mahkeme 2025/721 E. 2025/730 K.

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/721 Esas
KARAR NO : 2025/730
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/08/2025
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında muhtelif süs bitkileri alımına ilişkin olmak üzere aracılık yapan ...ve ... in de bilgisi dahilinde yapılan anlaşma neticesinde müvekkili şirketin, dava konusu yapılan...Bankası A.Ş.' ye ait 08/08/2025 keşide tarihli,... nolu, 495.000,00-TL bedelli ve 29/07/2025 keşide tarihli, ...nolu, 490.000,00-TL bedelli iki adet çek ile birlikte toplamda 4 adet çek keşide ederek söz konusu çekleri davalı tarafa teslim ettiğini, müvekkili şirket tarafından keşide edilen çeklerden dava dışı olan ... Bankası A.Ş.' ye ait 16/07/2025 keşide tarihli,...olu, 485.000,00-TL bedelli çek için davalı tarafından ekte sunulan faturanın kesildiğini, ürünlerin müvekkili şirkete ulaştırılmak üzere gönderildiğinin belirtildiğini, müvekkilinin fatura kesilmesi ve davalının ürünlerin gönderildiğine dair beyana inanarak söz konusu çekin bedelini ödediğini ancak ürünlerin hiç bir şekilde müvekkili şirkete ulaşmadığı gibi başta dava konusu çekler olmak üzere toplamda 4 adet çekin de müvekkili şirkete iadesinin yapılmadığını, dava konusu yapılan 29/07/2025 keşide tarihli ve... nolu çekin davalı tarafça muhatap bankaya ibraz edilerek çekin tahsili yoluna gidilmek istendiğini ancak ilgili çek bedelinin bankada karşılığı olmadığı için çekin karşılıksız olarak yazdırıldığını, bu aşamada işbu davanın konusu yapılan çekler başta olmak üzere, müvekkili tarafından davalıya teslimi yapılan tüm çekler için davalının suç teşkil eden eylemleri yönünden dava ve şikayet haklarının da saklı tuttuklarını belirterek davanın kabulü ile; dava konusu yapılan ... Bankası A.Ş.' ye ait 08/08/2025 keşide tarihli, ... nolu, 495.000,00-TL bedelli ve 29/07/2025 keşide tarihli,... nolu, 490.000,00-TL bedelli iki adet çek yönünden müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, dava konusu yapılan çekler için icra takibi yapılmasının önlenmesi bakımından İİK 72/2. Maddesi uyarınca alacağın % 15 mukabilinde teminat karşılığınında İhiyati Tedbir Kararı verilmesini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava,... Bankası A.Ş.' ye ait 08/08/2025 keşide tarihli, ... nolu, 495.000,00-TL bedelli ve 29/07/2025 keşide tarihli, ... nolu, 490.000,00-TL bedelli iki adet çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Eldeki dava, TTK 4/I maddesi gereğince mutlak ticari dava olup, TTK'nın 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, 7155 sayılı Kanunun 23. maddesi ile eklenen "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin ilk iki fıkrasına göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."
Arabuluculuk dava şartı eksikliğinin tamamlanabilir dava şartı eksikliği olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Zira arabuluculuk tarafların mahkeme yoluna başvurmadan uyuşmazlıkları bir araya gelerek çözmeleri, bu şekilde daha hızlı ve barışçıl yöntemler ile sonuca ulaşmaları ile mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacı ile getirilmiş alternatif bir çözüm yoludur. (Aynı yönde, İzmir BAM 11. HD'nin 2019/3103 E. 2019/1844 K., Ankara BAM 23. HD'nin 2020/1757 E. 2020/1466 K.sayılı ilamları )
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; Mahkememizce davacı vekiline "Tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde, arabulucuk son oturum tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması, sunulmadığı taktirde davanın usulden reddedileceği" ihtarını içerir elektronik tebligat düzenlendiği, çıkarılan e-tebligatın davacı vekiline 13.08.2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, verilen süre içinde arabuluculuk tutanağının sunulmadığı, bu durumda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk dava şartı ihlal edildiğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte her ne kadar davacı tarafça menfi tespit isteminin yanı sıra ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş ise de tedbirin tabi olduğu esas davanın yukarıda belirtildiği üzere dava şartı noksanlığı giderilmeden ileri sürüldüğü dolayısıyla usulüne uygun şekilde açılmış bir dava da bulunmadığı anlaşılmakla tedbire ilişkin ayrıca değerlendirme yapılmaksızın aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-TTK.'nun 5/A maddesi ve HMK' nun 114/2 ile 115/2 maddeleri gereğince davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Karar tarihiyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 16.821,34-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 16.205,94-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/09/2025

Katip ...
E imza

Hakim ...
eimza