Karar Detayı

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/924
KARAR NO : 2025/138
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/08/2017
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin Mahkememizin... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ... ve ...' in kızları ve diğer müvekkillerinin kardeşi ...' ın, davalılardan...' in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosikletiyle Çeşme ilçesi... Sokak üzerinde seyir halinde bulunduğu sırada arkasından gelen davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı ... Kiralama A.Ş sahibi olan otomobille çarpışması sonucu davalı...'in motosikletinin arkasında yolcu olarak bulunan ...' ın kaza sonucu vefat ettiğini, davalıların İzmir...Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas...Karar sayılı ilamıyla yargılandıklarını ve mahkum olduklarını, diğer davalı sigorta şirketinin davalı ...' in kullandığı aracın genişletilmiş kasko sigorta poliçesiyle... sayılı manevi tazminatla sorumlu olduğundan açılan davada davalı olarak gösterildiğini, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını ancak 14.06.2016 tarihli yazı ile mahkeme kararı olmadığından bahisle taleplerinin karşılanmadığını, ceza yargılaması sırasında İstanbul ATK İhtisas Dairesinden alınan raporda davalılardan ... asli kusurlu olduğu diğer davalı ... ise tali kusurlu olduğunun anlaşıldığını beyanla davacılardan ... ve... için ayrı ayrı 25 bin TL, ... ve ... için ayrı ayrı 15 bin TL manevi tazminata, davalılar için (Sigorta Şirketi İçin Sorumluluk Kapsamı İçerisinde Kalmak Koşuluyla)müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden başlamak üzere en yüksek reeskont avans faiziyle hükmedilmesine ve yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesine özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı, Uzun Dönem Operasyonel Kiralama Sözleşmesi ile... Sistemleri Ltd. Şti.'ye kiralanan ve diğer davalı ...'in kullanımında bulunan ... plakalı aracın davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletle çarpışması neticesinde, ... plakalı motosikletin arkasında yolculuk eden ...'ın vefatından kaynaklanan manevi zararların tazmini için müvekkili şirket ile diğer davalılar aleyhine açılan davada müvekkilinin uzun dönem araç ve filo kiralama işiyle iştigal ettiğini, mülkiyeti kendisine ait olan araçları 3 .kişilere kiralayarak gelir elde etmekte olduğunu, davaya konu, mülkiyeti müvekkil şirkete ait olan ... plakalı aracın 04.06.2012 tarihli ... nolu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi ile ... Sistemleri Ltd. Şti.'ne kiralandığını, müvekkili ile kiracı şirket arasında akdedilen ... nolu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi' nin 5. maddesinin 5.1 hükmü gereğince " Kiracı Araç' ı gerekli özeni göstererek kullanmayı ve Araç' a herhangi bir zarar gelmemesi için gerekli ve makul tüm önlemleri almayı kabul ve taahhüt eder" kiracı gerekli Özeni göstermek zorundadır. Sözleşmede kiralama süresince» kiralanan malın zilyedinin kiracı olduğu ve sözleşmenin amacına uygun olmak koşuluyla kiracının kiralanandan her türlü faydayı temin etme hakkına haiz olduğu, malın gerekli özeni göstererek kullanılmasından kiracının sorumlu olduğu» sözleşmeye aykırı davranışlarda hasar ve ziyan sorumluluğunun kiracıya ait olduğunun açıkça belirtildiğini beyanla müvekkili yönünden davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, davanın ... Sistemleri Ltd. Şti.'ne ihbarını, hukukî dayanaktan yoksun haksız davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı... vekilinin Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazada müvekkilinin, motosikleti sollamak için trafik mevzuatına uygun bir şekilde kontrollerini yaparak sinyalini verdiğini, sol şeride doğru motoru geçmeye başlamışken, davalı ...’in sevk ve idaresindeki dikiz aynaları bulunmayan motosikletin, geriye dönmek için aniden sola doğru geçmesi üzerine kazayı engellemek amacıyla müvekkilin direksiyonu sola doğru kırmasına rağmen gerçekleşmiş olduğunu, İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi ... E,... K sayılı dosyada mübrez tutanaklar ile davalı ...' in kusurlu olduğunun sabit olduğunu, kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru olmayan müvekkiline işbu manevi tazminat davasının yöneltilmesinin mümkün olmadığını, İzmir... Ağır Ceza Mahkemesi ... E, ... K sayılı ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davalı ... ile müteveffa arasında hatır taşımacılığı söz konusu olduğunu, müterafik kusurun varlığının mevcut olduğunu, sigorta poliçe limitleri dahilinde meydana gelen kaza neticesinde oluşan zararların tazmini ilgili olarak ... Sigorta A.