Maddesinde ise her bir hasarda sigorta bedelinin % 2'si oranında tenzili muafiyet uygulanacağı ifade edilmiştir.
Poliçe kapsamında deprem nedeni oluşar hasar dolaysı ile DASK'ın sorumluluğu cihetine gidilmesi için alanında uzman İnşaat Mühendisi, Jeoloji Mühendisi bilirkişilerin yer aldığı bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazda meydana gelen zararın dava konusu yapının yapım eksikliğinden mi yoksa deprem nedeniyle mi meydana geldiğinin tespit edilmesi gerekir( Yargıtay (kapatılan)17. Hukuk Dairesinin 08.06.2020 tarih ve ... E. ... K. Sayılı ilamı aynı doğrultudadır).
Hasar ve buna bağlı tazminat bedelinin belirlenmesi özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden sigorta eksperi tarafından zararın belirlenerek hükme esas alınması mümkün değildir.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 28/03/2022 tarih ve ...Esas, ... Karar Sayılı ilamı aynı doğrultudadır).
Davaya konu İzmir ili Bayraklı İlçesi 3793... 3 ...7.kat 25 nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölüm ile zemin kat 37. Nolu dükkan niteliğindeki bağımsız bölümün davacı adına kayıtlı olduğu tapu kayıtları ile sabittir.
Davacı... adına kayıtlı İzmir ili Bayraklı İlçesi 3793 ... 3... 7.kat 25 nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölümün 25/11/2019-25/11/2020 tarihleri arasında, zemin kat 37. Nolu dükkan niteliğindeki bağımsız bölümün 17/11/2019-17/11/2020 tarihleri arasında zorunlu deprem sigorta poliçeleri ile teminat altına alındığı, 20/10/2020 tarihli deprem rizikosunun poliçe geçerlilik süresi içinde meydana geldiğinde uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İzmir İl Çevre ve Şehircilik Müdürülüğünce davaya konu davacı adına kayıtlı bulunan taşınmazların bulunduğu Yılmazbey Apartmanının az hasarlı olduğu tespiti yapılmıştır.
Görevsizlik kararı veren İzmir ...Tüketici Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında mahallinde yapılan keşif sonucu iki inşaat mühendisi, bir jeoloji mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 12/01/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda söz konusu taşınmazların 30/10/2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem nedeniyle zarar gördüğü, taşınmazın gördüğü zararın deprem kaynaklı olup zararda davacının kusurlu eyleminin bulunmadığı, keşif tarihinde taşınmazın bulunduğu binanın 6306 Sayılı kanın kapsamında yıkıldığı, 25 nolu mesken niteliğindeki taşınmazda onarım maliyetinin 10.500,00-TL zemin kat 37. Nolu dükkan niteliğindeki bağımsız bölümde onarım maliyetinin 7.500,00-TL olduğu anlaşılmış, anılan raporun denetime elverişli, ayrıntılı ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu anlaşılarak hüküm kurmaya yeterli görülmüş ve mahkememizce usul ekonomisi ilkesi nazara alınarak yeniden bilirkişi heyeti raporu alınmasına gerek bulunmamıştır.
Dask Poliçesi Genel Şartları b-4.1 maddesi uyarınca tazminat miktarının yasa ve poliçe hükümlerine göre tespit edilmesinden sonra dask sigorta bedelini aşmamak kaydıyla kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç takip eden 1 ay içinde hak sahibine ödemek zorundadır maddesi uyarınca dask tarafından ekspertiz raporunun 10/11/2020 tarihinde düzenlendiği, davalı kurumun 11/12/2020 tarihinde hasarın tamamını davacıya ödemesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile 18.000-TL nin temerrüt tarihi olan 11/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan karar ve ilam harcı alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafın adli yardım isteği kabul edildiğinden suç üstü ödeneğinden karşılanan posta ve tebligat ücreti olan 222,00 TL'lik yargılama giderinin davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 680,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 18.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafın masrafları suç üstü ödeneğinden karşılandığından gider/delil avansından kullanılmayan kısmın iadesi konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Veya ... Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.
09/09/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır