mahkeme 2025/248 E. 2025/273 K.

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/248 Esas
KARAR NO : 2025/273
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/03/2025
KARAR TARİHİ : 25/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin davalı... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinden ayakkabı tabanı imalatı için gerekli olan hammaddenin tedarikini yaptığını, taraflar arasındaki ticaretin 2022 yılında aktif olarak başladığını ve 2024 yılı eylül ekim aylarına kadar devam ettiğini, taraflar arasındaki aktif ticaretin son dönemlerinde davalı şirket sahibi ...'ın müvekkili şirket yetkilisi ...'yi arayarak ticari iş ve işlemlerine ilişkin sıkıntılar yaşadığını hammadde hazırlamak için gerekli malzemeleri almada sorunlar yaşadığını nakde ihtiyacı olduğunu dile getirdiğini ve müvekkilinden kendisine destek vermesini istediğini, müvekkili şirket tarafından taraflar arasındaki ticari ilişkilerin varlığı dikkate alınarak davalı şirkete destek olunmak istendiğini ve davalı şirkete ... Kemeraltı İzmir şubesinin ... seri numaralı 650.000 TL bedelli 21.02.2025 ödeme tarihli çekin taraflar arasındaki ticari ilişkinin dışında hatır çeki olarak verildiğini, devam eden süreçte müvekkili şirket tarafından davalı şirket sahibinin iletişim halinde olduğu tüm firmalardan borç istediği, nakit para ve hatır çekleri topladığını duyduğunu, bu durumdan şüphelenilerek davalı şirket sahibi ile görüşüldüğünü, davalı şirket sahibinin ise böyle bir durum olmadığını hatır çeklerini vadesi geldiğinde ödeyeceğini bildirdiğini, çekin davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmediğini ve çeke karşılıksız işlemi yapıldığını, çekin ... Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketine verildiğini, sonrasında ise çekin ...'a ciro edildiğini... tarafından da çekin davalı faktoring firmasına verildiğini, ... ile müvekkili şirket arasında herhangi bir fatura yahut ticari ilişki bulunmadığını, davalı faktoring firması tarafından gönderilen teyit mektubu altındaki imzanın da müvekkili şirkete ait olmadığını, söz konusu belgenin sahtecilik yolu ile üretilmiş olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu işlemlerde bilgisinin ve rızasının bulunmadığını belirterek, müvekkili şirkete ait, ... Kemeraltı İzmir şubesinin ... seri numaralı 650.000 TL bedelli 21.02.2025 ödeme tarihli çeke ilişkin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit davasıdır.
Eldeki dava, TTK 4/I maddesi gereğince mutlak ticari dava olup, TTK' nın 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, 7155 sayılı Kanunun 23. maddesi ile eklenen "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin ilk iki fıkrasına göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."
Arabuluculuk dava şartı eksikliğinin tamamlanabilir dava şartı eksikliği olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Zira arabuluculuk tarafların mahkeme yoluna başvurmadan uyuşmazlıkları bir araya gelerek çözmeleri, bu şekilde daha hızlı ve barışçıl yöntemler ile sonuca ulaşmaları ile mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacı ile getirilmiş alternatif bir çözüm yoludur.
Mahkememizce "Dava dilekçesi ekinde dava şartı arabuluculuk son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin sunulmadığı anlaşılmakla; 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği: arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının (fotokopisinin değil) veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize ibraz etmeniz için 1 haftalık kesin süre verildiği, bu süre içerisinde ibraz edilmediğiniz takdirde davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verileceği" ihtarını içerir muhtıra düzenlendiği, davacı tarafça masraf yatırılmadığından müzekkerenin davacı vekiline tebliğ edilemediği ancak UYAP üzerinden yapılan incelemede ilgili müzekkerenin davacı vekilince açılıp okunduğu ve UYAP üzerinden yapılan incelemede somut davada arabuluculuk başvurusu yapılmış olsa da dava açıldığı tarih itibari ile arabuluculuk görüşmelerinin sona ermemiş olduğu, arabuluculuk görüşmeleri sonuçlanmadan, arabuluculuk son tutanağı düzenlenmeden eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Arabuluculuk başvuru sonuçlanmadan davanın açılması nedeniyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemiş olduğu değerlendirilmiştir. Açılan davada başvuru harcı ile peşin karar ilam harcı yatırılmamış ancak 6325 Sayılı Yasa dikkate alınarak öncelikle arabuluculuk dava şartı yönünden değerlendirme yapılarak buna göre karar verilmiştir.
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davacı vekili tarafından eldeki davanın arabuluculuk başvurusu sonuçlanmadan ve arabuluculuk son tutanağı düzenlenmeden 19.03.2025 tarihinde açıldığı, dava açılış tarihi itibari ile Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan menfi tespit davalarında dava açılmadan evvel zorunlu arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak nitelendirildiği, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(2) maddesinin 4. cümlesinde"Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilir." düzenlemesine yer verildiği, ticari dava olan ve asliye ticaret mahkemesinde açılan davada dava tarihinden önce zorunlu arabuluculuk başvuru şartı yerine getirilmediğinden ve bu davada arabuluculuk başvuru şartı sonradan giderilebilen dava şartı olarak nitelendirilemeyeceğinden davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6102 Sayılı TTK'nın 5/a ve 6325 Sayılı Yasanın 18/A-2. Maddesi uyarınca arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL peşin karar ve ilam harcı ile 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.230,8‬0 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının yatırana iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.