Ş.’nin sorumluluğunun bulunduğunu beyanla müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmuyor olması sebebiyle davanın reddine, mahkemece müvekkil aleyhine tazminata hükmedilecek olması durumunda ise, müteveffanın kusur durumu da dikkate alınarak zarar hesabından ve tazminattan indirim yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekilinin Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesine davalı ...' in sebebiyet verdiğini, davalı ...' nin iddialarının olayın oluş şeklini çarpıttığını, davalı ...' in Ceza Mahkemesinde ki ifadesinde, müvekkilinin motoruna çarpmamak için gaza bastığını beyan ettiğini, müvekkilin dikiz aynaları olmayışı ve U dönüşü yapmış olması iddialarının asılsız olduğunu, müvekkili arkasına oturan müteveffa ...' ın mecburi olmasına rağmen kask, dizlik, kolluk gibi koruyucu donanımları takmayıp gerekli önemleri almayarak, trafik kazasında ki sorumluğunu ve kusurunu arttırmış olduğunu, müvekkilinin kaza sonrası ağır şekilde yaralandığını, vücuduna kalıcı platinler takıldığını, İzmir.... Ağır Ceza Mahkemesi ... E, ... K syl. dosyası ile ceza yargılamasına geçildiğini henüz dosyanın Yargıtay incelemesinde olduğunu, müvekkilinin ekonomik durumunun kötü olduğunu, kaza sonrası ağırlıkta kaldırmakta zorlanan, vücut engelleri bulunan, maddi durumu da iyi olmayan müvekkilin maddi açıdan zor günler geçirmiş olduğunu, kazaya karışan kiralık aracın, ... Sigorta A.Ş. zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, sorumluluğun sigorta şirketinde olduğunu, davalı sigorta tarafından Genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında da manevi tazminat taleplerinin teminat altına alınmış olduğunu, bu nedenle dava konusu taleplerin doğrudan davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gereken bir kalem niteliğinde olduğunu beyanla öncelikle davanın reddine aksi halde; ödenecek tazminat miktarının indirlmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 16/11/2013-16/11/2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Kasko Sigorta Poliçesi ile şahıs başına artan mali mesuliyet ile 100.000,00-TL azami sorumluluk halleri hadleri ile müvekkiline sigortalı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin de 20.000,00-TL sine kadar poliçenin teminatı kapsamında olduğunu, davacı tarafın taleplerinin müvekkili şirketin sorumluluğu üstünde olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin faiz sorumluluğunun davanın kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren başlayacağını, dava konusu kaza ile ilgili olarak daha önce müvekkili sigorta şirketine başvuruda bulunulmadığını, müvekkilinin davanın taraflarından olmadığından hakkında hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememizce ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde ... karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmekle birlikte davalılar ... ve ... vekili tarafından yapılan istinaf istemi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla Mahkememizin ... esas sırasına kaydının yapıldığı, buradan yapılan değerlendirme neticesinde ... karar sayılı ilam ile manevi tazminat yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı Teb yönünden pasif husumet yokluğundan redde karar verilmekle birlikte davacılar vekili ve... vekilince dosyanın istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla Mahkememizin ... esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Bozma öncesi ve bozma sonrası olmak üzere Trafik kazası tespit tutanağı, Tarafların Sosyal ve Ekonomik durumlarını gösterir ilgili kolluktan celp edilen evraklar, dava konusu araçlara ait trafik kayıtları, davalı sigortaya başvuru evrakları, ZMMS poliçesi, Genişletilmiş Kasko Poliçesi, Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi, Kiralama Kontratı, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap çıktısı dosyamız içerisindedir.
Son istinaf ilamı kapsamında müteveffa ...yönünden alınan vekaletname dosyaya ibraz edilmekle birlikte bu anlamda taraf teşkili açısından istinaf ilamının yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların kazadaki kusur oranlarının tespiti için dosya Ankara ATK ya gönderilerek rapor tanzimi istenilmiş, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinin 10/01/2019 tarih ... sayılı raporunda; Sürücü ...’in %15(yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...’in %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yolcu ...’ın kendi ölümü olayında %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin ATK raporuna karşı beyan ve itirazları doğrultusunda itirazların değerlendirilerek, özellikle sadece kazanın oluşumunda araç sürücülerinin kusur oranlarının belirlemek suretiyle, müteveffanın kusurunun zararın artmasına neden olabileceği hususu da göz önünde bulundurularak kazanın meydana gelmesinde sürücülerin kusur oranlarının net bir şekilde tespit edilerek ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, Ankara ATK tarafından tanzim edilen 18/04/2019 tarihli ...sayılı ek raporda;
1-Kask takılmamasının motosikletteki yolcunun ölüm olayında etkisinin olduğunun kabulü halinde;
A-)Sürücü ...’in %15(yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu,
B-)Sürücü...in %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,
C)Müteveffa yolcu ...’ın kendi ölümü olayında %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu,
2- Kask hususunun ölüm olayına etkisinin olmadığının kabulü halinde;
A-)Sürücü ...’in %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,
B-)Sürücü ...’in %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Davalı sigortaya sigortalı olan davalı ...'ın maliki olduğu, davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan... plaka sayılı araç ile davalı ...n'in sürücüsü olduğu ...plaka sayılı motosiklet arasında meydana gelen kazada motosikletin arka tarafında yolcu olarak bulunan...'ın vefat etmesi nedeniyle meydana gelen kazada tarafların kusur oranları, davacıların manevi zararlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
İstinaf ilamı kapsamında davacılar vekilinden kaldırma tensip tutanağı ile davalı sigorta şirketinden hangi davacı için ne miktarda manevi tazminat ödemesi alındığına dair beyan üzerine sunulan 12/12/2023 tarihli dilekçede sigortanın limitinin 20.000,00 TL olduğu, dava dışı... payı ayrı tutularak her bir davacı yönünden alınan manevi tazminat tutarının belirtildiği ve toplam 17.240,00 TL'lik manevi tazminat ödemesinin davacılar yönünden paylaştırıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememizce ... e. ve ... K. Sayılı kararı gereği hükmedilen manevi tazminata yönelik takibin İzmir ... İcra m müd.... e. Sayılı dosyası üzerinden ilamlı takibe takibe konu edildiği, borçlulardan ... tarafından alacaklılar aleyhine sigorta şirketi ile ibralaşılmasına rağmen mahsup yapılmadığı ve ikinci kez talep edildiği belirtilerek icra dosyasının iptaline yönelik açılan davada Mahkemece yapılan inceleme neticesinde davanın kabulüne dair karar verildiği ve müzekkere ekinde sulh protokolü ile ödeme dekontlarının birer suretlerinin gönderildiği görülmüştür.
Her ne kadar ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı araç yönünden davalı ... .. A.Ş. aleyhine iş bu dava yöneltilmiş ise de adı geçen davalının kaza yapan ... plaka sayılı aracın maliki olduğu ancak 09/09/2013 tarihli ... nolu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi ile ... Temizleme Sistemleri Ltd. Şti.' ne süresi 36 ay olmak üzere kiralandığı, kira sözleşmesinin taraflarca imza altına alındığı, ihbar olunan ... Sistemleri Ltd. Şti. Vekilinin 16/10/2019 tarihli dilekçesi ile dosyaya sunulan kira sözleşmesi altındaki imzaların ilgili dönem şirket yetkililerine ait olduğunu beyan etmesi ve kira sözleşmesine ilişkin damga vergisinin de davalı .... Şti vekilince dosyaya sunulan belgelerden ödendiğinin anlaşılması nedeniyle, kiralanan malın kullanımını kiracıda olduğu, aracın işleteninin bu nedenle ... Sistemleri Ltd. Şti. olduğu anlaşıldığından, davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş..'nin tazminattan sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılarak adı geçen davalıya yönelik açılan davada husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yine her ne kadar yukarıdaki gerekçeler ... .. A.Ş. haricindeki diğer davalılar aleyhine de iş bu manevi tazminat davası açılmış ise de davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin davacılar vekilinden sorulması üzerine kazandırılan 12/12/2023 tarihli dilekçe ile davacı ... 3.140,00 TL, ... 3.140,00 TL, ... 2.740,00 TL, ... 2.740,00 TL, ... 2.740,00 Tl , ... ise 2.740,00 TL olmak üzere davalı sigorta tarafından davacılara toplam 17.240,00 TL tutarda ödeme yapıldığının beyan edilmesi ve bu kapsamda davacılar tarafından 29/11/2019 tarihinde sunulan sulh protokolü başlıklı belgeye göre de davacılara ödeme yapıldığı sabit olmakla sigortadan ve sigortalıdan ek tazminat talebinde bulunulmayacağı belirtilerek davadan feragat edileceğinin beyan edilmesi karşısında ve istinaf ilamından da işaret edildiği üzere manevi tazminatın bölünemezliği ilkesi göz önünde bulundurularak talep konusu manevi tazminatın davadan sonra tahsil edildiği anlaşılmakla birlikte sunulan sulh protokolünün içeriği ile manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi kapsamında daha fazla miktarda manevi tazminat istenildiği belirtilmiş ise de davalı sigorta tarafından yapılan ödeme ile sulh olunduğu anlaşılmakla ödenen tutarın davacıların manevi tazminat talebini oluşturduğu gibi bu tutarın yapılan ödeme karşısında tahsil edildiği kanaati ile ..., ... ve sigorta şirketi aleyhine açılan davada yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, bununla birlikte tahsilatın davadan sonra yapıldığı anlaşılmakla sulh protokol içeriği karşısında davacılarca talep konusu edilen manevi tazminat yönünden dava tarihi itibari ile haklılığın davacılarda olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davalı ... A.Ş aleyhine açılan davanın yukarıda açıklanan gerekçeler ile pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ancak aracın uzun dönem kiralandığı yönündeki hususun davacılar tarafından bilinemeyeceği anlaşılmakla davacılar aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemiş, diğer davalılar aleyhine açılan dava yönünden ise sunulan sulh protokolüne göre ayrıntısı yukarıda belirtildiği üzere toplam 22.260,00 TL tutarda ödeme yapılmakla birlikte protokol içeriği kapsamında davacılarca manevi tazminatın davadan sonra sigorta tarafından yapılan ödemesi ile tahsil edildiği göz önüne alındığında karar verilmesine yer olmadığı kararı vermek gerekmiş bununla birlikte her ne kadar haklılık davacılarda ise de dava vekalet ücreti ile yargılama giderinin de sulhe dahil edildiği anlaşılmakla ve toplam tutarda tahsilat yapıldığından davacılar yönünden ayrıca vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesinin gerekli olmadığı değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davacılar tarafından açılı manevi tazminat talebi yönünden;
- Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ve bu kapsamda düzenlendiği anlaşılan taraflar arasındaki sulhe dair protokol içeriği kapsamında konu manevi tazminatın davacılar tarafından tahsil edilmekle davalı ..., ... ve sigorta şirketi aleyhine açılan davada KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
- Davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş. Aleyhine açılı davanın pasif husumet nedeni ile REDDİNE,
2- Kaldırma öncesi tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40 TL harcın evvelce alınan 31,40 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 584,00 TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta tahsil harç müzekkeresi yazılmasına,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile yukarıda mahsubuna karar verilen peşin harç ile gider avansından kullanılan kısmın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesine göre İADESİNE,
4- Davalılarca yatırılan gider avansı kullandığından;
- 100,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ...'e,
- 500,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ...'e,
- 100,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... .. A.Ş.'ye,
- 150,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı ... sigorta A.Ş'ye verilmesine,
5- Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş iseler de davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6- Davalı..... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş ise de adı geçen davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7- Dair davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/02/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı